Biz keskin o‘zgarishlar dunyosida yashamoqdamiz. Doimiy ravishda yangi sohalar paydo bo‘lmoqda, avvalgilari esa eskirmoqda. World Economic Forum hisobotiga ko‘ra, yuqori sinf bitiruvchilari tayyorlanayotgan ish o‘rinlarining 65 foizi kelajakda yo‘q bo‘lib ketadi. Ishchi kuchi va bizning bilimlarimiz keskinlik bilan o‘zgarmoqda hamda rivojlanmoqda. Ish o‘rinlarining texnologik jihatdan avtomatlashishi bilan uyg‘unlashganda esa, muhim savol kelib chiqadi: kelajak avlodlar uchun qanday ko‘nikmalar talab etiladi?
Ta'lim sohasidagi mutaxassis Toni Vagner butun umrini shu savolga javob izlashga bag‘ishladi. Vagner ta'lim sohasini tadqiq qilib, soha yetakchilari bilan suhbatlashib, kelajakda kerak bo‘ladigan yettita ko‘nikmani aniqladi. Ular kishilarga o‘z salohiyatlarini to‘la namoyon etishlarida yordam beradi.
Tanqidiy fikrlash va muammolar yechimi
Biz talabalarga savollarga qanday javob berishni o‘rganib, ko‘p vaqtni ketkazamiz, biroq, savollarni qanday berish kerakligi haqida tushuncha berishga erinamiz. Savol berish, ayniqsa, yaxshi savolni berish – tanqidiy fikrlash uchun juda muhim. Muammoni hal etishdan avval tandiqiy fikrlashingiz va bu muammoga nima olib kelganini so‘rashingiz kerak. Shuning uchun tanqidiy fikrlash va muammolar yechimi ko‘pincha bir-biriga hamrohlik qiladi.
Vagnerning ta'kidlashicha, bugungi kunda ishchi kuchi bir necha yil avvalgidan ancha boshqa tashkil etilgan. Bugungi kunda aniq muammolar ustida alohida kishilar emas, balki turli guruhlar ishlayotganini ko‘rish mumkin. Endilikda menejyerda barcha savolga javob yo‘q – ularni topish uchun esa, izlanish lozim bo‘ladi.
Avvalo, aynan shu ko‘nikmalar innovatsiyalarga asos bo‘ladi. Bizga kvo-maqomni shubha ostiga olish va uni tanqid qilish kerak. Bu yangiliklarni joriy etish va muqobil variantlarni o‘ylab topishda qo‘l keladi.
Tarmoqlararo hamkorlik va yetakchilik ta'siri
Bugungi kunda eng yirik trendlardan biri ishchi kuchi kontingentining o‘sishi hisoblanadi. Keyingi besh yil davomida doimiy bo‘lmagan va masofadan turib mehnat qiluvchi ishchilar o‘rta statistik kompaniya xodimlari umumiy miqdoridan 40 foizni tashkil etadi. Ko‘rish mumkinki, tarmoq orqali ishlovchi xodimlar foizi ortib borayapti. Transmilliy korporatsiyalar xodimlarga butun sayyora bo‘ylab turli ofislarda ishlash imkonini bermoqda.
Texnologiyalar kishilarga chegaralarsiz ishlash va hamkorlik qilishda yordam beradi, hamda bu juda qiziq. Biroq, tarmoqlar va alohida kishilar o‘rtasidagi raqamli o‘zaro aloqalar shuni ko‘rsatadiki, bizning yoshlarni aynan shunga tayyorlash lozim. New Horizons ta'lim hisobotiga ko‘ra, biz tarmoqlardagi qo‘shma ishga global miqyosda e'tibor berilayotganinini ko‘rishimiz mumkin.
