Кичик Магеллан Булутида бир юлдузи нейтрон юлдузга айланган деб ҳисобланаётган, иккинчиси эса шундай юлдузга айланишга тайёрланаётган тизим топилди. Агар жуфтлик иккинчи портлашдан кейин ҳам сақланиб қолса, юзлаб миллион йиллар ўтиб нейтрон юлдузлар тўқнашади ва гравитацион тўлқинлар чиқариш ҳисобига массасининг бир қисмини йўқотади. Топилма астрономларга бундай жуфтликлар шаклланишининг оралиқ босқичини батафсил ўрганиш имконини берди. Илгари бу босқични кузатиш деярли имконсиз эди.
Нейтрон юлдузлар ядровий ёқилғисини тугатган катта массали юлдузлар ядросининг коллапси натижасида пайдо бўлади. Бунда ядро сиқилиб, асосан нейтронлардан иборат ниҳоятда зич объектга айланади. Агар иккита нейтрон юлдуз бир-бирига яқин жойлашган бўлса, улар гравитацион тўлқинлар кўринишида энергия чиқариб, аста-секин яқинлашиб боради.
Вақт ўтиши билан улар қўшилиши мумкин. Бу жараёнда ҳам гравитацион тўлқинлар кўринишида энергия чиқарилади ва шу ҳисобига массанинг сезиларли қисми йўқотилади. Бундай қўшилишларда оғир элементлар ҳосил бўлади, олимлар эса модданинг ўта юқори зичликдаги хусусиятларини ўрганиш имконига эга бўлади.
Бироқ бундай жуфтликларнинг қандай пайдо бўлиши ҳали тўлиқ тушунарли эмас. Назарий моделларга кўра, уларнинг шаклланишидаги энг муҳим босқичлардан бири юлдузнинг ташқи қобиғини йўқотиши билан боғлиқ. Ҳамроҳи билан ўзаро таъсирлашиш натижасида юлдуз водородининг катта қисмидан маҳрум бўлади, компонентлар орасидаги масофа эса кескин қисқаради. Натижада бир-бирига жуда яқин жойлашган нейтрон юлдуз ва қайноқ «яланғоч» юлдуз ядросидан иборат тизим ҳосил бўлади. Кейинчалик бу ядро ҳам нейтрон юлдузга айланиши мумкин. Аммо ҳозиргача бундай объектларни кузатишнинг деярли иложи бўлмаган.
Энди Бельгиядаги Лёвен католик университетидан Бетани Людвиг бошчилигидаги астрономлар гуруҳи Кичик Магеллан Булутидаги DGL-3 тизимини ўрганди. Унда массаси Қуёш массасидан тахминан 3,4 баравар катта бўлган қайноқ юлдуз бор. Бу юлдуз водород қобиғининг катта қисмини аллақачон йўқотган. Унинг ҳарорати Цельсий бўйича тахминан 70,7 минг даражага етади, радиуси эса Қуёш радиусининг қарийб 0,77 қисмига тенг.
Аввалги кузатувлар юлдузнинг нурий тезлиги — кузатувчининг кўриш чизиғи бўйлаб ҳаракатланиш тезлиги — сезиларли ўзгаришини кўрсатган. Бироқ иккинчи компонент спектрда кўринмаган. Унинг табиатини аниқлаш учун тадқиқотчилар Чилидаги Лас-Кампанас обсерваториясининг Валтер Бааде телескопи ёрдамида 2019–2022 йилларда олинган 38 та спектрни таҳлил қилди.
Маълум бўлишича, юлдуз умумий масса маркази атрофини бор-йўғи 4,17 соатда тўлиқ айланиб чиқади. Шу билан бирга, унинг ёрқинлиги даврий равишда тахминан 2,5 фоизга ўзгаради. Бунга кўринмас ҳамроҳнинг тортиш кучи юлдузни бир оз чўзиши сабаб бўлади. Юлдуз орбита бўйлаб ҳаракатланганида, унинг Ердан кўринадиган сирти майдони ўзгаради. Шунинг учун ёрқинлиги ҳам ўзгариб туради.













