Кашфиёт ҳақидаги тадқиқот Nature Astronomy журналида эълон қилинди. Олимлар ZTF J0440+2325 деб номланган тизимни ўрганиб, юлдуз билан унга жуда яқин жойлашган ҳамроҳи ўртасида барқарор модда алмашинувини аниқлаган.
Тизимнинг асосий юлдузи — Қуёшдан кичик ва совуқроқ бўлган қизил митти. Унинг йўлдоши эса қўнғир митти — массаси сайёраникидан каттароқ, аммо оддий юлдуз каби водород синтезини барқарор давом эттириш учун етарли бўлмаган осмон жисми.
Жуфтликнинг айланиш даври бир ярим соатдан ҳам қисқа. Таққослаш учун, Қуёшга энг яқин сайёра — Меркурий бир марта айланиб чиқиши учун 88 сутка керак бўлади.
Олимлар бешта спектрал диапазондаги кузатувлар орқали қизил миттида атрофига нисбатан анча иссиқ ва ёрқин доғ борлигини аниқлаган. Тадқиқотчилар буни қўнғир миттидан оқиб келаётган модданинг юлдуз сиртига тушиши билан изоҳламоқда.
Ҳисоб-китобларга кўра, иссиқ доғнинг диаметри тизимгача бўлган масофага қараб 6 700–10 000 километр бўлиши мумкин. Демак, бу ўлчам бевосита суратдан эмас, кузатувлар ва моделлаштириш асосида баҳоланган.
Кашфиётнинг асосий жиҳати — ҳамроҳ жисмнинг тезда парчаланиб, юлдузга қўшилиб кетмаётганидир. Аксинча, у моддасини секин ва барқарор равишда йўқотмоқда.
Одатда юлдузга жуда яқин келган сайёра ёки қўнғир митти тез орада ютиб юборилиши мумкин, деб қаралади. Янги кузатув эса айрим шароитларда бошқа сценарий ҳам мавжудлигини кўрсатди: юлдуз йўлдошини жуда узоқ вақт давомида аста-секин «истеъмол қилиши» мумкин.
Тадқиқотчиларнинг баҳолашича, бундай жараён эҳтимол миллиардлаб йил давом эта олади. Бу — кузатув орқали тўлиқ ўлчанган вақт эмас, тизимнинг хусусиятларига асосланган илмий хулоса.
Натижалар юлдузларга яқин жойлашган осмон жисмларининг келажагини тушунишга ёрдам беради. Бироқ ушбу кашфиётнинг ўзи Қуёш кенгайганида Ерни айнан қандай тақдир кутишини белгилаб бермайди: икки тизимнинг массаси, ўлчами ва шароитлари фарқ қилади.
