Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati Alisher Hamroyev Facebook’dagi sahifasi orqali jamiyatdagi jirkanch illat – korrupsiya va poraxo‘rlik haqida fikr-mulohazalarini bildirdi. Quyida ushbu deputat fikrlari bilan tanishish imkoniga egasiz.
Kulohni bilasiz: qalandar va darveshlar kiyadigan uchli qalpoq. O‘tmishimizda u bilan bog‘liq ajoyib voqea bor.
Bahodir Yalangto‘sh (Nizomiddin Yalangto‘shbiy Otaliq, 1576-1656 y) Samarqandga bir emas ikki marta (1612 va 1645 yillarda) hokim etib tayinlangan. U saltanat va Samarqand xalqi oldidagi xizmatlari uchun “Otaliq” unvoniga (“El otasi” ma'nosini angladi) sazovor bo‘lgan. Tarixda har qanday hokim bunday unvonga loyiq bo‘lavermagan.
Xo‘sh, Bahodir Yalangto‘sh qanday xizmatlar qilganki, bunday yuksak unvonga sazovor bo‘lgan?
Tarixiy manbalarga ko‘ra, mohir sarkarda sifatida dushmanlar ustidan qozongan g‘alabalari, saltanat sarhadlarini daxlsiz saqlashdagi xizmatlari, Samarqand muzofotini obod, qo‘rg‘onini mustahkam, elini farovon etgan, azim shahardagi yaratuvchilik ishlari uchun Yalangto‘shbiy “El otasi” unvoniga loyiq topilgan.
Taajjubki, ana shunday yuksak rutbadagi inson tunu-kun darveshlar qalpog‘i — kuloh kiyib yurar ekan. O‘sha kezlarda Samarqandning Registon maydoni tegrasida joylashgan bozorni aylanishni xush ko‘rgan hokimu mutlaq Yalangto‘shbiyni oddiy faqiru-fuqarolardan ajratib bo‘lmas, chunki egnidagi korjomasi hamin qadar el qatori bo‘lar ekan.
...Bir kuni u kishiga hamroh g‘aznachi va bir navkar gavjum joyda hokimning qalandar kulohini qora qilib ergashib borar edi. Mavsum boshi bo‘lgani uchunmi, hokim qovun sotayotgan bir dehqon yigitning oldida to‘xtabdi. Chog‘roq qovunlardan qo‘liga olib, shapatilab-shapatilab ko‘rib, ikki donasini ajratibdi. Narxini so‘rab, savdolashibdi. Narx bichilgach, hokim belbog‘iga ilingan hamyonni paypaslasa, hamyon bo‘sh emish... Hokim buni kuzatib turgan dehqonga jilmayibdi-da, yonida ergashib yurgan g‘aznachiga yuzlanib, “G‘aznadagi maoshimdan haqim bormi?” deb so‘rabdi. G‘aznachi qo‘lini ko‘ksiga qo‘ygan holda ikki bukilib, “G‘azna sizning ixtiyoringizda, taqsir” debdi. Yalangto‘shbiy qoshini chimirib, unga qattiq tikilgancha, “G‘azna bilan mening maoshimni adashtirmang!” debdi. G‘aznachi gapni tushunib, “haqingiz yo‘q” degan ishora beribdi-da, mulzam bo‘lgancha, bir qadam tislanib, jim turaveribdi.
Bahodir Yalangto‘sh boshidagi kulohini avaylab yechib, dehqon yigitga uzatibdida “Shu kulohga ayirgan qovunlarimni berasanmi?” debdi. Dehqon kulohni qo‘liga olib, ko‘zdan kechirgach, “Juda eski ekan-da, taqsir” debdi. Savdoga guvoh bo‘lib turgan navkar hokimning orqasidan turib, dehqonga imo-ishora qilar, goh bosh barmog‘i bilan qarorgoh tomonni ko‘rsatar, goh chopon yoqasini ochib, to‘shini yalang qilar edi.
