Қадриятларимизга дахл қилмаган ҳолатда мутахассисларнинг бешикнинг фойда-зарарлари ҳақидаги фикрларини ўргандик.

Бешик ўзбек тарихида қачондан бери бор?

Тарих фанлари доктори, этнограф Барно Убайдуллаеванинг қайд этишича, бешик ҳақида 11-асрда Маҳмуд Қошғарий томонидан ёзилган “Девони луғоти турк” асарида маълумот берилган. Шундан келиб чиқиб олимлар бешик 11-асрда фойдаланилгани аниқ деган қарорга келишган. Лекин олима бешик ундан ҳам аввалроқ халқ орасида фойдаланилган деган фикрда.

“Бешик нафақат Ўрта Осиёда, балки Эрон, Ироқ, Мўғулистон, Кавказ халқларида ҳам бор. Туркийлардан келиб чиққан, Европага кетиб қолган гагауз халқида ҳам бешик бор. Баъзи тадқиқотчилар фикрича, бешик қадимги Оссурия халқига оид бўлиши мумкин, бу унинг турли халқлар орасида тарқалишига сабаб бўлган”, дейди Барно Убайдуллаева.

Тарихчига кўра, 19-асрда газ, электрсиз, совуқ уйда бола катта қилган одамлар учун бешик жуда керак бўлган.

“Аждодларимиз бешикка болани тўғри ётқизиш муҳим эканини ҳис қилган, буни тажрибадан ўтказишган. Шунинг учун ҳам болани бешикка онанинг ўзи шунчаки ётқизмаган. Бешикка белаш алоҳида маросим сифатида ташкиллаштирилиб, соғлом ва кўп фарзанд кўрган аёллар таклиф этилган”, дея маълумот берди Барно Убайдуллаева.

Бешик йўргак вазифасини бажаради

Педиатр-неонтолог Муштарий Эргашеванинг маълумот беришича, бола туғилишидан олдин 9 ой онанинг қорнида бачадоннинг ичида таянчнинг ичида бўлади. Туғилгач, у қўл-оёқларини қимирлатганда бўшлиққа кетгандай ҳис қилади. Бу пайти бола учун йўргак ишлатилади, бола унда таянчни ҳис қилгандай бўлади. Бешик ҳам худди шу йўргак вазифасини бажаради.

Бешикни ишлатганда бола фақат бир ухлаб туришга ётқизилиши керак. Агар у кун бўйи бешикда қолиб кетса, ҳаракатлари чекланади. Бола эса ҳаракатланиш орқали: кўриш, эшитиш, ҳид билиш, ушлаш, таъм билиш орқали ривожланади.

Психолог Розалия Габдулҳақова ҳам бола уйғоқ вақти бешикка беланган ҳолатда бўлиши унинг мияси ривожланишига салбий таъсир қилишини айтиб ўтди.

Бешикка қарши кўрсатма борми?

Педиатр Муштарий Эргашевага кўра:

·       Муддатидан олдин туғилган;