Канада бош вазири Марк Карни 17 сентябр куни Европа парламентида нутқ сўзлаб, «Европа ва Канада биргаликда кучлироқ» эканини ва ўз мамлакатига Европа Иттифоқининг ассоциацияланган аъзоси мақомини бериш таклифини «олқишлашини» айтди. Аввалроқ Европа комиссияси раиси Урсула фон дер Ляйен шундай таклиф билан чиққан эди.
Европарламентда сўзга чиққан Карни Канада ва Европа Иттифоқи «фақат қулай шароитлар мавжуд бўлгандагина иттифоқчи эмаслигини, биз фақат бир томон ютадиган келишувларга интилмаслигимизни» таъкидлади ва иккала томон ҳам қонун устуворлиги, инсон қадр-қиммати, шахс эркинлиги ва демократияга нисбатан «бир хил қатъий содиқлик»ни баҳам кўришини айтди, деб хабар берди BBC.
«Замонавий дунёнинг совуқ беқарорлиги шароитида» янги ҳамкорликлар зарур, деди фон дер Ляйен бир кун аввал Страсбургдаги ассамблея олдида, аммо ассоциацияланган аъзолик нимани англатишини аниқлаштирмади.
Европа Иттифоқи ва Канада «дунёга бир хил қарайди: сунъий интеллектдан иқлим ўзгаришигача, Арктикадан геосиёсатгача. Биз биргаликда ҳаракат қилдик: Украина, мудофаа, хомашё ва таъминот занжирлари масалаларида. Лекин энг аввало... Европа ва Канада демократияга ишонади», — деди фон дер Ляйен.
Карни фон дер Ляйеннинг «келажакда анча мустаҳкам ва амбицияли иттифоқ» ҳақидаги таклифини олқишлади, деб хабар берди унинг идораси ва қўшимча қилди: «Канада ва Европа стратегик имкониятларнинг барча соҳаларида чуқур ҳамкорлик орқали бизнинг стратегик автономиямизни таъминлаши керак».
Аввалроқ Карни Канада Европа Иттифоқи билан «ноёб иттифоқ» тузишга интилишини, аммо унга аъзо бўлиш ниятида эмаслигини айтган эди.
Трамп қарши
Карнининг ташрифи Вашингтонда эътибордан четда қолмади: АҚШ президенти Доналд Трамп, агар Европа Иттифоқи Канадага блокнинг биринчи ассоциацияланган аъзоси мақомини бериш таклифини қабул қилса, Европа Иттифоқига қарши чоралар кўриш билан таҳдид қилди.
«Агар улар буни қилсалар, агар мен буни душманлик ҳаракати деб ҳисобласам, мен жуда жиддий божлар жорий этаман ёки кўплаб товарлар бўйича Европа билан савдони тўхтатаман», — деди Трамп журналистларга ва бу таклифни «кулгили» деб атади.
«Агар бу яхши ният бўлса, ҳаммаси жойида. Агар бу ёмон ният бўлса, биз Европа товарларига жуда юқори божлар жорий этамиз», — деб қўшимча қилди у.
Франциянинг Европа ишлари бўйича вазири Бенжамин Ҳаддаднинг айтишича, Қўшма Штатлар Европа Иттифоқининг геосиёсий қарорларига вето қўйиш ҳуқуқига эга эмас. «Қўшма Штатлар ва бошқа ҳеч ким европаликларнинг сиёсий ва геосиёсий йўналишини танлаш ҳуқуқига эга эмас», — деди у Public Senat телеканалига.
