Ramazon oyida töğri taomlaniş uçun foydali maslahatlar

Quyida saharlik qiliş uçun tört xil eng foydali mahsulot turlarini keltirib ötamiz.

1. Saharlikda imkon qadar tez hazm bölmaydigan va yuqori kaloriyaga ega donli mahsulotlarni iste'mol qiliş lozim. Bular: söli bötqasi, şirguruç, greçixali ovqat va şu kabilar.
2. Sut mahsulotlaridan tvorog, yogurt, qatiq, smetana, sutning özi juda ham foydali hamda bu mahsulotlar bilan kun davomida çanqamasdan yurişimiz kuzatilgan.
3. Asal, arab xurmosi, yonğoq, mağiz, örik turşagi, olça qoqi va boşqa şu kabi quruq mevalar.
4. Banan, gilos, anjir, örik, şaftoli, olma, olça, nok va boşqa mevalar bilan saharlik qilib oliş lozim.

Höl mevalardan töyib olib, bu bilan birga suv içmasayam böladi, faqat mevalarni özi yeyiladi, xolos. Bir litr suv şunça hajmdagi meva yeyiş bilan barobar.

Yuqoridagi tört xil turdagi mahsulotlarni saharlik paytida imkon qadar bir-biriga aralaştirmasdan alohida iste'mol qiliş tavsiya qilinadi. Bu kun davomida özimizni yaxşi his qilişimizga zamin yaratadi.

Kun davomida

«Rözadorman, kuni böyi harakat qilsam oç qolaman, harakatdan qolib holsizlanib qolaman», deb heç ham öylamang. Rözada odam doim ohista harakatda bölişi kerak, harakat va oçlik ikki karra bizni soğligimizni tiklaşimizga va mustahkamlaşimizga hissa qöşadi. Harakat qilmasdan faqat yotib yaşaş esa sekin-asta yurakni kam uriş holatlari va organizmni şunga könikib qolib, holsizlaniş holatlariga olib keladi. Saharlik va iftorlikdan söng 4–5 kilometr piyoda sayr qilib olişni tavsiya qilaman.

Sutkasiga kamida 7 soat uxlab oliş kerak, lekin kunduzi oç qorinda uxlaşga şaroiti borlarga aytişim mumkinki bu uyquni kamida ikkiga köpaytirib hisob-kitobingizni olib boravering. Kunduzgi 2 soatlik uyqu tungi 4 soatning örnini bosadi va keçasi 3 soat uxlasangiz, organizm jami 7 soat uxlagandan-da samaraliroq tiklanadi.

Yozdagi quyoş nuri garçi bizni issiqdan «qiynasa-da» lekin bir tarafdan bizni çiniqtirib, vitaminlarga töydiradi, tana qurilişimizni mustahkamlaydi. Har kuni kunning birinçi yarmigaça 15–20 daqiqa quyoş va taşqi havo issiqligidan çiniqib oliş kerak, deb öylayman.

Iftorlik

Bu paytda oşqozonimiz va butun sezgi organlarimiz hazm qiliş va ta'm sezişga şay turadi, şu sababdan bu paytda insonni ta'm seziş organlari ikki baravar yaxşi işlaydi.

Avval ikki dona xurmo va taxminan 300 millilitrgaça iliq yoki uy haroratidagi suv bilan oğiz oçib olamiz, yoki suvni kamroq içib, höl mevalardan yeb olib, söngra 10–15 daqiqadan söng ovqatlanişimiz mumkin. Bu xuddi avtoulovni haydaş uçun qizdirib tayyorlaşdek, oşqozonimizni ovqat hazm qilişga şay qiladi. Keçki ovqat imkon qadar tez hazm böladigan va yengil bölişi lozim va albatta, barra salatlar, kökatlar bilan birga iste'mol qiliş lozim. Ovqatlanib bölib, taxminan 30–40 daqiqadan söng yaxna içimliklar, şirinliklar va boşqa şirin mevalardan iste'mol qilişimiz mumkin.

Keçasi yotişdan oldin, qatiq, tarvuz va boşqa tez hazm böladigan meva va sabzavotlardan yeb olib, söngra uxlaşimiz mumkin.

Keçqurun ham kofeinni minimum darajada iste'mol qiliş lozim, çunki qisqa tunlarda uxlaşimiz va tanamizni navbatdagi kunga tiklab olişimiz lozim böladi.

Zararli odatlar

Saharlikda me'yoridan ortiq va tartibsiz ovqatlaniş şart emas, bu aksinça, sizni kun davomida oç va çanqab yurişingizga turtki beradi. Ortiqça vaznga ega odamlar saharlikda nomiga mevalardan yeb olib suvdan töyib olişsa şuni özi kun davomida yengil yurişlariga yetarli, deb öylayman.

Saharlikda yaxşi ovqatlanib turib şartta çözilib yotiş holati judayam zararli, bu holat oşqozon içaklarimizni iş faoliyatini buzib, kun davomida behol yuriş yoki şu bilan oşqozonda muammolar keltirib çiqarib, qiynalib qolişimizga sabab bölişi mumkin.

Oğiz oçganda muzdek içimlik bilan çanqoqni bosiş zararli odat. Kun davomida oşqozon va içki a'zolar özini özi davolaş bilan band böladi va içki harorat issiq turgan paytda muzdek içimlikni içiş bu xuddi qizib turgan yoğga suv saçratişdek gap. Bu nafaqat rözaning şifobaxşlik xususiyatini pasaytiradi, balki iftorlikda yegan ovqatimiz tez hazm bölişiga ham tösqinlik qiladi.

Oğiz oçgan paytda juda ham köp suv içiş odati ham iştahani böğib qöyadi va ovqatlana olmay qolasiz yoki majburan ovqatlaniş natijasida ertalabgaça oşqozon damlab qolib, yegan narsamiz hazm bölmasdan qiynalib yuramiz.

Ovqat payti şirin meva, şirinliklar, tort, şokolad, gazlangan içimliklar qöşib iste'mol qiliş mumkin emas. Bular birga aralaşsa, hazm jarayonini sekinlaştirib, bizni qiynab qöyadi. 

Röza yanada şifobaxş bölişini va Ramazonda tetik yurişni istasangiz, albatta, faqat tabiiy yeguliklar va içimliklar bilan taomlanişni tavsiya qilaman. Faqat tabiiy! Bunda har xil turdagi mahsulotlarni qöşib iste'mol qilmaslikka e'tibor qaratiş lozim.

Non har doim dasturxonimizda bor va böladi, buni imkon qadar margarin va boşqa çetdan kelayotgan yoğlardan tayyorlanganini iste'mol qilmaslikni tavsiya qilaman, bu zararli non hisoblanadi. Özimizning saryoğda tayyorlangan yoki parhezbop nonlar iste'mol qiliş tavsiya qilinadi.

Yana bir zararli odat — konditsionerni juda ham salqin qilib oliş hisoblanadi, şamollab qoliş mumkin. Konditsionerli xona yoki avtoulovdagi havo harorati taşqaridagi haroratdan 10-15 gradus salqinlikdan oşmasligini tavsiya qilaman.

Xulosa

Yuqoridagi maslahatlar asosan özimni tajribalarimdan kelib çiqib yozildi, albatta, kun davomida sabr qilib yurgandan söng keçqurungi ayrim çeklovlarga rioya qiliş oson iş emas. Bu ham sabr talab qiladigan iş, agarda sabr bilan yuqoridagilarga rioya qilinsa, albatta, rözamizning şifobaxşlilik xususiyati yanada köproq böladi va Ramazon oyida yanada tetik va ibodatlarimizda mustahkam yurişimizga turtki böladi.

Avvalgi vaqtlarda bobolarimizning muzlatgiçlari töla bölmagan, ular biz tuzatadigan dasturxonlarni tuzab iftorlik qilişmagan, ularning dasturxonlariga faqat tabiiy içimliklar bölgan va heç qanday kimyoviy qöşimçalar qöşilmagan maxsulotlariga, yana boz ustiga, ular quyoş nurida çiniqib, toza havodan nafas olişga harakat qilişgan. Albatta, ular rözadan bizdan-da köproq şifo topişgan. Şu sababdan avvalgi tabiiy yaşaş tarziga moslaştirib kun keçirişimiz kerak, deb öylayman.

Butun dunyo tibbiyot va tabobat olimlari rözani ming dardga davo, deb ta'kidlaşadi. Oşqozon kasalliklari, böğinlardagi muammolar, tuzlar, toşlar, qon bosimi va boşqa kasalliklardan birvarakayiga xalos bölişni istasangiz, albatta, imkoni boriça yuqoridagi maslahatlarga töliq rioya qiling. Şundagina rözani 30 kun qiynalmay tutasiz, Alloh rizoligiga erişasiz, şifo ham topasiz.

Ramazon oyi barçaga muborak bölsin!

Raşid Usmonov.

Usmonov.uz