Ўзбекистон Марказий банки 24 сентябрдан хорижий валюталарнинг ўзбек сўмига нисбатан янги қийматини белгилади. АҚШ доллари курси кунлик савдолар якунига кўра яна 86 сўмга ўз қийматини йўқотди.
Умуман олганда, доллар курси кетма-кет иккинчи савдо куни сўмга нисбатан пасайиб, 179 сўмга ёки 12 349 сўмдан 12 171 сўмга арзонлашди. Бу – 2023 йилнинг сентябридан бери қайд этилган энг паст кўрсаткич.
Йил бошидан буён миллий валюта АҚШ валютасига нисбатан қарийб 5,7 фоизга мустаҳкамланди. Таққослаш учун: 2024 йилнинг январ-сентябр ойларида сўм 2,9 фоизга қадрсизланганди.
Сўм долларга нисбатан нега мустаҳкамланяпти?
Биринчидан, долларнинг ўзи глобал валюта сифатида қадрсизлана бошлади. Хусусан, йиллик нисбатда доллар индекси 10,3 фоиздан кўпроққа қадрини йўқотди. Чунки Трампнинг президентликка келиши ва у томонидан жорий қилинган савдо тарифлари глобал иқтисодий барқарорлик бўйича ноаниқликларни кучайтирди. Натижада инвесторларнинг АҚШ иқтисодиёти бўйича кутилмалари ёмонлашди. Бу эса фонд ҳамда валюта бозорларига ўз таъсирини ўтказмасдан қолмади.
Иккинчидан, Ўзбекистоннинг иқтисодий кўрсаткичлари сўмнинг мустаҳкамланишига ёрдам беряпти. Жумладан, глобал ноаниқликлар фонида олтин нархининг кескин ўсиши кузатилди. Хусусан, йил бошидан бери қимматбаҳо металл нархи қарийб 44 фоизга ошди. Ўзбекистон эса энг йирик олтин экспортёрларидан бири ҳисобланади. 2025 йилнинг дастлабки 7 ойида 18 тонна соф олтин сотуви амалга оширилди.
Бундан ташқари, Ўзбекистоннинг халқаро захира активлари таркибида олтиннинг ўрни жудаям катта ҳисобланади. Мазкур қимматбаҳо металл нархининг ўсиб бораётгани фонида Ўзбекистон захиралари ҳажми йил бошига нисбатан 8,9 млрд долларга ошди. Бу эса ўз-ўзидан Марказий банкка валюта бозорига таъсир қилиш учун кўпроқ имконият яратади.
