Ғиждувон ҳокимидан МСК раисигача – киберфирибгарлар кимларни қандай чув туширган?

“Махфий топшириқ”

Сўнгги вақтларда турли вазирлик ва қўмита матбуот хизматлари раҳбар номидан тизимда фаолият юритаётган масъул ходимларга махфий топшириқ бораётгани, бунга ишонмаслик ҳақида огоҳлантириш билан чиқа бошлади.     

Масалан, Божхона қўмитаси раиси номидан тизимда фаолият юритаётган масъул ходимларга Telegram орқали “яқин вақт ичида Коррупцияга қарши курашиш агентлиги терговчиси Дилноза Йўлдошева боғланиб, бир қатор саволлар бериши ва муаммонинг моҳиятини батафсил тушунтириши” ҳақида топшириқ борган.

Қўмита матбуот хизмати огоҳлантириш билан чиқиб, қўмита раиси номидан очилган сохта аккаунтлардан мурожаат бўлганида ишониб қолмасликни сўраган.

Спорт вазирлиги, Фанлар академияси ва бошқа ташкилотлар матбуот хизматлари ҳам шундай огоҳлантириш билан чиққан.

“Ҳудудий электр тармоқлари” АЖ бошқаруви раиси Асроржон Асқаров номидан ҳам тизимида фаолият юритаётган масъул ходимларга махфий топшириқ борган. Унда “яқин вақт ичида ДХХ ходими Белбеков Жандос боғланиб, бир қатор саволлар бериши” айтилган.   

Схема қандай ишлайди?

“Жандос Белбеков” ва бошқа шу каби навбатчи исмлар билан боғлиқ киберфирибгарликка кўплар чув тушган. Бу схема қандай ишлашини бир ҳолат мисолида келтирамиз.

2025 йил 1 декабр куни Telegram орқали Ўзбекистон Марказий сайлов комиссияси раиси Зайниддин Низомхўжаев номидан Бухоро вилояти ҳудудий сайлов комиссияси раиси ўринбосари лавозимида ишловчи Роҳилахон Отаевага махфий топшириқ борган.

Топшириқда шундай дейилган:

“Роҳилахон Мавлоновна, ҳозирда ташкилотимизда ходимларнинг шахсий маълумотлари ноқонуний тарқатилиши билан боғлиқ ички текширув ўтказилмоқда. Яқин вақт ичида сиз билан ДХХ ходими Толганой Ержанова боғланиб, жамоа ҳақида бир қатор саволлар беради ва муаммо моҳиятини батафсил тушунтиради.

Ушбу маълумот қатъий махфий ҳисобланади. Илтимос, текширув жараёни ва мазкур хабар мазмунини ҳеч кимга, жумладан, ҳамкасбларингизга ҳам ошкор этманг. Ҳамкорлигингиз ва профессионаллигингиз учун раҳмат. Ҳурмат билан Зайниддин Низомхўжаев”.

Роҳилахон Отаева ҳайрон қолган. Чунки Марказий сайлов комиссияси раиси ҳудудий сайлов комиссиялари ходимларига бу шаклда тўғридан тўғри топшириқ бермасди. Отаева ҳолатга ишониш ёки ишонмаслик масаласида иккиланиб турган бир вақтда унга нотаниш рақамдан қўнғироқ бўлган. Рақам эгаси ўзини ДХХ ходимаси майор Эржанова деб таништирган. У Марказий сайлов комиссияси раиси билан боғланиб, айрим саволларига жавоб бериш бўйича рухсат олганини айтган. Сўнгра Telegram орқали қўнғироқ қилишини айтиб, гўшакни қўйган.

Орадан кўп ўтмай Роҳилахон Отаевага Telegram орқали “Эржанова” номли профилдан думалоқ видео келиб тушган. Видеода хизмат кийимидаги аёл хизмат гувоҳномасини очиб кўрсатгани акс этганди. “Эржанова” Отаева билан рус тилида гаплашган. Буни “Москва давлат хавфсизлиги хизмати билан ҳамкорликда иш олиб бораётгани сабабли рус тилида гапиришга мажбур бўлаётгани” билан изоҳлаган. Бироқ Отаева унга ишонмасдан, қўнғироқни ўчирган.

Орадан 15 дақиқа ўтиб, “Аҳмедов” номли профилдан қўнғироқ бўлган. Отаева унга ҳам жавоб бермаган. Шундан сўнг “Зайниддин Низомхўжаев” номли профилдан ДХХ томонидан юборилгани ҳақидаги хабарноманинг ПДФ формати келган. Унга “ДХХ ходимлари гаплашмоқчи экани, уларнинг қўнғироқларига жавоб бериши кераклиги” ҳақидаги топшириқ ҳам қўшимча қилинганди.

Шундан сўнг “Аҳмедов” номли профил яна алоқага чиққан. Аввалига ўзбек, кейин рус тилида гапирган эркак ўзини Марказий банк юристи Дмитрий Ахмедов деб таништирган.

“Сизнинг номингизга 6 та банкдан 400 млн сўмдан ортиқ кредит олинган. Шу пуллар Россия давлатига чиқиб кетган. Бу маблағлар террористик ташкилотларни молиялаштиришга йўналтирилган бўлиши мумкин. Ҳолатга аниқлик киритиш учун сиз билан боғландим. Шунинг учун сиз уларнинг саволига жавоб беришингиз керак”, деган “Аҳмедов”.

Отаева бу ҳаракатлар киберфирибгарлар найранги эканини тушуниб етган ва телефонни ўчирган. Қайта қилинган қўнғироқларга эса жавоб бермаган. Орадан маълум вақт ўтиб, унга Telegram’ида “Марказий банк” боти пайдо бўлган. Ботдан унинг номига ажратилган 6 та кредит реквизитлари ПДФ шаклда жўнатилган.

Орадан бир кун ўтиб, босимлар тўхтаган ҳамда ёзишмалар ўчиб кетган. Шу пайт Роҳилахон Отаеванинг телефони бир муддат гўё блокланган каби қотиб қолган.

Агар катта миқдорда онлайн кредит расмийлаштирса, кимлардир номига кредит олмоқчи бўлганда берилмаслигини ўйлаган Отаева банклардан бирининг иловасини юклаб олган. Сўнгра ўз номига 98,2 млн сўм онлайн кредит расмийлаштирган. Бу орада телефони яна яхши ишламай қолган. Маълум муддатдан сўнг олган кредити Фарҳод Ҳамидов номидаги банк картасига ўтказиб олинган.

Киберфирибгарлар ПДФ шаклда ҳужжат жўнатганда Роҳилахон Отаеванинг телефон бошқарувини қўлга киритишганди.

“Пули қолмаган” ҳоким

2025 йил 3 декабр куни айни шу киберфирибгарлар Бухоро вилояти Ғиждувон тумани ҳокими Фарҳод Умаровнинг Telegram профилини эгаллаб олишган. Буни ҳокимга “Самая лучшая мама” номли махсус вирус дастурини жўнатиш орқали амалга оширишган. Дастурдаги ҳаволага кириб кўрган Фарҳод Умаров ўзи билмаган ҳолда профил бошқарувини киберфирибгарлар қўлига тутқазган.

Шундан сўнг ҳоким номидан унинг танишларига “Ассалому алайкум, 7 млн сўм бериб турасанми, эртага соат 10:00 гача қайтариб бераман” мазмунида қарз сўралган хабар жўнатилган. Ушбу хабарга ўндан ортиқ одам алданган.

Жумладан, Вобкент тумани ҳокими ёрдамчиси, Бухоро вилояти Ғазначилик хизмати бошқармаси бош мутахассиси, Ғиждувон туман Эркин иқтисодий зона директори, ҳудуддаги МЧЖлардан бирининг раҳбари, Ғиждувон туман Ёшлар ишлари бўлими, Кадастр агентлиги Ғиждувон туман бўлими бошлиқлари ва бошқалар тақдим қилинган банк карталарига жами 80 млн сўмдан ортиқ пул маблағларини ўтказиб беришган.

Фарҳод Умаров Telegram аккаунти қандай қилиб ўзлаштирилганидан хабари йўқлигини айтган.

“Хабарни ўқиганимда у ҳақиқатан ҳам Фарҳод Умаровдан келган деб ишондим. Чунки менга айнан Умаровнинг профилидан ёзилди. Ўртамизда ишончли муносабатлар борлиги сабабли унга 7 млн сўм ўтказиб бердим. Орадан кўп вақт ўтмай Фарҳод Умаровнинг профилидан яна банк картаси ташлаб берилди ва “Бу ерга яна 7 млн сўм юборишингиз мумкинми?” мазмунида хабар келди. Буни кўриб шубҳаландим. Сабаби, биринчи хабар кирилл, иккинчиси эса лотин алифбосида эди”, деган жабрланувчилардан бири.

Фарҳод Умаров номидан сўралган пуллар хоразмлик Элёр Отабоев, Ҳамдам Қадамов, Самарқанд шаҳрида яшовчи Дилдора Қурбонова, Мафтуна Воҳидова, Миржалол Аҳмедов ва бошқалар номидаги банк карталарига ўтказилган.

“Drop” карта

Киберфирибгарлар бировларнинг номидаги банк карталарини қандай қўлга киритишган? Албатта, пул эвазига уларнинг ўзларига очтириб олишган. Бундай банк карталари “Drop” карталар деб аталади.

Масалан, юқоридаги ҳолатда Дилдора Қурбонова, Мафтуна Воҳидова, Ирода Толипова, Амир Муродов, Фарҳод Ҳамидов ва бошқалар ўзлари банкка бориб, номларига 10 тадан карта очишган. Сўнгра уларни киберфирибгарлар қўлига тутқазишган. Россия фуқароси Иван Корнилов уларнинг ҳар бирига бу “хизмати” учун 300 доллардан тўлаб берган. Сўнгра ушбу банк карталари пул ўтказмаларни амалга ошириш учун турли иловаларга уланган. 

Фуқаролар ўз номларига очилган банк карталари орқали жиноий йўл билан топилган пул маблағлари айланишидан бехабар бўлган. Уларга ушбу банк карталари тотализатор сайти орқали пул ечишга кераклиги, тушадиган пул миқдори жуда кўплиги сабабли ўзларининг номидаги карта лимити тугаб, блокка тушиб қолгани айтилган. 

Иван Корнилов ким?

Kun.uz ушбу ҳолатларга алоқадор жиноят иши ҳужжатлари билан танишди. Унда схема ташкилотчилари сифатида Иван Корнилов ва Егор Кузнецов исмлари келтирилган. Улар Россия фуқароси бўлган.

Самарқандлик 26 ёшли А.И. 2025 йил 18 августда Москва шаҳридан Самарқандга қайтаётганида самолётда Иван Корнилов исмли шахс билан танишиб қолган. Иван Корнилов 1 ой давомида Самарқанд шаҳрида бўлган. Бу вақтда А.И. уни шаҳарнинг туристик ҳудудлари билан таништириб турган.

“Бир ойдан сўнг Корнилов Россияга қайтиб кетди. Кетишидан аввал кейинчалик хабарлашиб туришимиз учун телефон рақам алмашдик.

Орадан тахминан икки ҳафтача ўтгач, Корнилов менга криптовалюта айирбошлаш фаолияти билан шуғулланадиган шахс керак экани ҳақида ёзиб қолди. Шу пайт ёнимда бўлган дўстим суҳбатга қўшилиб, шундай танишлари борлигини маълум қилди.

Шундан сўнг Иван Корнилов Егор Кузнецов исмли шахс билан бирга Самарқанд шаҳрига учиб келди. Икки ўртоғим билан уларни кутиб олдик. Улар икки ҳафта Самарқандда бўлишди Бу вақтда менга иш таклиф қилишди. Улар онлайн қимор сайтларига пул ўтказиш билан шуғулланишини, бунинг учун “Drop” карта очиш кераклигини айтишди”, деган А.И. суддаги кўрсатмасида.

Таклиф этилган иш шундай бўлган: биров “Drop” карталарга тушган пулларни банкомат орқали нақдлаштириб, иккинчи одамга топширади. Иккинчи одам нақдлаштирилган пулларни криптовалютага айирбошлаб, Иван Корнилов ва Егор Кузнецовга ўтказиб беради.

Амалдорлар номидан қарз сўраб ўмарилган ёки “Жандос Белбеков” номи билан онлайн кредит олдириш орқали ўзлаштирилган пуллар ана шу “Drop” карталарга келиб тушган. Амалдорларнинг Telegram профилларини бузиб кириш ёки SIP рақамлар орқали қўнғироқ қилиб, ўзини ДХХ ходими сифатида таништириш ишларини Егор Кузнецов амалга оширган.

Жазо

Ушбу ҳолатлар ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ходимлари томонидан аниқланиб, гумондорлар ушланган. Уларга нисбатан алоҳида иш юритувига ажратилган ҳолда бир нечта жиноят иши қўзғатилган.

Ишнинг А.И.га оид қисми судда кўриб чиқилиб, 15 июн куни ҳукм ўқилди. У 17 та эпизод (жумладан, Ғиждувон тумани ҳокими ҳамда Бухоро вилояти ҳудудий сайлов комиссияси раиси ўринбосари билан боғлиқ эпизодлар) бўйича айбланган.

Суд ҳукми билан А.И. Жиноят кодексининг 168-моддаси (фирибгарлик) 3-қисми “б, г” бандлари, 141-2-моддаси (шахсга доир маълумотлар тўғрисидаги қонунчиликни бузиш) 2-қисми “а, б, в” бандлари, 278-6-моддаси (зарар келтирувчи дастурларни яратиш, ишлатиш ёки тарқатиш) 2-қисми “б, в” бандларида назарда тутилган жиноятларни содир этишда айбли деб топилган. Унга 2 йил 1 ой муддатга озодликни чеклаш жазоси тайинланган. 

Жабрланувчиларга етказилган зарар тўлиқ қопланган. 

“Мен Белбеков Жандосман” – Ўзбекистонда киберфирибгарлар янги найранг ўйлаб топди