Ўтган кун давомида жаҳонда рўй берган энг асосий воқеа ва янгиликлар шарҳи билан кундалик хабарномада таништирамиз.
Путиннинг таҳдиди
Россия президенти Владимир Путин Европа ҳаракатларига жавобан уларнинг кемаларини ҳам эгаллаб олиш билан таҳдид қилди. Россия раҳбарининг бу баёноти чоршанба куни Тинч океани флоти машғулотларининг якуний босқичига ташриф чоғида янгради.
«Европа Иттифоқининг яқинда қабул қилган қарорларига эътибор қаратмоқчиман. Кўриб турибмизки, баъзи мамлакатлар ҳукуматлари Халқаро денгиз ҳуқуқини бузган ҳолда иқтисодий операторларимиз кемаларининг тинч йўл билан ҳаракатланишини чеклашга уринмоқда. Яқинда эса кемаларимизни эгаллаб олиш ва биздан талон-торож қилинган мулкни сотиш имкониятини ўйлаб топишди», деди Путин.
«Албатта, бу қароқчилик ва талончиликдан бошқа нарса эмас. Агар бу амалиётда амалга оширилса, биз худди шундай жавоб қайтаришга мажбур бўламиз», дея таъкидлади у. Россия президенти сўзларига кўра, бу Москва «зарур ва мақсадга мувофиқ» деб билган исталган жойда, шу жумладан, «Тинч океани флоти ҳудуди»да ҳам содир бўлади.
Июн ойида Ўрта Ер денгизидаги Европа мамлакатлари ҳарбийларига — Россия «соя флоти»нинг бир қисми деб ҳисобланган кемаларни текшириш ҳуқуқи берилганди. Мақсад – Россиянинг Украинадаги урушни «молиялаштириш» имкониятларини чеклаш.
Бундан ташқари, Евроиттифоққа аъзо давлатлар «соя флоти» кемаси ушланганидан кейин ундаги юкни мусодара қилиш имкониятига эга бўлишди. Бундай юк сотилишидан тушган маблағлар эса ҳибсга олишни амалга оширган давлатга ўтказилиши мумкин.
Европа Иттифоқининг санкциялар рўйхатида Россиянинг «соя флоти»га кирувчи қарийб 700 кемага нисбатан чекловлар бор.
Исроил ҳарбийлари ва кўчманчилар тўқнашди
Исроил қўшинлари Ғарбий соҳилдаги постда яҳудий кўчманчилар билан тўқнаш келди.
Чоршанба куни эрталаб ҳарбийлар кўчманчиларни тарқатиб юбориш учун уларга қарши кўздан ёш оқизувчи газ ишлатган. Аммо ҳарбийлар кўчманчиларни ҳудуддан ҳайдаб чиқара олмагач, у ердан чекинган.
Қамалдаги учта уйдан бирида яшовчи фаластинлик аёлнинг айтишича, кўчманчилар ушбу постни тўрт кун олдин ўрнатишган. Ўшандан бери фаластинликлар қамалда қолмоқда.
Ҳарбийлар чоршанба куни берган баёнотида «у ерда бўлган фуқароларни эвакуация қилиш устида ишлаётганини» таъкидлади.
Ҳодиса босиб олинган Ғарбий соҳилдаги Қусра қишлоғи чеккасида — фаластинликларнинг уйлари рўпарасида юз берди. Ушбу ҳодиса кўчманчилар ва Исроил ҳарбийлари ўртасидаги камдан кам учрайдиган тўқнашув бўлиб, фаластинликларга қилинган ҳужумларнинг кескин ортиши ортидан содир бўлмоқда.
Ҳарбийлар ҳам кўчманчиларни тўхтатиш бўйича босим остида қолган. Чунки исроиллик кўчманчиларни Нетаняҳу ҳукуматидаги ўта ўнг-радикал вазирлар руҳлантириб туради.
Исроил 1967 йилда босиб олган Ғарбий соҳил ҳудудида тахминан уч миллион фаластинлик ва 500 минг кўчманчи яшайди. Халқаро ҳамжамият бу ҳудудда қурилаётган яҳудий посёлкаларини ноқонуний деб ҳисоблайди.
Европада тўлиқ қуёш тутилди
Кеча Европа бўйлаб миллионлаб одамлар ноёб ҳодиса — тўлиқ қуёш тутилишига гувоҳ бўлди. Қуёш ва сайёрамиз ўртасига тушиб қолган Ойнинг сояси қарийб 2 дақиқа давомида нурларни тўсиб қўйди.
12 август кунидаги тутилиш Марказий Европа вақти билан соат 18:00 дан бироз ўтгач Россиянинг энг шимолий қисмида бошланди. Ой сояси аввал Гренландия ва Исландияни қамраб олди, сўнгра жануброққа силжиган ҳолда Испания ҳудудларидан ўтди. Соат 21:00 га келиб, Ўрта Ер денгизида қуёш ботиши билан тутилиш ҳам ўз ниҳоясига етди.
Тўлиқ қуёш тутилиши учта коинот жисмининг бир чизиқда жойлашуви сабабли юзага келади. Ой Ер сайёраси атрофида айланар экан, Қуёш ва Ер ўртасига кириб қолади. Шундан сўнг Ой Қуёш нурини тўсади ва Ер юзига соя ташлайди. Соя тушган кичик ҳудуддаги одамлар тўлиқ тутилишнинг гувоҳи бўлишди.
Жазирама иссиқдан қийналаётган Европа учун кундуз куни бир неча лаҳзага бўлса-да қоронғилик чўкиши одамларга хуш ёқди. Бироқ булутли ҳаво, ўрмон ёнғинларидан тарқалган тутун ва бўронлар баъзи жойларда ушбу томошага бироз соя солди.
Испания ушбу табиат ҳодисасини энг яхши томоша қилиш мумкин бўлган ҳудудларида махсус кузатув майдончаларини ташкил этди ҳамда улкан полиция кучлари сафарбар қилинди.
Германияда махсус хизматларга доир қонун
Германия ички ишлар вазирлиги томонидан тайёрланган — махсус хизматлар, хусусан, Федерал разведка хизмати ваколатларини кенгайтирувчи ислоҳотлар пакети ҳукумат томонидан маъқулланди. Энди тегишли чораларни Бундестаг тасдиқлаши керак.
Асосий янгилик — Германия махсус хизматларига жиддий таҳдидлар юзага келганда вазиятга аралашиш имконини беради. Ҳозирги вақтда махсус хизматларнинг асосий вазифаси маълумот тўплашдан иборат. Ислоҳотлар Германия ташқи разведка хизматига худди бошқа мамлакатлар разведка хизматлари сингари таҳдидларни бартараф этиш учун оператив ваколатларни ҳам беришни назарда тутади.
Хусусан, агентлар миллий мудофаа мақсадида ҳакерлик ҳужумларини амалга ошириш, ҳақиқатга тўғри келмайдиган маълумотларни мақсадли равишда тарқатиш, хавф туғдираётган инфратузилмани йўқ қилиш ва бошқа чораларни кўриш имкониятига эга бўлади. Шу билан бирга, хорижда жисмоний шахсларга нисбатан зўравонлик ишлатиш тақиқланганича қолади.
Ислоҳотларга бўлган эҳтиёж — Россия-Украина уруши фонида Германияда хавфсизлик вазиятининг ёмонлашуви билан изоҳланмоқда. Бунга мисол тариқасида аэропортларда портловчи моддалар ўрнатилган дронларнинг топилиши, энергетика инфратузилмасига қилинган киберҳужумлар ва мудофаа корхоналаридаги жосуслик ҳаракатлари келтирилган.
«Биз разведка хизматларимизни чинакам махфий хизматларга айлантирамиз», деди Германия ички ишлар вазири Александер Добриндт.
Техасда вертолёт қулади
АҚШнинг Техас штати марказида ҳарбий вертолёт қулаши оқибатида икки киши ҳалок бўлди.
Кеча туш вақтида Саладо қишлоғидаги далаларда вертолёт қолдиқлари ҳақида шошилинч хабар тушган. Офицерлар етиб келганида ҳалокатни ва «жуда тез назоратдан чиқиб кетаётган» йирик ёнғинни кўришган. Воқеа жойида икки кишининг жасадлари топилган.
АҚШ ҳарбийларнинг таъкидлашича, ушбу ҳаво кемаси яқин атрофдаги «Ford Xud» базасида жойлашган «Apache» зарбдор вертолёти бўлган. Воқеа юзасидан тергов давом этмоқда ва фавқулодда вазият оқибатларини бартараф этиш ишлари олиб борилмоқда.
«AH-64 Apache» кўп мақсадли зарбдор вертолёт бўлиб, у қуролли разведка, яқин масофадаги жанг ва тезкор зарба беришга қодир. Ушбу вертолётнинг қурол-яроғ ва қўшимча тизимларсиз нархи 30 миллиондан 52 миллион долларгача туради.
