Ўзбекистонда нефт ва газ қазиб олиш камайди, бензин ишлаб чиқариш эса 8,9 фоизга ошди
|15:407005 мин
Ўзбекистонда 2026 йилнинг январ–июл ойларида йирик саноат корхоналари томонидан табиий газ, нефт ва газ конденсати ишлаб чиқариш ҳажми ўтган йилнинг шу даврига нисбатан камайган. Шу билан бирга, автомобил бензини ишлаб чиқариш 8,9 фоизга, дизел ёқилғиси ишлаб чиқариш эса 1,4 фоизга ошган.
Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, январ-июл ойларида йирик корхоналар томонидан 21,6 млрд куб метр табиий газ ишлаб чиқарилган. Бу 2025 йилнинг мос давридаги 25,4 млрд куб метрга нисбатан 15 фоизга кам.
Асосий кўрсаткичлар
Маҳсулот
2024 йил январ–июл
2025 йил январ–июл
2026 йил январ–июл
2025 йилга нисбатан
Табиий газ
26,3 млрд м³
25,4 млрд м³
21,6 млрд м³
−15,0 фоиз
Нефт
424,8 минг т
378,8 минг т
368,7 минг т
−2,7 фоиз
Газ конденсати
725,7 минг т
667,9 минг т
567,5 минг т
−15,0 фоиз
Автомобил бензини
791,3 минг т
672,1 минг т
731,9 минг т
+8,9 фоиз
Дизел ёқилғиси
624,4 минг т
673,7 минг т
683,4 минг т
+1,4 фоиз
Кўмир
3,5 млн т
4,0 млн т
3,5 млн т
−12,5 фоиз
Табиий газ ишлаб чиқариш ҳажми 2024 йилнинг январ–июл ойларида 26,3 млрд куб метр бўлган. Шундай қилиб, икки йил ичида газ ишлаб чиқариш қарийб 17,9 фоизга камайган.
Нефт ва газ конденсати ишлаб чиқариш ҳам пасайган
Ҳисобот даврида Ўзбекистонда 368,7 минг тонна нефт ишлаб чиқарилган. Бу кўрсаткич 2025 йилнинг шу даврида 378,8 минг тонна бўлган. Йиллик ҳисобда нефт ишлаб чиқариш 2,7 фоизга камайган.
2024 йилнинг январ-июл ойларида эса 424,8 минг тонна нефт ишлаб чиқарилган. Демак, икки йил ичида нефт ишлаб чиқариш ҳажми 13,2 фоизга қисқарган.
Газ конденсати ишлаб чиқаришдаги пасайиш янада сезиларли бўлган. 2026 йилнинг дастлабки етти ойида 567,5 минг тонна газ конденсати ишлаб чиқарилган. 2025 йилнинг мос даврида бу кўрсаткич 667,9 минг тонна, 2024 йилда эса 725,7 минг тонна эди. Шу тариқа, газ конденсати ишлаб чиқариш бир йил ичида 15 фоизга, 2024 йилга нисбатан эса 21,8 фоизга камайган.
Бензин ишлаб чиқариш ошган
Хомашё қазиб олишдаги пасайишга қарамай, автомобил бензини ишлаб чиқариш ҳажми ошган. 2026 йил январ–июл ойларида йирик корхоналар 731,9 минг тонна автомобил бензини ишлаб чиқарган. Бу 2025 йилнинг мос давридаги 672,1 минг тоннага нисбатан 8,9 фоиз кўп.
Бироқ бензин ишлаб чиқариш ҳали ҳам 2024 йилдаги кўрсаткичдан паст. Ўша йилнинг дастлабки етти ойида 791,3 минг тонна автомобил бензини ишлаб чиқарилган. 2024 йилга нисбатан ишлаб чиқариш ҳажми 7,5 фоизга камайган.
Дизел ёқилғиси ишлаб чиқариш бироз ошган
Дизел ёқилғиси ишлаб чиқаришда ҳам ўсиш кузатилган. 2026 йил январ–июл ойларида 683,4 минг тонна дизел ишлаб чиқарилди. 2025 йилнинг мос даврида бу кўрсаткич 673,7 минг тонна бўлган. Йиллик ўсиш 1,4 фоизни ташкил этди. 2024 йилнинг январ–июл ойларида эса 624,4 минг тонна дизел ишлаб чиқарилган. Демак, икки йил ичида дизел ишлаб чиқариш 9,4 фоизга ошган.
Кўмир ишлаб чиқариш ҳажми ҳам пасайган. 2026 йилнинг январ-июл ойларида йирик саноат корхоналари томонидан 3,5 млн тонна кўмир қазиб олинган. Бу 2025 йилнинг шу давридаги 4 млн тоннага нисбатан 12,5 фоиз кам.
2024 йилнинг январ-июл ойларида ҳам 3,5 млн тонна кўмир ишлаб чиқарилган. Яъни икки йил олдинги кўрсаткич билан солиштирганда ҳажм деярли ўзгармаган.
Шунингдек, Миллий статистика қўмитаси 2026 йил январ-июл ойларида кўмирни ер остида газга айлантириш натижасида олинадиган газ ишлаб чиқарилмаганини қайд этган.
Умуман, статистика маълумотлари 2026 йилнинг дастлабки етти ойида ёқилғи-энергетика секторида қазиб олинадиган асосий ресурслар — табиий газ, нефт, газ конденсати ва кўмир ишлаб чиқариш ҳажми қисқарганини кўрсатмоқда. Қайта ишлаш маҳсулотлари орасида эса бензин ишлаб чиқариш сезиларли ошган, дизел ишлаб чиқариш эса нисбатан барқарор ўсишда давом этган.
Шу даврда Ўзбекистоннинг жами саноат ишлаб чиқариши ҳажми 795,4 трлн сўмни ташкил этиб, ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 7,9 фоизга ошган.
Эслатиб ўтамиз, 2026 йилнинг биринчи ярмида газ қазиб олиш ҳажми 18,3 млрд куб метрни ташкил этиб, 2025 йилнинг мос даврига нисбатан қарийб 3,6 млрд куб метрга ёки 16,4 фоизга, 2024 йилнинг мос даврига нисбатан эса 4,2 млрд куб метрга ёки 18,6 фоизга қисқарганди. Хусусан, июн ойида газ қазиб олиш ҳажми 2,5 млрд куб метргача камайиб, жорий йилдаги энг минимал кўрсаткични қайд этганди.