Ҳафта давомида Трамп Хитойга борди, Путин хавотирли ҳужжат имзолади, АҚШнинг Тайван бўйича позицияси кескин ўзгарди. Қуйида ҳафтанинг баъзи муҳим воқеаларини биргаликда эслаймиз.
Трамп Хитойда
Ҳафтанинг энг муҳим воқеаси АҚШ президенти Доналд Трампнинг Хитойга ташрифи бўлди. Унда савдо битимлари, вазирлар қанақадир ҳужжатларни имзолаши кузатилмади. Умуман, дунёдаги энг қудратли икки давлат лидерлари ҳеч қандай ҳужжат имзолагани йўқ. Ва одатда бунақа учрашувларда ҳар қандай битимлардан муҳимроқ масалалар муҳокама қилинган бўлади. Таъсир доирасини белгилаб олиш, кейинчалик қандай ҳаракат қилиш, ким қаерда асосий бўлиши каби масалалар муҳокама қилинади.
Эсингизда бўлса, Трамп иккинчи муддатига киришганда бутун дунёга қарши ўз иддаоларини баланд овозда айтаётган, Хитой билан ҳам савдо урушини қайта бошлаб юборганди. Лекин Трамп президентлигининг бир йили ўтгач, ўзининг таъбири билан айтганда тўққизта урушни тугатишга улгурган бир вақтда Хитойга кучсиз позицияда борди. Бу ташриф мазмунини тушуниш учун шунчаки ким кимнинг уйига борганига қарашнинг ўзи кифоя.
Трампнинг ташрифини унинг жамоаси катта воқеликдек кўрсатишга уринди, лекин умуман олганда, америкаликлар бу ташрифни муваффақиятли деб ҳисоблаётгани йўқ. Трамп ва Си учрашувида асосан Эрондаги уруш ва Тайван муҳокама қилинган. Учрашувдан кейин Хитойнинг яқин иттифоқчиси Эрон таслим бўлгани йўқ, америкаликларга бойитилган уранни бочкага солиб бермади ҳам, қайтанга Трамп ортга қайтгач Эронга қайта зарбаларни муҳокама қилиши айтилди. Буни Трамп Эрондаги урушни тугатишда ёрдам сўраган ва Пекин рад этган деб талқин қилиш ҳам мумкин.
Трамп Оқ уйга қайтган чоғида ўзига ишончи жуда баланд эди, «Америка қайтди, бизни яна ҳурмат қилишяпти, биз буюкмиз, биз зўрмиз», деди. Мадурони вертолётга солиб олиб қочишганда унинг ўзига ишончи яна ошди. Кейин Эронда уруш бошлади, ярим асрдан буён Америкага лаънат айтаётган давлатнинг қирқ йиллик раҳбарини ўлдиртирди.
Дипломатик майдонда «Тинчлик кенгаши» деган ташкилот тузиб, уни гўёки БМТдан кучлироқ ташкилотдек кўрсатишга уринди. Лекин ажойиб кунларнинг бирида қараса, Америкадай қудратли давлат иқтисодиёти, катта-катта бизнеслар, триллион долларлик лойиҳалар Тинч океанининг ҳув нариги чеккасидаги Хитой деган давлатга рад этиб бўлмайдиган даражада боғланиб қолган экан.
Оддий мисол, Трампга ҳамроҳлик қилган Илон Маскнинг Tesla'си бозордаги ярим маҳсулотини Хитойда ишлаб чиқаради, Apple'нинг энг кўп маҳсулоти ҳам Чинда терилади. Шундай экан, Америка бу давлат билан савдо урушига киришиши аввало америкаликлар учун зарар бўлди. Хитой раиси ҳам Трампга рақиб эмас, ҳамкор бўлайлик деди.
