Квартплата тўловида қўшимча ҳақ ундириляпти, нега?

Кўп квартирали уйда яшовчилар ҳар ойлик мажбурий бадални ҳукуматнинг “Менинг уйим” иловаси ёки бошқа бир қатор иловалар орқали тўлашда 1–2 фоиз миқдорида қўшимча ҳақ ундирилишига дуч келмоқда. Қурилиш ва коммунал хўжалик вазирлиги Kun.uz сўровига жавобан бу – тўлов тизимларининг комиссияси экани, “Менинг уйим” биллинг тизими учун аталган 1 фоизлик ажратма билан боғлиқ эмаслигини маълум қилди.

Фото: Kun.uz

Ўзбекистонда кўп квартирали уйларга хизмат кўрсатувчиларга “Менинг уйим” биллинг тизими орқали ҳақ тўлашда қўшимча тўловга дуч келмоқда.

2026 йил 5 февралда имзоланган “Кўп квартирали уйларни бошқариш тизимини янада такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги ПҚ-48-сон қарори 10-иловаси 16-бандига асосан, “Менинг уйим” биллинг тизимини техник қўллаб-қувватлаш ва ривожлантириш харажатларини қоплаш мақсадида аҳоли томонидан тўланган мажбурий бадалларнинг 1 фоизи Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Ахборот-коммуникация технологияларини ривожлантириш республика марказига автоматик равишда ўтказилиши белгиланган.

Бироқ ижтимоий тармоқларда бу 1 фоизлик ажратма амалдаги суммадан ушлаб қолинмасдан, аҳолидан қўшимча ҳақ сифатида ундирилаётгани ҳақида эътирозлар пайдо бўлди.

Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги матбуот хизмати Kun.uz'га берган изоҳга кўра, мазкур 1 фоизлик маблағ – алоҳида янги тўлов эмас, балки мавжуд мажбурий бадал таркибидан автоматик ушлаб қолинадиган сумма ҳисобланади. Яъни, қарорга кўра, бу харажат алоҳида равишда мулкдор зиммасига юклатилмаслиги керак.

Шу билан бирга, фуқаролар электрон тўлов тизимлари орқали тўлов қилганида қўшимча комиссия ҳам ундирилиши мумкин. Бу ҳолат айрим фойдаланувчиларни адаштиряпти: улар тўлов тизимларининг комиссиясини қарордаги 1 фоизлик ажратма деб ўйламоқда.

Вазирликнинг қайд этишича, Payme, MyKommunal, Zoomrad ёки бошқа воситачи платформалар орқали амалга оширилган тўловларда хизмат ҳақи сифатида алоҳида комиссия олинади. Бу маблағ “Менинг уйим” тизими учун ажратиладиган 1 фоизлик улушдан бошқа тўлов ҳисобланади ва унинг миқдори хусусий тўлов ташкилотларининг ички тариф сиёсати асосида белгиланади.

Масъулларга кўра, ҳозирда қуйидаги тўлов усуллари амал қилмоқда:

бошқарув органининг ҳисобрақами жойлашган банк кассаларида “Мунис” тизими орқали — 0,5 фоизгача комиссия (банк билан келишувга кўра бепул бўлиши ҳам мумкин);
“Менинг уйим” биллинг тизими ва мобил иловаси — 1 фоиз;
Payme тўлов тизими — 1 фоиз;
MyKommunal тўлов тизими — 1 фоиз;
Zoomrad тўлов тизими — 1 фоиз.

Тақдим этилган рўйхатда вазирликнинг ўзига қарашли “Менинг уйим” мобил иловаси ҳам борлиги, бу иловада ҳам тўлов учун 1 фоизлик комиссия ундирилиши диққатга сазовор.

Kun.uz'нинг ўрганишларига кўра, юқоридаги рўйхатдан ташқари Click тўлов тизимида комиссия 1 фоиз, Uzum Bank, Orient Finans Bank ва DOMO (HGT) иловаларда эса 2 фоизга тенг.

Шу билан бирга, “Менинг уйим” биллинг тизимидаги абонент рақамига тўлов қилишда комиссия ундирмайдиган иловалар ҳам йўқ эмас, масалан Миллий банкнинг “Milliy” иловасида комиссия 0 фоиз.

Вазирлик ахборотига қайтадиган бўлсак, унда фуқаролар комиссиясиз тўлов қилиш имкониятига ҳам эгалиги таъкидланган. Бунинг учун тўғридан тўғри бошқарув органига мурожаат қилиб, “Менинг уйим” тизимига интеграция қилинган терминал орқали тўлов қилиш керак бўлади.

Шунингдек, ПҚ-48-сон қарор билан барча тўлов тизимлари учун “Менинг уйим” тизимига “Мунис” орқали тенг шароитларда уланиш имконияти яратилган, дейилади Kun.uz'га тақдим этилган расмий изоҳда.

Қайд этиш лозим, электр энергияси, табиий газ ва чиқинди тўловларида бундай комиссия мавжуд эмас.

2022 йилда айрим тижорат банклари электр энергияси ва табиий газ учун банк кассалари орқали тўловлар амалга оширилганда, истеъмолчилардан ноқонуний равишда комиссия ундириб келгани маълум бўлган ва бу борада Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги томонидан чора кўрилган эди.