АҚШ Дания ва Гренландия билан шартнома тузди, бу эса Қўшма Штатларга Гренландиядаги «хавфсизлик ва бошқа барча эҳтиёжлар устидан доимий назорат»ни тақдим этади. Бу ҳақда президент Доналд Трамп маълум қилди.

Унинг сўзларига кўра, Қўшма Штатлар орол ва АҚШ хавфсизлигини таъминлаш ва ҳимоя қилиш учун Гренландияда «зарур бўлган ҳамма нарсани қилиш» ҳуқуқини «абадий» олади. Бундан ташқари, Қўшма Штатларнинг ҳеч бир рақиби Вашингтоннинг розилигисиз Гренландияда базага эга бўла олмайди, у ерда ҳарбий ҳозирликка эга бўлолмайди ва сармоя кирита олмайди.

Трампнинг таъкидлашича, бу келишув учун АҚШ «ҳеч нарса тўламайди». Унинг қўшимча қилишича, АҚШ «зудлик билан Гренландиянинг мос келадиган қисмида йирик ҳарбий ҳозирликни ривожлантириш жараёнини бошлайди».

Дания ва Гренландия ҳам ўз баёнотини эълон қилди. Унда айтилишича, мамлакатлар ўртасидаги келишув БМТ Бош Ассамблеясида имзоланиши кутилмоқда (АҚШ президентининг Бош Ассамблеядаги нутқи 22 сентябрга режалаштирилган).

Дания бош вазири Метте Фредриксеннинг айтишича, келишув «Арктика ва Шимолий Атлантика минтақасида умумий хавфсизликни» мустаҳкамлайди. Келишув, шунингдек, Даниянинг суверенитети ва ҳудудий яхлитлигини ҳамда Гренландия халқининг ўз тақдирини ўзи белгилаш ҳуқуқини тан олади.

«Келишув Гренландия манфаатларини ва халқаро ҳамкорликдаги ўрнимизни тан олади. Бу барчамизнинг фаровонлигимиз учундир», — деди ўз навбатида Гренландия ҳукумати раиси Йенс-Фредерик Нилсен.

Гренландия — Даниянинг автоном ҳудуди. Доналд Трамп Қўшма Штатларнинг Гренландияга даъволари ҳақида бир неча бор гапирган. У буни Россия ва Хитой таҳдиди билан боғлиқ миллий хавфсизлик чоралари билан изоҳлаган ва Дания оролни ҳимоя қила олмаслигини таъкидлаган эди. Оқ уй ҳатто Гренландияни сотиб олишни таклиф қилган, аммо куч ишлатиши мумкинлигини ҳам истисно қилмаган эди. Кейинроқ Трамп «бу катта чиройли муз бўлагини» олиш учун куч ишлатмаслигини айтди.