Xorijiy firmalarning vakolatxonalari va ulardagi xorijiy xodimlarni akkreditatsiya qilish muddatlari qisqartiriladi

Qonun hujjatlari ta'sirini baholash tizimi portalida Xorijiy tijorat tashkilotlarining O‘zbekiston Respublikasi hududidagi vakolatxonalarini akkreditatsiya qilish tartibi va ularning faoliyati to‘g‘risidagi nizom loyihasi joylashtirilgan.
 
Bu 2000 yilda qabul qilingan hujjatning yangi versiyasi. Norma ikkalovi: amaldagi va taklif etilayotgan versiyani solishtirma tahlil qildi.
 
Birinchidan, loyihada xorijiy firma akkreditatsiya qilish uchun Investitsiyalar bo‘yicha davlat qo‘mitasiga taqdim etadigan arizaning mazmuni aniqlashtirilgan. Ya'ni arizada aks ettirilishi lozim bo‘lgan uning faoliyati to‘g‘risidagi ma'lumotlar ro‘yxati keltirilgan:
 
• to‘liq nomi va kelib chiqqan mamlakati;
• tashkilotning tarixi: asos solinganligi yoki ilk bor davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi haqida axborot, rivojlanish bosqichlari, so‘nggi davlat ro‘yxatidan o‘tkazish sanasi, joyi va raqami;
• tashkiliy-huquqiy shakli;
• mulkchilik shakli (xususiy, ommaviy yoki boshqa);
• bosh ofisning pochta manzili;
• ustav fondi miqdori haqidagi ma'lumotlar;
• xizmat ko‘rsatuvchi bank to‘g‘risidagi ma'lumotlar;
• telefon, telefaks, elektron manzili;
• xorijiy firma rahbariyati haqidagi ma'lumotlar: F.I.O., tug‘ilgan yili, fuqaroligi, lavozimi, qisqacha tarjimai holi va h.k.;
• band bo‘lganlarning (xodimlarning) umumiy soni;
• faoliyat predmeti/turlari;
• so‘nggi moliya yilidagi sotish hajmi/oboroti/tovar oboroti (eksport va import);
• oborotdagi faoliyat turlarining foizli ulushlari;
• ishlab chiqariladigan mahsulotlar, realizatsiya qilinadigan tovarlar, ko‘rsatiladigan xizmatlar nomenklaturasi;
• mulkdorlar (rahbarlar, muassislar, aksiyadorlar va h.k.) haqidagi ma'lumotlar;
• asosiy bo‘linmalar: shu'ba korxonalar, filiallar, vakolatxonalar, ularning manzillari va faoliyati;
• savdo markalari, ko‘chmas mulkka egalik qilish, ishlab chiqarish quvvatlari va transport vositalari mavjudligi haqidagi ma'lumotlar.
 
Bundan tashqari, arizaga ilova qilinadigan hujjatlar soni ortadi. Noturar joy mulkdorining (O‘zbekistonning yuridik yoki jismoniy shaxsi) uni vakolatxonaga ijaraga berish yoki realizatsiya qilishga tayyorligini tasdiqlovchi kafolat xatini qo‘shish taklif etilmoqda (xorijiy yuridik shaxs bilan shartnoma tuzish haqida so‘z borayotgan ko‘rinadi, sababi vakolatxona yuridik shaxs hisoblanmaydi). Xatda ijaraga berish yoki realizatsiya qilish shartlari va muddatini ko‘rsatishga to‘g‘ri keladi. Kafolat xatini ijaraga oluvchi ham berishi mumkin, biroq u mulkdor bilan kelishilgan bo‘lishi kerak.
 
Ikkinchidan, hujjatda belgilangan muddatlar o‘zgartirilmoqda.
 
Akkreditatsiya qilish yoki akkreditatsiya muddatini uzaytirish uchun arizani ko‘rib chiqish va tegishli qaror qabul qilish 5 ish kunigacha (hozir – 10 ish kuni) tezlashtiriladi. Qabul qilingan qaror haqida u qabul qilingan paytdan boshlab 5 ish kuni (hozir – 3 kun) mobaynida arizachiga yozma ravishda xabar qiladilar. Akkreditatsiya qilish to‘g‘risidagi sertifikat esa (ijobiy qaror qabul qilinganda) to‘lov to‘langandan keyin 1 ish kuni (hozir – 5 kun) mobaynida beriladi.
 
Eslatib o‘tamiz, to‘lov 1 200 AQSh dollarini tashkil etadi, EAVda undiriladi. Mamlakatning investitsiyaviy jozibadorligini oshirish bo‘yicha chora-tadbirlar dasturida uni uch baravar qisqartirish nazarda tutilgan, biroq ko‘rib chiqilayotgan loyiha bunday o‘zgartirishlarni o‘z ichiga olmagan.   
 
Vakolatxonani ochish yuzasidan ruxsatnoma 1 yildan 5 yilgacha (hozir – 1 yildan 3 yilgacha) muddatga beriladi. So‘ng akkreditatsiya muddati tugashidan bir oy oldin Investitsiyalar bo‘yicha davlat qo‘mitasiga murojaat qilib, akkreditatsiyani xuddi shunday muddatga uzaytirish mumkin (hozir murojaat qilishning aniq muddati ko‘rsatilmagan).
 
Uchinchidan, akkreditatsiya qilishni rad etish uchun asoslar ro‘yxatini kengaytirish rejalashtirilmoqda. Unga quyidagilar kiritiladi:

• akkreditatsiya qiluvchi organda xorijiy firma yoki vakolatxona tomonidan O‘zbekiston qonunchiligi buzilganligi haqida axborotning mavjudligi;
• xorijiy firma yoki vakolatxonaning terroristik, ekstremistik va boshqa taqiqlangan tashkilotlarga aloqadorligi;
• O‘zbekiston davlat xavfsizligi manfaatlari yoki jamoatchilik tartibi muhofaza qilinishini ta'minlash.
 
To‘rtinchidan, vakolatxonada ishlaydigan xorijiy fuqarolar soni bo‘yicha chegarani – ko‘pi bilan 5 kishi etib belgilash taklif etilmoqda. Ularning shaxsan akkreditatsiya qilinishi talab etiladi. Akkreditatsiya kartochkasini berish muddatini ikki baravar: 10 ish kunidan 5 ish kunigacha qisqartirmoqchilar. Buning uchun taqdim etiladigan hujjatlar paketi va mutaxassislarni akkreditatsiya qilishning umumiy tartibi o‘zgartirishsiz qoldiriladi.
 
Loyiha o‘zgartirilishi, unga qo‘shimcha kiritilishi yoki rad etilishi mumkin.