Jurnalistlar özbek-afğon çegarasida: Birinçi kun 

Termiz harorati yuqori ekani birdan sezildi. Avtobusda Özbekistondagi eng keksa – 9221 “U” harbiy qismi tomon ketarkanmiz, Surxon yurti markazida hayot qaynab yotganiga şohid böldik. Hamma öz işi bilan band. Mening e'tiborimni tortgan jihati şu böldiki, çegaradoş şahar bölgani uçundir, harbiy libosli kişilar tez-tez közga taşlanadi. Alohida qayd etiş joiz, hammasi harbiylarga xos aniqlik bilan, rejadagidek bölmoqda, qölimizdagi qoğozda qayd qilingan vaqtdan çetga çiqilgani yöq.

Nihoyat, biz közlagan manzil. U Hakim at-Termiziy ziyoratgohining şundoqqina yon tarafida joylaşgan. Kelişimiz bilan xonalarimiz körsatildi va 30 daqiqa biroz tin oliş uçun ruxsat berildi. Şu bilan bir kunlik çegaraçidek muqaddas burçimizga start berildi. Albatta, avval xavfsizlik talablari tuşuntirildi. Naq 16 kg keladigan zirhli nimça, temir kaskani ilk bor kiyib kördik. Şundan söng, qömondonlik rahbariyati va çegaraçilar hamrohligida özbek-afğon çegarasi tomon yöl oldik. 156 kilometrdan sal ortiqroq çegara öta jiddiylik, ziyraklik va sergaklik bilan qöriqlanadi. 

Ana, yana bir neça ön metrlardan söng, azim Amudaryo sohillari. Öz davrida Jayhun deb nomlangan sersuv daryoni möğullar bosqiniga qarşi kuraşgan Jaloliddin Manguberdi va buyuk sarkarda Amir Temur neça bor keçib ötgan. Daryoning qoq örtasida qadimgi Termiz xarobalari qarşisida, Amudaryoning qoq örtasida maydoni taxminan tört ming gektarlik sathga ega, uzunligi sakkiz, eni beş- olti kilometr bölgan orol joylaşgan. U «Payğambar oroli» deb nomlanib, YuNeSKOning tabiat yodgorliklari röyxatiga kiritilgan. 

Kutilmaganda, ikki kişi Özbekiston tomondan çegarani buzib öta boşladi. Çegara qöşinlari qömondonligi çegarani buzib ötiş, jinoyatçilarni uşlaş jarayoni qanday bölişiga öz közimiz bilan guvoh bölişimiz uçun maxsus maşğulot ötkazişni rejalaştirgan ekan. Albatta, bu çegara buzilişi qasddan amalga oşirilganiga qaramay, çegaraçilar harbiy Nizom doirasida iş tutişlariga majbur. Ularga maşğulot ekani, tabiiyki, aytilmaydi. Şunga binoan, çegaraçilar öz vazifalarini bajarişlari talab etiladi. 

Çegara buzilişidan sanoqli daqiqalar ötgaç, dastlab daryoda xatar işorasini yoqqan holda motorli qayiq paydo böldi. Söngra çegaraçilar kemasi buzğunçilarning daryoga yaqinlaşişining oldini ola boşladi. Bir neça daqiqada çegarani buzib ötganlar quruqlik va daryo orqali töliq qurşab olindi. Albatta, çegaraçilar çegara buzilgan joyga yaqinlaşgandagina maşğulot ötkazilayotganini anglaganlari aniq. Ammo öquv maşğuloti har doim ham ötkazilmaydi va uning maşğulot ekani heç qaçon aytilmaydi.

Nizom böyiça, şu kabi çegara buziliş holatlari röy bergan taqdirda, çegaraçilar voqea joyiga çiqişlari, holatni örganişlari, çegarani yovvoyi yoki uy hayvoni buzganmi yoki inson omili çegara buzilişi işorasi işga tuşişiga sabab bölganmi, şuni aniqlaşlari şart. 

Biz reja böyiça katerlarga ötirib, Payğambar oroliga ötayotganimizda şartnoma asosida çegaraçilik qilayotgan namanganlik yurtdoşimiz bilan muloqotda böldik. 

-  Boyagi çegara buzilişi maşğulot ekanini sezdingizmi, deb savolga tutaman çegaraçi hamrohimni.
-  Bizga heç qaçon bugun maşğulot ötkaziladi, ertaga odatdagidek xizmatni davom ettirasizlar, degan gap-sözlar bölmaydi. Biz axir respublikaning eng qaltis çegarasini qöriqlaymiz, - deydi çegaraçi. 

U 10 yildan buyon şartnoma asosida şu yerda xizmat qilayotgani, oilasi ham u bilan birgaligi, şaroiti yaxşi ekanini ta'kidladi.  

Jurnalistlar va operatorlar çegara qöşinlari qömondonligining yuqori lavozimli mulozimlari hamrohligida Payğambar oroliga tuşdik. Sohildan bir neça yuz metr içkarida harbiy qismning bölinmasi joylaşgan. Qömondonlik vakilining aytişiça, mabodo Afğoniston hududidan ğalamislar Özbekistonga şu hudud orqali ötişga urinişsa, qişning ayozli tunlari, qahraton kunlari, yozning jazirama kunlariga qaramay, uşbu orolda xizmat vazifasi va burçini sidqidildan bajarayotganlar qarşilik körsatadi. Orol böylab bir kilometrça yurganimizdan keyin ortga, harbiy qismga qaytdik. 

Ertalabki Ğiştköprik çegara maskaniga safarimizdan boşlangan sayohatimizning birinçi kuni tugadi, harbiy qismda ovqatlanib, dam olamiz, deb öylaganim xato ekani birozdan söng oydinlaşdi. Yuvinişga ajratilgan vaqtdan keyin naryadga saflandik. Barçaning qiladigan işlari belgilab berildi. Naryadda turar ekanman, harbiylik, xususan xalq va davlat işonçini oqlayotgan çegaraçilar xizmati naqadar salmoqli hamda maşaqqatli ekaniga yana bir bor işonç hosil qildim. Tonggi soat 4 da uyqudan turib, çegara liniyasi böylab nazorat ötkazadigan böldik.

Özbekiston-Afğoniston çegarasidagi ikkinçi kunimizdan olgan taassurotlarim bilan keyingi maqolada örtoqlaşaman. 

Uşbu lavhani tayyorlaşda Xabar.uz fotomuxbiri Farrux Aliyev videomateriallaridan​ foydalanildi