Трампнинг сўзларига кўра, АҚШ томонидан жорий этилган денгиз блокадаси Эрондаги иқтисодий инқирозни янада чуқурлаштирган. Америка президенти айни пайтда Теҳронга қарши янги ҳарбий амалиёт ўтказиш бўйича буйруқ беришга тайёр эмаслигини англатган.
8 август куни Эрон Ҳўрмуз бўғози орқали кема қатновини қайта тиклаш учун бир қатор шартларни эълон қилди. Трамп эса Вашингтон бу талабларга катта эътибор қаратаётгани йўқлигини айтган.
АҚШ президентининг таъкидлашича, Вашингтон ва Теҳрон ўртасидаги музокаралар ҳозирча фаол босқичда эмас. У Эронда инфляция жуда юқори экани ва мамлакат молиявий қийинчиликларга дуч келаётганини таъкидлаган.
Трамп АҚШнинг денгиз блокадаси Эрон иқтисодиётидаги муаммоларни янада кучайтирганини даъво қилди. Унинг айтишича, Теҳрон ҳатто ҳарбий хизматчиларга тўловларни амалга оширишда ҳам молиявий қийинчиликларга дуч келмоқда.
Эрон АҚШ олдига янги шартлар қўйди
8 август куни Теҳрон Вашингтондан санкцияларни бекор қилиш ва жорий йил июнь ойида имзоланган ўзаро англашув меморандуми АҚШ ҳарбийлари томонидан бузилгани учун компенсация тўлашни талаб қилди.
Tasnim агентлиги маълумотига кўра, Эрон Олий миллий хавфсизлик кенгаши раҳбари Муҳаммад Боқир Зулқадр Вашингтондан мамлакат бошқа АҚШ таҳдидларига дуч келмаслиги бўйича кафолат талаб қилган.
Теҳроннинг бошқа шартлари орасида АҚШ қўшинларини минтақадан олиб чиқиш, Эрон портларига нисбатан денгиз блокадасини бекор қилиш, санкциялардан воз кечиш, музлатилган активларни очиш ва Эронга берилган зарбалар учун товон тўлаш талаблари ҳам бор.
Бундан ташқари, Эрон Олий миллий хавфсизлик кенгаши Ливан, Фаластин, Яман ва Ироқдаги Эрон иттифоқчиларига қарши ҳаракатларни тўхтатишни талаб қилган.
Эрон Ислом инқилоби муҳофизлари корпуси (ИИМК) эса Ҳўрмуз бўғозини очиш масаласи Эрон ва Уммон ўртасидаги музокараларга боғлиқ эмаслигини билдирган. 9 август куни ИИМК бўғоз “душман барча шартларни бажармагунича” ёпиқ қолишини маълум қилган.
АҚШ ва Эрон ўртасидаги келишув бузилган
Манбада келтирилишича, АҚШ ва Эрон 17 июн куни имзолаган доиравий келишув ҳарбий ҳаракатларни тўхтатиш ва Ҳўрмуз бўғозидаги блокадани бекор қилишни назарда тутган.
Бироқ 25 июн куни Эронга тегишли дрон-камикадзе Ҳўрмуз бўғозидан ўтаётган фуқаролик танкерига ҳужум қилгани хабар қилинган. Шундан сўнг АҚШ жавоб чораси сифатида Эрон ҳудудидаги бир нечта нишонга зарба берган.
8 июл куни Анқарада бўлиб ўтган НАТО саммитида Доналд Трамп Эрон билан имзоланган ўзаро англашув меморандуми энди амал қилмаслигини айтган. Шундан кейин АҚШ Эронга қарши нефт санкцияларини қайта тиклаган.
Ҳозирги вазиятда Трамп маъмурияти Теҳронга янги ҳарбий зарбалар беришдан кўра, санкциялар ва иқтисодий босим воситалари орқали таъсир ўтказиш йўлини афзал кўраётгани айтилмоқда.
