Ўзбекистонда автомобилни қандай расмийлаштириш ва рўйхатдан ўтказиш мумкин?

Автомобил сотиб олингандан сўнг машинани нотариус орқали расмийлаштириш ва ЙҲХБда рўйхатдан ўтказиш учун эгасига 10 кун вақт берилади. Муддатни ўтказиб юбориш ёки ОСАГО (мажбурий фуқаролик автосуғуртаси)сиз ҳаракатланиш алоҳида жарималарга сабаб бўлади. Фойдаланилган автомобилни расмийлаштириш 6,5–7 млн сўм атрофида бўлади: нотариус ва ЙҲХБ харажатлари. Дилердан олинганида нотариус талаб қилинмайди, электромобил эса бензинли автомобилларга нисбатан қарийб икки баравар арзонроқ рўйхатдан ўтказилади. Қандай ҳужжатлар тайёрлаш кераклиги, аризани my.gov.uz орқали қандай топшириш, қайси ҳолатларда ЙҲХБ рўйхатдан ўтказишни рад этиши мумкинлиги ва ҳар бир қоидабузарлик учун қанча жарима белгилангани ҳақида батафсил маълумот берамиз.

Автомобилни расмийлаштиришга нима киради?

Автомобилни расмийлаштириш у қандай сотиб олинганига боғлиқ. Агар автомобил янги бўлиб, дилердан сотиб олинса, нотариус керак эмас — шартномани сотувчи расмийлаштиради.

Автомобилни расмийлаштириш жараёни тўрт босқичдан иборат:

1. Келишув тузиш (одатда нотариусда);
2. ЙҲХБда рўйхатдан ўтказиш;
3. Техпаспорт олиш;
4. Давлат рақами олиш.

Ҳисобга олиш ИИВ Йўл ҳаракати хавфсизлиги хизмати томонидан амалга оширилади.

Нотариус қачон керак бўлади?

Агар автомобил жисмоний шахслар ўртасида олди-сотди қилинса, шартномани нотариус орқали расмийлаштириш керак. Бу ҳадя қилиш ва айирбошлашга ҳам тегишли.

Қуйидаги ҳолатларда сотиб олинганида нотариус талаб қилинмайди:

• автосалонда, дилер ёки trade-in / trade-up дастури орқали;
• лизинг ёки кредит ташкилоти орқали;
• фойдаланилган автомобиллар сотувчи дилер орқали;
• электрон онлайн-аукцион орқали.

Биринчи ҳолатда шартнома нотариусда расмийлаштирилади, сўнгра автомобил ЙҲХБда рўйхатга олинади. Истисноли ҳолатларда нотариус керак эмас — автомобилни ЙҲХБда рўйхатдан ўтказишнинг ўзи етарли.

Автомобилни нотариусда расмийлаштириш қанчага тушади?

Автомобил олди-сотди шартномасини нотариусда расмийлаштиришда харажатлар бир нечта мажбурий тўловлар ва хизматлардан иборат бўлади. Қуйидаги жадвалда автомобилни нотариал расмийлаштириш нархи келтирилган:

Қандай транспорт воситаларини ЙҲХБда рўйхатдан ўтказиш керак

Йўл ҳаракатида иштирок этадиган барча транспорт ЙҲХБда рўйхатдан ўтказилади.

Буларга қуйидагилар киради:

• автомобиллар, электромобиллар ва гибридлар;
• мотоцикллар ва скутерлар;
• мопедлар;
• тиркамалар ва яримтиркамалар;
• махсустехника.

Агар транспорт воситаси 50 км/соатдан юқори тезликда ҳаракатлана олса ёки 50 см³ дан катта двигателга ёхуд 4 кВт дан юқори қувватли электр двигателга эга бўлса, уни рўйхатдан ўтказиш мажбурий. Транспорт хавфсизлик талаблари ва техник меъёрларга мос бўлиши керак.

Автомобилни рўйхатдан ўтказиш муддати

Автомобил эгаси уни сотиб олган ёки эгалик ҳуқуқига эга бўлган пайтдан бошлаб 10 календар кун ичида рўйхатдан ўтказиши шарт.

Бунинг учун:

• ЙҲХБга мурожаат қилинади;
• автомобил техник кўрикдан ўтказилади;
• керакли ҳужжатлар тақдим этилади

Агар муддатнинг охирги куни дам олиш ёки байрам кунига тўғри келса, у яқин иш кунига кўчирилади.

Рўйхатдан ўтказмасдан бошқарганлик учун жарима миқдори қанча?

Автомобилни рўйхатдан ўтказиш ҳужжатларисиз бошқариш маъмурий ҳуқуқбузарлик ҳисобланади.

Бунинг учун жарима кўзда тутилган — 1 БҲМ (412 000 сўм).

Автомобилни ЙҲХБда рўйхатдан ўтказиш учун қандай ҳужжатлар керак

Автомобилни ЙҲХБда рўйхатдан ўтказиш учун қуйидаги ҳужжатлар керак:

• паспорт ёки ID;
• аввалги эгасининг техпаспорти (агар авто илгари рўйхатдан ўтказилган бўлса);
• эгалик ҳуқуқи тўғрисидаги ҳужжат — кўпинча бу олди-сотди шартномаси бўлади.
• ГБО далолатномаси (агар газ ўрнатилган бўлса);
• бож тўлови тасдиқномаси.

Агар маълумотлар сайт ёки иловa орқали юборилган бўлса, квитанцияни олиб келиш талаб қилинмайди — тизим тўловни автоматик равишда кўради.

Агар вакил расмийлаштирса

Қўшимча керак бўлади

• нотариал ишончнома;
• вакилнинг паспорти.

Юридик шахслар учун:

• компаниянинг рўйхатдан ўтиш ҳужжатлари;
• ишончнома ёки раҳбарнинг буйруғи;
• вакилнинг паспорти.

Автомобилни ЙҲХБда рўйхатдан ўтказиш қанчага тушади?

Автомобилни рўйхатдан ўтказишда қандай харажатларга тайёр туриш кераклигини билиш учун қуйида автомобилни ЙҲХБда рўйхатдан ўтказиш қиймати тўловлар бўйича тақсимланган ҳолда келтирилган.

Жами:

енгил автомобил (бензин): 5 372 480 сўм

электромобил: 3 172 400 сўм

Автомобилни ЙҲХБда рўйхатдан ўтказиш учун аризани қандай топшириш мумкин?

Аризани my.gov.uz портали орқали топшириш мумкин. ЙҲХБга фақат автомобил кўриги ва ҳужжатларни олиш учун борилади.

Ариза онлайн қандай берилади

1. Рўйхатдан ўтказиш турини танланг
2. Шахсий кабинетда “Янги транспорт воситаларини рўйхатдан ўтказиш” хизматини танланг

1. Маълумотларни киритинг
2. Ҳужжатлардаги маълумотларни киритинг: паспорт, техпаспорт ва эгалик ҳуқуқи тўғрисидаги ҳужжат.
3. Ҳужжат рақамини кўрсатинг
4. Тизим автомобил ҳужжат рақамини сўрайди (ҳисоб-варақа ёки божхона декларациясидаги).

1. Реквизитларни олинг ва тўлов қилинг
2. Маълумотлар тўлдирилгач, тўлов миқдори ва реквизитлар келади.
3. Ариза ЙҲХБга юборилади
4. Тўловдан сўнг ариза автоматик равишда ЙҲХБ тизимига юборилади.
5. Автомобилни кўрикка олиб келинг
6. 10 кун ичида машина ва ҳужжатларнинг асл нусхаси билан ЙҲХБга бориш керак.
7. Кўрик ва текширув
8. Ходимлар автомобил маълумотларини текширади ва техник кўрик ўтказади.
9. Рўйхатга олиш ва ҳужжатларни бериш
10. Ҳаммаси мос келса, сизга техпаспорт ва рақам белгилари берилади.

Ҳужжат рақамини қаердан олиш мумкин?

Ариза топширишда тизим автомобил ҳужжати рақамини киритишни сўрайди. Унинг манбаси машинани қандай сотиб олганингизга боғлиқ:

• дилер ёки автосалонда — ҳисоб-варақа;
• импорт қилинганда — божхона декларацияси;
• қўлдан сотиб олинганда — олди-сотди шартномаси.

Масалан, ҳисоб-варақада рақам юқори қисмда кўрсатилган — уни рўйхатдан ўтказишда киритиш керак.

Рўйхатдан ўтказиш учун ЙҲХБга шахсан мурожаат қилиш

Онлайн хизматдан фойдаланилмаса, ЙҲХБга тўғридан-тўғри ариза бериш мумкин.

Ходим уни жойида тўлдиргач:

• бож тўлайсиз;
• автомобил кўрикдан ўтказилади;
• техпаспорт ва рақам белгиларини оласиз.

Жараён my.gov.uz орқали ариза топшириш каби, лекин навбатлар сабабли кўп вақтни олади.

Қандай ҳолларда ЙҲХБ рўйхатга олишни рад этиши мумкин?

Агар ҳужжатларда ёки автомобилда муаммолар бўлса, ЙҲХБ рўйхатга олишни рад этиши мумкин.

Асосий сабаблар:

• ҳужжатлар кам ёки уларда хатоликлар бор;
• автомобил ёки унинг рақами қидирувга берилган;
• машинага тақиқ қўйилган;
• VIN ёки рақам агрегатларида муаммо бор (мос келмайди ёки шикаст етган);
• автомобил хавфсизлик талабларига мос эмас (масалан, қайта ишланган);
• автомобил рули ўнг тарафда;
• машина илгари фойдаланишга яроқсиз деб рўйхатдан чиқарилган.

Бу ҳолда нима қилиш керак?

Сабаб бартараф қилингач, қайта ариза бериш мумкин. Масалан:

• етишмаётган ҳужжатларни олиб келиш;
• тақиқдан чиқариш;
• автомобил маълумотларини тасдиқлаш.

Суғурта керакми ва суғуртасиз бошқарганлик учун жарима қанча?

Барча автомобил эгалари учун суғурта мажбурий. Машинани нотариус ва ЙҲХБда суғуртасиз расмийлаштириш мумкин, лекин уни суғуртасиз бошқариш мумкин эмас. Қоидабузарлик учун жарима кўзда тутилган — 1/2 БҲМ.

Хулоса

• Рўйхатдан ўтказиш учун сотиб олинганидан сўнг 10 кун муҳлат берилади;
• Фойдаланилган автомобилни расмийлаштириш 6,5–7 млн сўмга тушади (нотариус ва ЙҲХБ);
• Аризани my.gov.uz орқали топшириш мумкин, лекин кўрик ЙҲХБда ўтказилади;
• Рўйхатдан ўтказмасдан миниш мумкин эмас — жарима 1 БҲМ;
• Машинани суғуртасиз расмийлаштириш мумкин, лекин миниш мумкинмас — жарима 1/2 БҲМ.