Ҳар бир компания ўз йўналишини ушбу умумий асос устига қурмоқда: обуналар, маркетплейслар, мини-иловалар, экотизимлар. Бу сервислар тўғридан-тўғри кўп даромад келтирмайди, аммо фойдаланувчини иловада ушлаб туради ва компания асосий даромад топадиган сервислардан тез-тез фойдаланишга ундайди.

Биз компаниялар фойдаланувчиларни ўз иловаларида қандай ушлаб қолаётганини кўрсатиш учун уларнинг ҳисоботлари ва маҳсулотларини ўрганиб чиқдик.  

Биринчи чоракдаги молиявий кўрсаткичлар

* Paynet’нинг 449,5 млрд сўмлик фойдасининг 321,1 млрд сўми Humo тўлов тизими оператори сотиб олингандан кейин шўъба корхоналардан олинган бир марталик дивиденд даромади ҳиссасига тўғри келади. Бу моддани ҳисобга олмаганда, операцион фойда 128 млрд сўм атрофида бўлган. 

Тўлов сервислари нима орқали пул ишлайди?

Ҳисоботларда даромаднинг маҳсулотлар бўйича аниқ тақсимоти келтирилмаган. Аммо даромад ва харажатлар тузилмаси, шунингдек компанияларнинг оммавий материалларидан кўриниб турибдики, уларнинг барчасида асосий оқим транзакцион комиссиялардир. Улар учта қисмдан шаклланади:

  • P2P ўтказмалари учун комиссиялар (обунасиз карталар орасидаги ўтказма учун 1%);
  •  хизматлар учун тўлов комиссиялари (коммунал хизматлар, алоқа, солиқлар, жарималар), 
  • шунингдек эквайринг, яъни карта ёки QR орқали тўлов қабул қилгани учун сотувчилардан олинадиган комиссиялар.

Ушбу учала қисм ҳам аслида бир хил нарсанинг турли кўринишлари: амалга оширилган транзакциядан олинадиган фоиздир.

Унда нега обуналар, кешбэклар, мини-иловалар ва ҳамкорлик сервислари керак?

Улар алоҳида йирик пул оқими эмас, балки фойдаланувчини ушлаб қолиш воситаларидир. Компания обунанинг ўзидан тўғридан-тўғри даромад қилмайди, лекин обуначи иловадан тез-тез фойдалана бошлайди, компания эса ҳар бир транзакциядан ўз комиссиясини олади.

Шунинг учун бу компаниялар ҳисоботларини «улар фойдаланувчини қандай ушлаб қоляпти» деган ёндашув орқали билан ўқиш қизиқроқ.

Click суперапп қурмоқда. Payme эса payme plus обунасига урғу бермоқда. Paynet жисмоний тармоқ, Humo карта инфратузилмаси ва ўзини ўзи банд қилганлар учун мўлжалланган Xolis платформасига таянмоқда. Beelab эса VEON’нинг Hambi супераппи доирасида Beepul’ни молиявий қисм сифатида ривожлантирмоқда.