Yengilmas «Liverpul». Klopp premer-ligada ham chempion bo‘ladimi?

Yozda «Liverpul» «Roma»ga braziliyalik darvozabon uchun 62,5 million yevro taklif etdi. Ko‘pchilik ushbu transferni Kloppning yana bir bor pulni bebiliska sarflashi sifatida qabul qildi va uning ustidan kulishdi. Ammo ushbu darvozabon o‘zining mahoratini dambadam isbotlab kelmoqda, ikki hafta oldin esa «Napoli» bilan o‘yinda «asr seyv»laridan birini amalga oshirdi. O‘shanda oxirgi daqiqalarda goldan saqlab qolgan darvozabon «Liverpul»ni YeChL pley-offiga olib chiqqan, Klopp ham buni shunday tan olgandi: «Men uning bundayligini bilganimda ikki barobar ko‘proq to‘lardim».

Alisson raqibning xayolini o‘qiydigandek. Barcha «Liverpul»ning sharmandali darvozabonlariga ko‘nikib qolgan, hamma bu jamoaning mudofaa chizig‘ini kuchsiz hisoblab kelardi. Lekin endi barchasi o‘zgardi: «Liverpul» o‘tgan 18 turda atigi 7 marta gol o‘tkazib yubordi, Alisson esa raqiblarni 5 marta muqarrar goldan mahrum etdi. «Napoli»ni YeChL pley-offidan mosuvo qilish barobarida, «Chelsi»ga ikkinchi golni urishga yo‘l qo‘ymadi, «Brayton» oxirgi daqiqalarda hisobni tenglashtirishiga imkoniyat qoldirmadi, «Everton» bilan o‘yinda ilk daqiqalarda hisob ochilishiga to‘sqinlik qildi. The Guardian nashrining tahlilchisi Jonatan Uilson Alissoning boshqa jihatlarini ham e'tirof etadi: «U aniq paslar beradi, hech qachon vahimaga tushmaydi va boshqalarga ham xotirjamlik baxsh etadi».

O‘tgan mavsumda «Liverpul» faqat bir o‘yinda 1:0 hisobidagi ustunlikni saqlab qololgan. Bu mavsumda esa «Brayton», «Haddersfild», «Everton» va «Napoli» bilan o‘yinlarda jamoa minimal hisobdagi g‘alaba bilan o‘yinni yakunlay oldi.

Buni faqat bir darvozabon bilan bog‘lash mubolag‘ali, jamoaning himoya chizig‘i ham yetarlicha ter to‘kmoqda.

Taktika
Klopp hamisha futbolchilarni faqat va faqat olg‘a chopishga undardi, ammo endi u o‘zining «hevi-metal futbol»ini o‘zgartirdi. Yozda u o‘yinning boshqa jihatlariga ham e'tibor qarata boshladi, masalan autlar bo‘yicha murabbiy yolladi. O‘sish bor: Gomez qanotdan to‘pni 11 metrlik nuqta atrofiga tashlab bermoqda, bunday vaziyatlardan birida uning uzatmasi Angliyaning Xorvatiyaga gol urishi bilan yakunlangandi.

«Liverpul» endi pragmatik o‘yin ham ko‘rsata oladi. Shu bilan birgalikda gol urishdan to‘xtamaydi. Avval jamoa birinchi, ikkinchi yoki uchinchi goldan keyin ham faqat oldinga chopgan bo‘lsa, endi maqsadlar o‘zgargan. Bu mavsumda «Liverpul»ning raqiblari ikkinchi bo‘limda birinchi bo‘limdagiga qaraganda ancha kam zarba berishmoqda.

Statistikaga murojaat qilamiz. Bu chempionatda Klopp jamoasi raqib hududidayoq to‘pni qaytarib olib, hujumni qayta boshlashi holati har o‘yinda o‘rtacha 4,1 martadan kuzatilmoqda. O‘tgan mavsumda bu ko‘rsatkich har o‘yinga o‘rtacha 4,5 marta edi. «Liverpul»ning raqiblari o‘yini ham o‘zgargan: hozir raqiblar maydon markazida o‘rtacha 12,8 marta pas uzatmoqda, o‘tgan mavsumda bu ko‘rsatkich 11,2 martaga teng edi. Bundan tashqari, bir yil muqaddam raqib bir hujum vaqtida o‘rtacha 10,9 metr masofa bosib o‘tgan. Hozir bu ko‘rsatkich 11,9 metrgacha o‘sgan. Ko‘rinishidan, «qizillar» pressing va «qarshi pressing»ni susaytirishgan, lekin endi futbolchilar kamroq charchashmoqda va oxirgi daqiqalarda ham diqqatni yo‘qotishmayapti.

«Liverpul» moslashuvchan bo‘lib oldi. Bir yil muqaddam Klopp faqat 4-3-3 sxemasidan foydalangan va taktikani faqat ichkaridan o‘zgartirgan. Shaqiri kelgach esa «Liverpul» 4-2-3-1 sxemasiga ham o‘ta olmoqda. Shveytsariyalik futbolchi jamoa uchun haqiqiy omadli transfer bo‘ldi. U chempionshipga ravona bo‘lgan «Stok Siti»dan keldi va mersisaydliklarning hujumdagi rang-barangligini ta'minlamoqda. 4-2-3-1 sxemasida u yoki chapda, yoki markaziy hujumchi o‘rnida harakatlanadi va Saloh erkinroq harakatlanishiga yordam beradi. Klopp uni hamisha boshlang‘ich tarkibda tushirmayapti, u va Keytaning kamroq o‘ynashi iyerarxiya tartibi tufaylidir, ikkinchi mavsumdan ular asosiy tarkibning o‘zgarmas futbolchilariga aylanishlari aniq.

2017 yilda Koutino-Firmino-Mane-Saloh to‘rtligi  Fab Four («Dabdabali to‘rtlik») deya nom olgan, Koutino ketgach bu uning o‘rni bo‘shab qolgandi. Shaqiri esa bu iborani yana qaytardi.

Istiqbol

«Liverpul»da benuqson statistika. Jamoa hali hech qachon bunday muvaffaqiyatli startga erishmagandi (15 g‘alaba va 3 durang). Ammo raqiblar ham kuchli, chempion bo‘lish uchun uddalab bo‘lmas ishlarni uddalash kerak. «Rojdestvogacha 48 ochko jamg‘arish - hayratomuz ko‘rsatkich. Ammo boshqa jamoalar ham bor. Kuchli beshlikdagi jamoalar ham ochkolar olib, ta'qib qilishda davom etishmoqda. Chempion bo‘lishimiz uchun 105 ochko to‘plashimiz talab qilinsa kerak», demoqda Klopp. (Ya'ni, ikkinchi davradagi barcha o‘yinlarda g‘alaba qozonilishi kerak).

Uning gapida jon bor. «Siti» o‘tgan mavsumda 100 ochko jamg‘argandi. Lekin o‘shanda Gvardiola jamoasiga teng raqib yo‘q edi va «shaharliklar» muddatidan avval chempionlikni kafolatlashgandi. Hozir Gvardiola «Barselona»da bo‘lgani kabi muammolarga duch kelmoqda: butun dunyo uning jamoasini kuzatmoqda va «Manchester Siti»ning o‘yinini atomlarga bo‘lib «o‘qishmoqda». Gvardiolaning taktik hiylalari haqida ma'lumotlar juda ko‘p, shu tufayli istalgan murabbiy o‘z jamoasini tahlilchilar guruhi yordamisiz unga qarshi tayyorlashi mumkin. Yana bir tomondan «Siti»ning tarkibi juda kuchli va allaqanday «Brayton» bu tarkibni yengishga qodir emas.

Ammo «shaharliklar» bu mavsumda asosiy yetakchilari tez-tez jarohat olishi tufayli ochkolar yo‘qotishdi. De Bryuyne ikki marta jarohat oldi, ikkinchi jarohatidan uzoq vaqt davolandi. U chempionatda faqat 5 o‘yinda maydonga tushdi. Uning safga qaytishi «Kristal Pelas»ga qarshi o‘yinga to‘g‘ri keldi, ammo uning ajoyib goli jamoani mag‘lubiyatdan qutqarib qololmadi (2:3). Uning qaytishi arafasida esa jamoa sardori David Silva ham jiddiy jarohat olib, «boksing dey»da jamoaga yordam bera olmaydigan bo‘lgandi.

«Liverpul»da tarkib bilan bog‘liq muammolar yo‘q. Futbolchilarning barchasi soppa-sog‘, balans ham joyida. Ko‘rinishidan, Klopp optimal taktik variant topgan ko‘rinadi. Hozir xavf yo‘q, aprel-may oyida esa futbolchilar holdan toyishi va oddiy o‘yinlarni boy bera boshlashi ham mumkin. Lekin 5 mavsum avval, 2013-14 chempionlikka yaqin kelgan Brendan Rodjyersning jamoasi bilan hozirgi «Liverpul» o‘rtasida katta farq bor. O‘sha mavsumda qizillar juda ko‘p gol o‘tkazib yuborishgandi (50 gol), jamoa kerakli o‘yinlarda juda ko‘p ochko yo‘qotardi. Hozirgi «Liverpul» esa xotirjam, ishonchli va barqaror, asosiysi bu jamoada hal qiluvchi pallada toyib ketadigan futbolchi yo‘q...