JSST: har yili sigaret chekuvchilar 760 ming tonna zaharli chiqindini tashlashadi

O‘rmonlarning yo‘q bo‘lib ketishidan tortib tuproqlar yemirilishi va suv hamda havoning ifloslanishi - tamaki ishlab chiqarish va uning iste'moli atrof-muhitga katta zarar yetkazadi.

Uning ishlab chiqarishini nazorat qilish chora-tadbirlari tabiatga salbiy ta'sirni kamaytirishga, jumladan, iqlim o‘zgarishi effektini kamaytirishga imkon beradi, deya xabar qildi BMTning tamaki ustidan nazorat bo‘yicha tashkiloti rahbari.

«Odamlar tamaki qanday zarar keltirishini biladilar, ammo uning ishlab chiqarilishi atrof-muhit, tuproq, suv va havoga qanday ziyon yetkazishi bir qadar noma'lum», - deydi JSSTning tamakiga qarshi Konventsiyasi kotibiyati rahbari Vera Luiza da Kosta-e-Silva.

Tamakining atrof-muhitga ta'siri bo‘yicha yangi ma'lumotlar JSSTning tamaki nazorati bo‘yicha Hadli konvensiyasi kotibiyati va Birlashgan Millatlar Tashkiloti Taraqqiyot dasturi (BMTTD)ning birgalikdagi hisobotida keltirilgan.

Mualliflarning ta'kidlashicha, tamaki undan mahsulotlarni ishlab chiqarishdan avval ham tabiatga zarar yetkaza boshlaydi. Bu ekinni yetishtirish uchun juda ko‘p yer talab qilinadi, uni quritish uchun - ko‘p yog‘och. Bu massiv o‘rmonlarning ommaviy kesilishiga olib keladi.

Jahon Sog‘liqni Saqlash Tashkilotiga ko‘ra, o‘rmonlarning besh foizi tamaki yetishtirish uchun kesiladi, shu bilan birga, har yili bu maqsad uchun 200 ming gektar o‘rmon yerlari yo‘q qilinadi.

Bundan tashqari, tamaki yetishtirish tuproqqa zarar yetkazadi, sababi o‘simlik undan azot, fosfor, kaliy kabi moddalarni boshqa ekinlardan tezroq qabul qilib oladi.

Hisobotda aytilishicha, chekib tashlangan sigaretalar dunyodagi eng ko‘p tarqalgan chiqindi turiga aylangan. Har yili sigaret chekuvchilar 4,5 trillion chekib tashlangan sigaretalarni tashlaydilar - bu 760 ming tonna toksik chiqindi. Biroq, atrof-muhitning tamaki qoldiqlari bilan ifloslanishi sigaretalar chiqindiga aylanishidan ancha oldin boshlanadi.

Ushbu ekinni yetishtirish uchun tuproqni va yaqin suv havzalarini ifloslantiradigan katta miqdordagi kimyoviy o‘g‘itlar, pestitsidlar va o‘sish stimulyatorlari qo‘llaniladi. Bu jarayon fermerlar va ularning oilalari salomatligiga jiddiy tahdid solmoqda.

JSST Konventsiyasi kotibiyati barcha hukumatlarni tamaki ishlab chiqarishni yanada tartibga solishga va fermerlarga boshqa, nisbatan ekologik ekinlarni yetishtirishga o‘tishda yordam berishga chaqirmoqda. Buning uchun ularga kredit berish va xo‘jalik yuritishning «toza» usullarini o‘rgatish kerak.