Қўшимча функционаллар
-
Тунги кўриниш
Эски ноутбукдан қанча олтин олиш мумкин?
Жуда кам, уй шароитида бу мураккаб жараён ва ундан маъно йўқ.
Фото: Shutterstock
Кўпгина фойдаланувчилар эски ноутбуклар ва компьютерлар ҳақиқий олтин манбасига айланиши мумкинлигига ишонади. Интернетда эски техникадан қимматбаҳо металларни қандай ажратиб олиш бўйича маслаҳатлар мунтазам равишда пайдо бўлади. Бироқ, ҳақиқат унчалик таъсирчан эмас: қурилмаларда олтин бор, лекин жуда оз.
Мутахассисларнинг ҳисоб-китобларига кўра, эски ноутбукда тахминан 0,1 грамм олтин бор, стол компьютерларида эса - 0,2 грамм. Ҳатто олтиннинг ҳозирги нархларида ҳам бу битта қурилма ичидаги қимматбаҳо металлнинг нархи атиги бир неча долларни ташкил этишини англатади.
Олтин электроникада ўзининг ноёб хусусиятлари туфайли ишлатилади - у электр токини жуда яхши ўтказади ва деярли коррозияга учрамайди, шунинг учун у босма платалар, улагичлар, контактлар ва микросхемаларда қўлланилади. Бу кўп йиллар давомида қурилмаларнинг барқарор ишлашини таъминлайди.

Бунда олтин яхлит элементлар кўринишида эмас, балки жуда юпқа қоплама ёки микроскопик бирикмалар кўринишида бўлиб, уни ажратиб олиш мураккаб ва кўп меҳнат талаб қиладиган жараён. Мутахассисларнинг таъкидлашича, уй шароитида уни ажратиб олиш деярли маънога эга эмас ва саноатда қайта ишлаш махсус ускуналарни талаб қилади.
Назарий жиҳатдан олтинни ажратиб олиш мумкин бўлса-да, амалда бу жараён жуда мураккаб. 1 грамм олтин олиш учун ўнлаб, баъзан эса юзлаб қурилмаларни қисмларга ажратиш керак бўлади.
Гарчи уй шароитида олтинни ажратиб олиш маънога эга бўлмаса-да, электроникани қайта ишлаш муҳим соҳа бўлиб қолмоқда. Эски ноутбукларда нафақат қимматбаҳо, балки такроран ишлатиш мумкин бўлган нодир металлар ҳам мавжуд.
Саноат миқёсида қайта ишлаш иқтисодий жиҳатдан ўзини оқлайди: компаниялар минглаб тонна электрон чиқиндиларни қайта ишлаб, қимматбаҳо материалларни ажратиб олади ва экологияга бўлган юкни камайтиради.
Умуман олганда, эски ноутбукда ҳақиқатан ҳам олтин бор, аммо у шунчалик камки, мустақил ажратиб олиш ўзини оқламайди. Қурилмани қайта ишлашга топшириш анча оқилона - бу ҳам хавфсиз, ҳам атроф-муҳит учун фойдали.
Мавзуга оид
09:40 / 18.03.2026
Фазлиддин Саломов Экополиция бошлиғининг ўринбосари лавозимига тайинланди
20:00 / 14.03.2026
Сирдарёда балиқ овлаганлар табиатга қарийб 520 миллион сўмлик зарар етказди
20:17 / 08.03.2026
Фарғонада 90 туп тол ноқонуний кесилди
19:12 / 05.03.2026