«Öqituvçi» naşriyotida Ötkir Hoşimovning 9ta kitobi naşr etildi
|22:17 / 16.10.201851 8247 min
Özbekiston Xalq yozuvçisi Ötkir Hoşimov asarlari millionlab kitobxonlarning ma'naviy mulkiga aylanib ulgurgan. Qariyb ellik yil davomida adibning yuzdan ortiq kitobi turli tillarda çop etilgani ham yozuvçi asarlarining adabiyot olamida naqadar ahamiyatli ekanini körsatib turibdi.
Özbekiston Matbuot va axborot agentligining «Öqituvçi» naşriyot-matbaa ijodiy uyi yozuvçining eng sara asarlarini naşr etişni boşladi. Bugungi kunga qadar adibning 9ta kitobi naşrdan çiqdi. Quyida ular bilan tanişiş mumkin:
1. Bahor qaytmaydi
Foto: «Öqituvçi» naşriyot-matbaa ijodiy uyi
1969 yilda yozilgan uşbu qissada iste'dodli bir yigitning şuhrat ilinjida xazon bölgan umri, ma'naviy-ruhiy inqirozi san'atkorona ifodalangan. Uşbu asar sahnalaştirilganiga qaramay öquvçilar tomonidan adibning eng köp öqiladigan kitoblardan biri hisoblanadi.
2. Nur borki, soya bor
Foto: «Öqituvçi» naşriyot-matbaa ijodiy uyi
1976 yilda yozilgan uşbu asar adibning ilk romani bölib, çuqur muşohadaga çorlaydigan, «bir nafasda» öqiladigan mazkur asarda yuqori mansabdagi va aksinça oddiy inson sifatida el orasida qadr topib yaşayotgan bir-biriga qarama-qarşi, lekin qaysidir ma'noda tutaşgan taqdirlarni özida töliq mujassamlaştirgan.
Bularning zamirida kişilar hayotining adib közi bilan körilgan aniq va ravşan tafsilotlari huddi bugungidek yorqin ifoda etiladi. Inson taqdiri, uning hayot va mamot örtasidagi oniy lahzalik davr mobaynida boşidan keçirganlari, tiriklik atalmiş daryo özanida hamma qatori birdek oqiş kerakmi yoki aksinça oqimga qarşi suzmoq darkormi, mana şunday savollar öz javobini topgan köngilga yaqin asar bu.
3. Hikoyalar
Mavzuga oid
Foto: «Öqituvçi» naşriyot-matbaa ijodiy uyi
Özbek hikoyanavisligi rivojiga salmoqli hissa qöşgan adibning «Hikoyalar» kitobiga turli yillarda yozilgan eng sara hikoyalar jamlangan. Kitob sifatli, bejirim muqovalangan, voqealarga mos suratlar bilan boyitilgan.
Töplamdan örin olgan «Uruşning sönggi qurboni», «Uloq», «Muhabbat», «Dard», «Nurli halqaçalar» kabi xalqimiz qalbiga kirib borgan hikoyalar kitobxonlarni befarq qoldirmasligi şubhasiz.
4. Dunyoning işlari
Foto: «Öqituvçi» naşriyot-matbaa ijodiy uyi
Ötkir Hoşimovning 1980-1981 yillarda oraliğida yozilgan uşbu qissasi dunyodagi eng oliy tuyğu – onaga bölgan muhabbat tarannumiga bağişlangan.
Asar insonni hayot keçmişlari haqida çuqur öylaşga, fikrlaşga undovçi, kitobxonga ham ma'nan, ham ruhan ta'sir etuvçi teran falsafiy mohiyatga ega bölgan gözal ijod namunasidir. «Bu qissa katta-kiçik novellalardan iborat, biroq ularning barçasida men uçun eng aziz inson – onam siymosi bor. Bundagi odamlarning hammasini öz közim bilan körganman. Faqat ba'zilarining ismi özgardi, xolos. Bu odamlarning qismati ham qaysidir jihati bilan onamga boğlangan...», - deydi yozuvçi.
5. Ikki eşik orasi
Foto: «Öqituvçi» naşriyot-matbaa ijodiy uyi
Mazkur roman adibning eng salmoqli asarlaridan biri hisoblanadi. Romanda özbek xalqining fazilatlari – jömardligi, har qanday vaziyatda ham iymonini yöqotmasligi, mehridaryoligi, teran tuyğular, yorqin böyoqlarda tasvirlangan.
Asarda adib qariyb qirq yillik davrni öz içiga olgan bir qança murakkab taqdirlar misolida özbek xalqining uruş davridagi hayoti, umr yölidagi çigalliklarni mahorat bilan qalamga olgan. Asarda zamonning tuganmas azob toşlariga uçragan, insoniy qadr-qimmatini yöqotmagan insonlar, öz taqdirini vatan taqdiri bilan boğlagan xalq qismati tasvirlangan. Asarni öqigan kitobxon ijodkorning öşa davr ruhini asarda töliq mujassam ettira olganiga guvoh böladi.
6. Ikki karra ikki – beş
Foto: «Öqituvçi» naşriyot-matbaa ijodiy uyi
Mazkur kitobga yozuvçining eng sara hajviy asarlari jamlangan. Ularni öqiganda kitobxonda beixtiyor kulgi paydo böladi, kayfiyati kötariladi. Qissada keskin yumor ostiga olingan voqealar ğoyat hayotiy, ta'sirçan aks etgan.
Asardagi hangomalar, bir-biridan qiziq voqealar öquvçini kuldiribgina qolmasdan, hayotda uçraydigan turli muammolar ustida öylaşga undaydi. Qissadagi sodda, mehnatkaş yigit – Qöşoqvoy obrazi orqali hayotning önqir-çönqirlari mohirlik bilan tasvirlangan.
7. Sevgi qissalari
Foto: «Öqituvçi» naşriyot-matbaa ijodiy uyi
Sevgi. Muhabbat... Insoniyat tarixi qança uzoq bölsa, muhabbat deb atalmiş tuyğu xam şunçalik qadimiydir. Zero inson bor ekan, sevgi ham yaşayveradi. Şoir va yozuvçilar, rassom va bastakorlar asrlar davomida bu mavzuda bir-biridan gözal asarlar yaratgani bejiz emas.
Ötkir Hoşimov ham muhabbat haqida talay hikoya, qissa, romanlar yozgan va ular kitobxonlar tomonidan katta qiziqiş bilan mutolaa qilib kelinmoqda. Bu asarlarda sevgining sehr va quvonçlari, iztirob va armonlari ğoyat hayotiy, ta'sirçan aks etgan.
Mazkur kitobda «Bahor qaytmaydi», «Çöl havosi», «Sirli yulduz», «Şamol esaveradi» kabi qissa va hikoyalari jamlangan.
8. Hajviy hikoyalar
Foto: «Öqituvçi» naşriyot-matbaa ijodiy uyi
Ötkir Hoşimovning jiddiy asarlari qatoridan kitobxonni quvnoqlikka yetaklaydigan, kayfiyatini kötaradigan yumoristik asarlari ham örin olgan. Uning önlab hajviy hikoyalari, komediyalari, içakuzdi hangomalarini öqigan va tomoşa qilgan öquvçining dili ravşan tortadi.
Uşbu kitobda adibning eng qiziq, hajviy hikoyalari hamda «Şumlik turkumidan» nomi ostida özining umri davomida bölib ötgan hazil-mutoyibalar, beozor «şumlik»lar örin olgan. «Ajdar tavbasi», «Jinni böliş oson ekan», «Şaharlik kuyov», «Musofir bölmagunça», «Telpak» va boşqa yumorga boy hikoyalar şular jumlasidandir.
9. Tuşda keçgan umrlar.
Foto: «Öqituvçi» naşriyot-matbaa ijodiy uyi
Ötkir Hoşimovning 1991-1992 yillar davomida yozilgan «Tuşda keçgan umrlar» asarida XX asrning saksoninçi yillaridagi hayot ustalik bilan qalamga olingan. Yozuvçi mazkur romanda afğon uruşi voqealari, uruş qatnaşçilarining keyingi ruhiy keçinmalarini asar qahramoni Rustam obrazi orqali yorqin tasvirlab bergan.
Asarni öqigan kitobxon tinçlikning qançalik buyuk ne'mat ekanligiga yana bir karra iqror böladi.
Barça kitobsevarlarga uşbu asarlarni yana bir bor öqişni tavsiya etamiz.