O‘zergeodezkadastr ma'lumotlar bazasida qiymati bir so‘mlik dang‘illama uchastkalar bor

Ma'lumotlarga ko‘ra, hozirda, ko‘plab fuqarolarning kadastr hujjatlarida noaniqlik mavjud. Oqibatda ularning tasarrufidagi yer maydonlari soliq bazasiga kiritilmagan. XPKning soliq masalalariga bag‘ishlangan sessiyasida ayni masala ham moderator va spikerlar e'tiboridan chetda qolmadi. 

“Bu ham muhim masala. Biz yaxshi ishlayotgan tadbirkorni borib tekshiraveramiz. Borib bosaveramiz. Bir xil boyvachcha tadbirkorlar bor, O‘zbekistonda yer arzon bo‘lgani uchun yer uchastkasini sotib olgan, nevarasiga olib qo‘ygan, undan foydalanmaydi, yillab yotadi. Nega uni qaytarib olish chorasini ko‘rmaymiz? Nega yerni qimmat qilib qo‘ymaymiz?

Bizda Yergeodezkadastr bor. Mana masalan, Toshkent shahrida hammayoqda qurilish ishlari, bunyodkorlik bo‘lmoqda. Katta-katta1,5-2 ming kv.m. maydondagi imoratlar quradi, borib gaplashadi-kelishadi, to‘g‘ri bunga shaxsan guvoh bo‘lmaganman, ammo taxmin qilamiz, ozgina, bir-ikki so‘mini beradi-da, 200-300 kv.m. qiladi. Shu bilan soliq bazasi kamayadi. Shunday narsalar ham bor hayotda afsuski, bu haqda ham ochiq gaplashish kerak”, - dedi moderator Qudratxo‘jayev.

U shu mavzuda Yergeodezkadastr vakiliga murojaat qildi. “Sizlar soliqchilar bilan qanday ishlayapsizlar va bu muammolar qachon tekshiriladi?”

O‘zergeodezkadastr boshqarma boshlig‘i Dilorom Rizayeva bu borada qanday ishlar olib borilayotgani haqida so‘z yuritib, bugungi kunda 5 mln 400 mingdan ortiq ko‘chmas mulk haqidagii ma'lumotlar bazasi tashkil etilgani va har kuni yangilanib borilayotganini bildirdi.

 “Biz ikki yildan beri Davlat soliq qo‘mitasi bilan hamkorlikda hukumat topshirig‘iga asosan ko‘chmas mulk, yer uchastkalari bino-inshootlarni to‘la xatlovdan o‘tkazish ishlarini amalga oshirdik. Hozirda, bu haqdagi ma'lumotlarni onlayn rejimida har kuni yangilanib borishi tashkil etildi. Amalga oshirilgan ishlar natijasida 6 mlndan ortiq ko‘chmas mulk obektlari aniqlandi. Shundan 5 mln 400 mingdan ortig‘i onlayn tartibda taqdim etilgan. Xatlovdan o‘tkazish chog‘ida o‘zboshimcha egallangan yerlar aniqlandi. Yillar davomida fermer xo‘jaliklar yoki mahallalar noqonuniy, hujjatsiz, hokimning qarorisiz bo‘sh turgan yerlarni fuqarolarga ajratib bergani aniqlandi. Bu kerakli organlar bilan birga soliq organlariga taqdim etilayapti. Bu bo‘yicha Davlat soliq idoralari tomonidan Soliq kodeksida belgilangan tartibda jarimalar solish jarayoni amalga oshirilayapti. 

Bo‘sh turgan, foydalanilmayotgan yoki noqonuniy yer uchastkalarini egallab olish bilan bog‘liq holatlarda ularni buzish, qaytarib olish kabi masalalar sud organlari qaroriga asosan hal etilishi kerak. Shunday holatlar ham bo‘ldiki, soliqchining axborotida 6 sotix qayd etilgan yer maydoni aslida 12 sotix ekani aniqlandi”, - dedi Dilorom Rizayeva. 

Davlat soliq qo‘mitasi raisi o‘rinbosari Nazarali Norboyev bu mavzuda fikrlari bilan o‘rtoqlashib, mazkur masalada Yergeodezkadastrning o‘rni muhimligini, ammo ba'zi hollarda Yergeodezkadastr va soliq idoralaridagi soliq tortish qiymatlari noto‘g‘ri ekani aniqlangan. 

“Yer va ko‘chmas mulk maydoniga solinadigan soliq Yergeodezkadastr tomonidan belgilab bergan raqamlarga asoslanadi. Shunga ko‘ra, bu tashkilotning soliq solish bazasini aniqlashdagi ahamiyati juda katta. Bugungi kunda, Vazirlar Mahkamasining qarori bilan yer maydonlari va mol-mulk qiymatini aniqlash bo‘yicha yalpi xatlov, inventarizatsiya o‘tkazilayapti. Bugungi soliq va kadastr organlari o‘rtasida axborot almashinuvi yo‘lga qo‘yilgan. Ammo, hanuz kamchiliklar ko‘p. Sababi qayta xatlovdan o‘tkazilgandan keyin berilayotgan ma'lumotlarda ko‘plab noaniqliklarga duch kelinmoqda. Buni biz Yergeodezkadastr idoralari bilan qaytadan aniqlamoqdamiz. Ammo, viloyatlarda shunday joylar borki, dang‘illama uchastka, ammo kadastr idorasi bazasida 1 so‘m qiymatida narxlangan mulklar ham bor”, - dedi Nazarali Norboyev.