Иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт ташкилоти — OECD ҳисоботни 2026 йил сентябрида эълон қилган. Тадқиқотда 91 та мамлакат ва иқтисодиётдан 15 ёшли 760 мингдан ортиқ ўқувчи қатнашган. Уларнинг табиий фанлар, математика, ўқиш саводхонлиги ва ҳисоблашга оид масалаларни ечиш кўникмалари баҳоланган.
Хитойнинг баҳолашда қатнашган тўрт ҳудуди табиий фанлардан 597, математикадан эса 612 балл тўплаган. Сингапурда бу кўрсаткичлар мос равишда 560 ва 563 баллни ташкил этган. Ўқиш саводхонлигида Сингапур 535 балл билан етакчи бўлган.
Ҳисоблашга оид масалаларни ечишда Макао 572 балл билан олдинга чиққан. Сингапур 563, Хитойнинг тўрт ҳудуди эса 560 балл олган.
Юқори натижалар кўрсатган мамлакатлар қаторига Япония, Эстония ва Жанубий Корея ҳам кирган. Табиий фанлар бўйича Япония 538, Эстония 527, Жанубий Корея эса 526 балл тўплаган. Буюк Британия, Канада, Янги Зеландия, Австралия ва Финландияда ҳам бу йўналишда яхши натижалар қайд этилган.
Бироқ PISA натижаларини таълим тизимларининг ягона умумий рейтинги сифатида қабул қилиш тўғри эмас. Баҳолаш ўқувчиларнинг алоҳида йўналишлардаги билим ва кўникмаларини таққослайди. Бир мамлакат математикада юқори натижа кўрсатиб, ўқиш саводхонлигида бошқа ўринда бўлиши мумкин.
Ҳисоботдаги хавотирли жиҳат — кўплаб ривожланган мамлакатларда асосий ўқув кўникмаларининг пасайишидир. 2015–2025 йиллар оралиғида OECD мамлакатларининг ўртача натижаси ўқиш саводхонлигида 28 баллга, математикада 22 баллга тушган. Табиий фанлардаги пасайиш нисбатан камроқ бўлган.
Ташкилот мамлакатларида тахминан ҳар бешинчи ўқувчи учта асосий йўналишнинг ҳеч бирида — табиий фанлар, ўқиш ва математикада — базавий тайёргарлик даражасига етмаган. 2022 йилда бундай ўқувчилар улуши 16 фоиз бўлган.
OECD асосий ўқув кўникмаларини мустаҳкамлаш, дарс бериш сифатини ошириш ва синфда рақамли қурилмалар туфайли чалғишни камайтириш зарурлигини таъкидлаган. Технологиялар тобора муҳим ўрин эгаллаётган шароитда ҳам ўқиш, тушуниш ва ҳисоблаш кўникмалари таълимнинг асоси бўлиб қолмоқда.
