АҚШдаги оралиқ сайловларда амалдаги президентлар партияси кўп позицияларни бой бериши одатий ҳолат, аммо бу сафарги мағлубият анча оғир бўлди ва кўпчиликнинг фикрича, унинг кўлами Доналд Трамп ҳокимиятга қайтишининг дастлабки икки йилида олиб борган сиёсатдан сайловчилар қанчалик норози бўлганини кўрсатади.
BBC америкалик сайловчилар Республикачилар партиясини бу қадар кўп мандатдан маҳрум этганининг бешта сабабини кўриб чиқди.
1. Нархлар ошиши
Атлантика океани соҳилларидан Тинч океани соҳилларигача бўлган ҳудудларда яшовчи сайловчиларнинг барчаси барча зарур маҳсулотлар нархи ошиши муаммосига тўқнаш келди. Улар бундан қанчалик ғазаблангани асосий округ ва штатлардаги сайлов участкаларида яққол сезилиб турарди.
«Бензин қимматлашмоқда, озиқ-овқат қимматлашмоқда, барчаси қимматлашмоқда!» – дейди BBC билан суҳбатда Шимолий Каролина штатидаги сайловчилардан бири. У илгари республикачилар учун овоз бериб келган, аммо бу сафар овозини демократларга берган.
Бир йил ичида, 2025 йил сентябридан 2026 йил сентябрига қадар бўлган муддатда АҚШда нархлар ўртача 3,7 фоизга ошган. Ёқилғи қимматлашиши нархларни юқорига кўтармоқда. Расмий статистикага кўра, сентябр ойида дизел ёқилғисининг чакана ўртача нархи бир галлон учун рекорд даражадаги 6 доллар-у 52 центга етган (бир литр учун 1,72 доллар); октябрда нарх пасайган, аммо сезиларли даражада эмас.
Ҳар ўн сайловчидан саккиз нафари (79 фоизи) участкалардан чиқиш вақтида ўтказилган сўровларда инфляция туфайли сўнгги бир йил ичида ўртача ёки ҳатто жиддий қийинчиликларга дуч келганини айтишган. Шу билан бирга, сўралганларнинг 60 фоиздан ортиғи нархлар ошишида айнан Трамп ва унинг сиёсатини айбламоқда.
2. Эрондаги уруш
Нархлар ошишига олиб келган асосий омил Қўшма Штатлар ва Исроил феврал ойи охирида Эронга қарши бошлаган уруш бўлди.
Шундан кейин Теҳрон нефт ва суюлтирилган газ ташишдаги муҳим йўллардан бири ҳисобланган Ҳўрмуз бўғозини тўсиб қўйди, бу эса энергетика маҳсулотлари нархлари кескин ошишига ҳамда америкалик сайловчилар уруш туфайли ёқилғи қуйиш шохобчаларида катта ҳақ тўлашига сабаб бўлди.
Шунинг учун америкаликларнинг кўпчилиги Эрон билан урушни маъқулламаяпти. Сайлов куни фикр олинганларнинг 63 фоизи ҳарбий ҳаракатларни бошлаш қарори хато бўлганини айтган. Сўралганларнинг тўртдан уч қисми, яъни 74 фоизи эса бу уруш кимга овоз бериш бўйича қарор қабул қилишда ҳал қилувчи омил бўлганини билдирган.
