Сурия марказий ҳукумат кучлари 6 март куни алавийлар қўзғолони бошланган Ўрта Ер денгизи соҳилидаги Латақия ва Тартус вилоятларини назорат остига олди. 8 март ҳолатига кўра, ҳукмрон исломий «Ҳайъат Таҳрир аш-Шом» (ҲТШ) ҳаракати билан алоқадор армия ва жангарилар минтақадаги аҳоли гавжум ҳудудларда рейд ўтказмоқда. Meduza сўнгги маълумотларни тўплади.
Қайд этилишича, мамлакатнинг янги ҳукумати исёнчиларни қидирмоқда ва уларни қидириш жараёни эркакларнинг оммавий қатл этилиши билан бирга давом этяпти. Қурбонларнинг аниқ сонини ҳозирча аниқлаш имконсиз. Ижтимоий тармоқларда тарқалган видеолар, ҳуқуқ ҳимоячиларининг тарқоқ баёнотлари ва маҳаллий аҳолининг хабарларига қараганда, камида юзлаб қурбонлар бор.
Ижтимоий тармоқларда алавийларнинг қатл этилаётгани акс этган ўнлаб видеолар тарқалмоқда: уларни ўнлаб одамлар отиб ташлаган, калтаклаган, ерда судралиб, итдек увиллашга мажбур қилган. Кадрларнинг аксарида фуқаро кийимидаги ўликлар, ярадорлар ва асирга олинганларнинг жасадлари акс этган. Улардан қайси бири қўзғолон иштирокчиси, қайси бири тинч фуқаро эканлиги номаълум. Умуман олганда, кадрлар жанглардан кўра оммавий қатллардан кейинги воқеаларга ўхшайди. Алавийларнинг индивидуал қирғинлари ҳақиқати аллақачон Reuters ахборот агентлиги томонидан қисман тасдиқланган.
7 март куни Сурия президенти Аҳмад аш-Шараъа халққа мурожаат қилди. У Латақия ва Тартусдаги зўравонликларда «қулаган режим тўдалари»ни айблади ва «бутунлай йўқ қилинмагунча» уларни таъқиб қилишга ваъда берди.
Суриянинг собиқ президенти Башар Асад ва унинг оиласи мансуб бўлган этно-конфессиявий гуруҳ - алавийларнинг ўз уюшган ҳарбий кучлари йўқ эди. Суриядаги друзлар, курдлар ва бошқа жамоалардан фарқли ўлароқ, Асад даврида бу ролни расмий қуролли кучлар - Сурия араб армияси самарали бажарган. 2024 йил декабрида Башар Асад режими қулаганида бу армия тарқалиб кетди.
Сурияда ҳокимиятни қўлга олган сунний исломий «Ҳайъат Таҳрир аш-Шом» (ҲТШ) ҳаракати шундан бери алавийларнинг бирлашиши ва янги ҳарбий кучга айланишининг олдини олишга ҳаракат қилмоқда. Яқин-яқингача бу уринишлар алавийлар қишлоқларида рейдлар ўтказиш ва ҳатто уларни ўққа тутишдан иборат эди.
