Урушни тўхтатиш бўйича музокаралар давом этаркан, айрим таҳлилчилар фикрича, ҳам фронтдаги, ҳам иқтисодиётдаги вазият бир бўлиб Россияни бир қатор амбицияларидан воз кечишга мажбур қилмоқда. Лекин бу мулоҳазага қарши фикрлар ҳам бор. Айни мавзу Kun.uz'нинг “Геосиёсат” дастурида баҳсни келтириб чиқарди.
Зеленский Донбассдан ҳар икки томоннинг қўшинларини олиб чиққан ҳолда, эркин иқтисодий зона ташкил этиш масаласини референдумга қўйишга тайёрлигини айтди. Лекин референдумнинг Россияни қониқтирмайдиган натижа билан тугаши эҳтимоли бу ташаббусга РФнинг муносабатини сўроқ остида қолдирмоқда.
Kun.uz'нинг “Геосиёсат” дастурида сиёсий таҳлилчилар Россиянинг амбициялари ўзгариб бораётгани ёки йўқлиги ҳақида сўз юритди.
Шуҳрат Расул: Бутун уруш давомида Россия талаблари динамикаси муттасил ўзгариб борди. Дастлаб 2022 йил март ойида Истанбулда илгари сурилган талаблардан бугун деярли ҳеч нарса қолмади. Россия урушни бошлаш арафасида, хусусан, уруш бошланган куни Путиннинг машҳур “махсус операция мақсадлари” ҳақидаги нутқини эслайлик: у ерда Украина давлатчилиги йўқ қилиниши айтилган эди. Аммо Украина давлатчилиги йўқолмади.
“НАТОнинг шарқий блокидан ҳамма чиқиб кетади” деган талаблар ҳам ўзини оқламади – ҳеч ким у ердан чиқиб кетмади. Аксинча, икки кун олдин Россия ташқи ишлар вазири ўринбосари Рябковнинг ўзи Европа Иттифоқига мурожаат қилиб: “Агар хоҳласангиз, Европа ва Европа Иттифоқига ҳужум қилмаслик мажбуриятини конституциямизга киритиб қўямиз”, деди. Ҳолбуки, айнан шу Рябков аввалроқ НАТОдан 1997 йилги чегараларгача инфратузилмани олиб чиқишни талаб қилган эди. Бугун эса Россия бу талаблардан бирортасини ҳам кун тартибига қўяётгани йўқ.
Россия ҳатто “тўртта вилоятни қўшиб олдик, Херсон ва Запорожени тўлиқ маъмурий чегаралари билан берасизлар” деган талабларни ҳам бекор қилди. Бошқача айтганда, Россия илгари суриб келган гўёки капитуляцион талаблар трансформацияга учраб, ҳозир Украина ва Европанинг позициясига анча яқинлашди. Ҳозирча асосий тортишув тахминан 20 фоиз ҳудуд масаласи атрофида кетяпти.
Бундан ташқари, яна икки-учта позиция мавжуд. Катта эҳтимол билан, биз доим айтиб келганимиздек, ҳозир “мустаҳкамлик пойгаси” кетмоқда: қайси давлатнинг ички ресурслари ва чидамлилиги кучлироқ экани синовдан ўтмоқда. Россия узоқ вақт ёлғон ишлатиб келди: “Бизнинг захира мустаҳкамлигимиз кучли, керак бўлса 20 йил урушамиз”, деган баёнотлар янгради. Путиннинг ўзи ҳам: “Иқтисодимиз зўр, санкциялар бизга фақат фойда келтиряпти”, деган риторикани тинимсиз такрорлаб келди. Аммо фактлар бошқача манзарани кўрсатди.
