Bugun, 5 yanvar kuni Birlaşgan Arab Amirliklarida qit'aning eng nufuzli musobaqasi Osiyo Kubogi-2019 turniri start oladi va 2 fevral kuniga qadar davom etadi. «Tribuna» turnir arafasida unda iştirok etuvçi jamoalarni va ularning imkoniyatlarini baholaydi.
Musobaqada ilk marotaba 24ta terma jamoa qatnaşadi.
Tartibga köra, 6ta guruhda birinçi va ikkinçi örinlarni egallagan jamoalardan taşqari, guruhlarda uçinçi örin sohiblari bölgan terma jamoalardan eng yaxşi 4tasi pley-offga çiqadi.
Bugun Toşkent vaqti bilan soat 21:00da mezbonlar BAA terma jamoasi oçiliş öyinida Bahraynga qarşi maydonga çiqadi.
A guruhi
BAA
BAA terma jamoasining xalqaro maydondagi eng yaxşi natijasi uzoq 1990 yilda kuzatilgan. Öşanda Amirliklar Italiya maydonlarida keçgan mundialda GFR, Yugoslaviya va Kolumbiya bilan bir guruhdan joy olib, oxirgi örinni egallagandi.
1990 yildan buyon Osiyo Kubogida iştirok etib kelayotgan (faqat 2000 yili saralaşdan öta olmagan) BAA eng yaxşi natijalarini 1996 (2-örin) va 2015 yillarda (3-örin) qayd etgan.
Ayni vaqtda jamoani italiyalik mutaxassis Alberto Dzakkeroni boşqarmoqda. Asosiy futbolçilari özbekistonlik futbol muxlislari va futbolçilar uçun yaxşi taniş bölgan Umar Abdulrahmon, Ahmad Halil va Ali Mabhutdir. Şuningdek, Osiyo Kubogi uçun yakuniy tarkibda faxriy futbolçi Ismoil Matar va Amir Abdulrahmon kabi futbolçilar ham örin olgan.
BAA öz guruhida Tailand, Hindiston va Bahrayn kabi terma jamoalarni ortda qoldirişi va birinçi örinni egallaşi haqiqatga yaqin. Bu holda mezbonlarni nimçorak finalda Suriya yoki Ummon kutadi. Bu bosqiçdan ötişsa, Dzakkeroni şogirdlari katta ehtimol bilan Ektor Kuper boşçiligidagi Özbekistonga röbaru bölişadi. Köp ehtimol bilan mezbonlar çorak finalda turnirdagi iştirokini yakunlaydi.
Bahrayn
Bu guruhda ikkinçi örinni katta ehtimol bilan çexiyalik Miroslav Soukup boşçiligidagi Bahrayn terma jamoasi egallaydi. Birinçi turda mezbonlarga qarşi öynaydigan bahraynliklar öz maqsadlariga erişa olişmasa, keyingi turlarda Tailand va Hindistonni mağlub etiş orqali pley-off masalasini hal qilişlari mumkin böladi.
Mavzuga oid
Tailand
Hindiston
Bahrayn nimçorak finaldan uzoqroqqa borişi imkoniyati kam. Bahraynliklar guruhdan ikkinçi örin bilan çiqişsa, bu bosqiçda Xitoy bilan öynaşi mumkin.
V guruhi
Avstraliya
2006 yildan xalqaro maydonlarda Osiyo qit'asi vakili sifatida iştirok eta boşlagan «sokkeruz» muntazam ravişda jahon çempionatlariga yöllanma olib kelmoqda. Osiyo Kubogida esa avstraliyaliklar 2007 yili guruh bosqiçidayoq qolib ketişgan, 2011 yili finalda yaponlarga overtaymda yutqazişgan, 2015 yili Avstraliyada ötgan turnirda esa mezbonlar koreyslar ustidan ğalaba qozongandi.
Bu safargi turnirga Grem Arnold boşçiligida taşrif buyurgan avstraliyaliklarga guruhda Suriya, Iordaniya va Falastin kabi termalar jiddiy qarşilik körsatişi kutilmayapti. Şu bilan birgalikda, ötgan yilda Tim Keyxill va Mile Yedinak kabi futbolçilar faoliyatini yakunlaşi ortidan terma jamoada katta nomlar qolmadi.
Avstraliyaliklar guruhdan birinçi örin bilan çiqişsa, dastlab Vetnam bilan öynaşi, agar bu bosqiçdan ham ötişsa, çorak finalda ularga Yaponiya-Qatar juftligi duç kelişi mumkin. Yaponiya ham hozirda avlodlar almaşinuvini boşdan keçirmoqda va bu holatda kim yarim finalga ötişini taxmin qiliş qiyin. Yarim finalga çiqqan jamoani pley-offda köp ehtimol bilan turnir ğolibligi uçun asosiy favorit bölib turgan Eron qarşi oladi.
Suriya
Guruhda ikkinçi örinni Suriya egallaşi haqiqatga yaqin. JÇ-2018 turniri yöllanmasi uçun oxirigaça kuraşgan suriyaliklar birinçi va ikkinçi turlarda Falastin va Iordaniyani kuraşdan çiqarişi va muddatidan oldin yöllanma taqdirini hal qilişi mumkin. JÇ-2018 saralaşida Özbekistonning guruhdoşi bölgan Suriya bu safar pley-offda Özbekiston vakillariga duç kelişi mumkin böladi. Bu qarama-qarşilikda özbekistonliklarning imkoniyati yuqoriroq.
Iordaniya
Falastin
Iordaniyada esa eng yaxşi uçinçi örin vakili sifatida pley-offda öynaş imkoni böladi. Bu variantda ular nimçorak finalda Janubiy Koreyaga qarşi öynaşi mumkin.
S guruhi
Janubiy Koreya
Janubiy Koreya termasining xalqaro maydondagi eng katta natijasi 2002 yili Osiyoda, Yaponiya va Janubiy Koreya mezbonligida keçgan mundialdagi yarim finaldir.
Osiyo Kubogida esa janubiy koreyaliklar ikki marta ğolib bölişgan, ammo bu çempionliklar 1956 va 1960 yillarda qayd etilgan. 1980, 1988 va 2015 yillarda finalda öynagan koreyaliklar kumuş medallar bilan kifoyalanişgan. Bundan taşqari, 1964, 2000, 2008 va 2011 yillarda uçinçi örin egallangan.
Rossiya mundialidagi omadsiz iştirokdan keyin iste'foga çiqarilgan Sin Txe Yon örnini portugaliyalik sobiq futbolçi Paulu Bentu egalladi. Ayni vaqtda terma jamoa yetakçisi «Tottenhem» hujumçisi Son Hyong Min hisoblanadi. Turnir arafasida «Tottenhem»ning 6 öyinida 12ta golda qatnaşgan (7 gol va 5ta assistentlik) hujumçi terma jamoasi bilan bu safar ham finalga çiqmoqçi. Terma jamoada undan taşqari, Çon Sin Xyon, Xvan In Byom va Xvan Iydjo kabi yetakçilar ham bor.
«Tedju jangçilari» guruhda birinçi örinni egallaşsa, nimçorak finalda köp ehtimol bilan Iordaniya bilan öynaydi. Koreyaliklar yarim finalgaça yetib borsa, Özbekiston bilan töqnaşişi ham mumkin.
Xitoy
Bu guruhda yana bir grand jamoa bor. Xitoy futboli rivojlangandan rivojlanmoqda. Xitoyliklar öz tarixida faqat bir marta, 2002 yili jahon çempionatida qatnaşgan. Osiyo Kubogida esa köpinça muvaffaqiyatli iştirok etgan. 1976 yili Eron mezbonligida keçgan turnirda xitoyliklar yarim finalgaça borgan va uçinçi örin uçun bahsda Iroqdan ustun kelgan. 1984 yilda finalga çiqqan xitoyliklar Saudiya Arabistoniga yutqazgan. Keyin esa 1 marta uçinçi (1992) va 2 marta törtinçi örinni (1988, 2000) egallaşgan. 2000 yili Xitoyda bölib ötgan turnirda mezbonlar Yaponiyaga yutqazib, ikkinçi örin bilan kifoyalangan.
Ayni vaqtda terma jamoani italiyalik mutaxassis Marçello Lippi boşqarmoqda. Terma jamoaning asosiy yetakçilari Gao Lin hisoblanadi. Xitoy Janubiy Koreyadan keyin ikkinçi örinni olişi haqiqatga yaqin.
Filippin
Qirğiziston
Sven-Yoran Eriksson boşçiligidagi Filippin va Osiyo Kubogida debyut qiladigan Qirğiziston «ajdarlar»ga qarşilik qilişi qiyin.
D guruhi
Eron
Eron Osiyo Kubogida ğolib böliş böyiça faqat Yaponiyadan (4) ortda qoladi va Saudiya Arabistoni bilan bir xil natija qayd etgan - 3 marta (1968, 1972, 1976). Bundan taşqari, eronliklar 5 marta yarim finalga çiqqan va şundan 4 martasida (1980, 1988, 1996, 2004) uçinçi örin uçun bahsda ğalaba qozongan, faqat bir safar (1984) uçinçi örin uçun bahsda Kuveytga yutqazgan.
2011 yildan buyon eronliklar jamoasini boşqarib kelayotgan portugaliyalik Karluş Keyruş ötgan vaqt içida terma jamoani ikki marta mundialga olib çiqdi va ikki safar ham kuçli guruhdan örin olgan eronliklar munosib iştirok etişdi.
Serdar Azmun, Alirizo Jahonbaxş, Karim Ansarifard kabi yetakçilar bilan turnirga kelgan eronliklar birinçi turni keyingi yillarda kuçaygan Vetnamga qarşi ötkazadi. Bundan taşqari, Yaman va Iroq bilan ham öynaydigan Eron köp ehtimol bilan guruhdan birinçi örinni egallagan holda çiqadi. Bu holda ularning pley-offdagi dastlabki raqibi KXDR bölişi mumkin. Eronliklar nimçorak finaldan osonlik bilan ötib, çorak finalda Xitoyga röbaru bölişi, undan keyin Avstraliya bilan öynaşi mumkin. Agar jamoa barqaror öyin namoyiş etişda davom etsa, şarqdagi grandlarda avlodlar almaşinuvi jarayoni keçayotganidan foydalanib, Osiyo Kubogi çempionligiga erişişi heç gap emas.
Vetnam
Iroq
Bu guruhda Iroq va Vetnam ikkinçi va uçinçi örinlarni egallagan holda pley-offda qatnaşişi mumkin.
Yaman
Yaman uçun esa bu safargi turnir ham öziga xos maktab vazifasini ötaydi.
Ye guruhi
Saudiya Arabistoni
Saudiya Arabistoni 1984, 1988 va 1996 yillarda Osiyo Kubogida tengsiz deb topilgan. Saudiyaliklar finalda eng köp marta maydonga tuşgan terma jamoa hisoblanadi - 6 marta (1992, 2000 va 2007 yillarda kumuş medallar bilan kifoyalanilgan). Bu borada faqat Janubiy Koreya (5 marta final) eng yaqin natija qayd etgan.
Çilidagi muvaffaqiyatsiz natijalardan keyin (2016-17) Xuan Antonio Pitstsi Osiyoga yöl oldi va unga Saudiya Arabistoni terma jamoasi boşqaruvi işonib topşirildi. Keyingi yillarda avlodlar almaşinuvini boşdan keçirgan saudiyaliklar yana qaytmoqda. Salmon al-Faraj, Nosir al-Şamroniy, Fahad al-Muvallad, Yosir al-Şahroniy, Salim al-Dossari kabi yetakçilari bilan turnirga kelgan saudiyaliklarda guruhdan çiqişda muammo yöq. Hozirda Qatar ham, KXDR ham, Livan ham saudiyaliklar darajasida emas. Guruhdan birinçi örin bilan çiqişsa, Pitstsi şogirdlari nimçorak finalda Iroqni yengib, çorak finalga çiqişi, bu bosqiçda turnirning asosiy favoritlaridan biri bölmiş Janubiy Koreyaga töqnaş kelişi mumkin.
Qatar
KXDR
Guruhning boşqa iştirokçilari Qatar va KXDRda ham ikkinçi va uçinçi örinlarni egallagan holda pley-offda iştirok etiş imkoniyati mavjud. Ammo nimçorak finaldan uyoğiga ötiş imkoniyatlari juda past.
Livan
Livanning BAAdagi sarguzaştlari uzoq davom etmaydi.
F guruhi
Yaponiya
Yaponiya turnirda eng köp marta ğolib bölgan terma jamoadir. 1984, 1988, 1996 va 2011 yillarda yaponlarga teng keladigan jamoa topilmagan. Kunçiqar yurt vakillari 2007 yilda ham yarim finalga çiqqan, lekin Saudiyaga yutqazgan, uçinçi örin uçun bahsda esa Janubiy Koreyadan mağlub bölgandi. Öşa yili turnirda kutilmaganda Iroq terma jamoasi ğalaba qozongan.
Yaponiyalik futbolçilar doimo Yevropa çempionatlarida töp surib kelişgan. Ötgan asrning 90-yillarida Xidetosi Nakata Yaponiya nomini Yevropaga tanitgan bölsa, keyinroq Sunsuke Nakamura, Sindzi Kagava, Eydzi Kavasima va Keysuke Honda kabi futbolçilar yulduzga aylanişdi. Bugungi kunda ham Sindzi Okadzaki («Lester»), Yuto Nagatomo («Galatasaroy»), Makoto Xasebe («Ayntraxt» F), Mayya Yosida («Sauthempton»), Xiroki Sakai («Marsel»), Gaku Sibasaki («Xetafe»), Ritsu Doan («Groningen»), Takasi Inui («Betis»), Yuya Osako («Verder»), Yosinori Muto («Nyukasl»), Takumi Minamino («Red Bull») kabi futbolçilar ham Yevropa yaşil maydonlarida muvaffaqiyat bilan töp surib kelişmoqda.
Özbekiston bilan bir guruhdan örin olgan yaponlar birinçi örin bilan guruhdan çiqişi va pley-offda Qatarni mağlub etib, çorak finalga çiqişi mumkin. Çorak finalda esa samuraylarga Avstraliya raqib bölişi mumkin böladi.
Özbekiston
Özbekiston şu vaqtga qadar biror marta Jahon çempionatiga yöllanma ololmadi. Osiyo Kubogidagi eng yaxşi natija esa 2011 yili Qatar maydonlarida ötgan turnirda qayd etilgan. Öşanda Vadim Abramov boşqaruvida bölgan terma jamoa yarim finalgaça yetib borgandi.
2018 yil Özbekiston terma jamoasida tub buriliş davri böldi. Ötgan yil yozida terma jamoaga uzoq kutilgan xorijlik maşhur mutaxassis taklif etildi. Argentinalik tajribali murabbiy Ektor Kuper ötgan oylar davomida 3ta yiğin ötkazdi (2 marta Toşkentda va 1 marta Avstraliyada), bu yiğinlar doirasida Özbekiston milliy terma jamoasi 6ta örtoqlik uçraşuvida maydonga tuşdi.
Sentabr oyi boşida Toşkentda Suriya va Eronga qarşi örtoqlik uçraşuvlari bölib ötdi. Suriya bilan öyinda 1:1 hisobi qayd etildi, Erondan mağlub bölindi - 0:1.
Ikkinçi yiğin ham 6-17 oktabr kunlarida Toşkentda ötkazildi. Bu yiğin doirasida Qatar va Şimoliy Koreya terma jamoalariga qarşi öyinlar ötkazilib, Kuper jamoasi ikki öyinda ham bir xil hisobda - 2:0 hisoblarida ğalaba qozondi.
Uçinçi yiğin esa 11-22 noyabr kunlari Avstraliyaning Brisben şahrida ötkazildi. Bu yiğin doirasida dastlab Livan terma jamoasi bilan öynagan özbekistonliklar nursiz durangga imzo çekişdi (0:0), Janubiy Koreya termasiga qarşi öyin esa yirik mağlubiyat bilan yakunlandi - 0:4.
Kuper şogirdlari turnirdagi ilk öyinni 9 yanvar kuni Ummonga qarşi ötkazadi, 13 yanvar kuni Turkmanistonga qarşi bahs bölib ötadi. Yaponiyaga qarşi 17 yanvar kuniga belgilangan öyin esa guruh ğolibi kim bölişini aniqlab berişi kutilmoqda.
Özbekiston terma jamoasi öyinlarining taqvimi:
9 yanvar, Şarja, soat 18:30, Özbekiston – Ummon
13 yanvar, Dubay, soat 21:00, Turkmaniston – Özbekiston
17 yanvar, Al-Ayn, 18:30, Yaponiya – Özbekiston
Osiyo Kubogi öyinlari Abu Dabi, Dubay, Al-Ayn va Şarja şaharlarida ötkaziladi.
Özbekiston terma jamoasi yetakçisi Odil Ahmedov. U Osiyo Kubogi-2011 qahramonlaridan biri bölgandi. Endi yana bir bor terma jamoa bilan muvaffaqiyatni takrorlaş va uni yaxşilaşga urinib köradi.
Ektor Kuper yiğinlar va örtoqlik uçraşuvlari vaqtida taktik sxemani özgartirmadi va 4-4-2 böyiça öynaşda davom etdi. Lekin u terma jamoaga köplab yangi nomlarni taklif qildi - Azizbek Turğunboyev, Odil Hamrobekov, Javohir Siddiqov. Şuningdek, Nesterov, Şorahmedov, Zoteyev, Aliboyev, Bikmayev, Nagayev (u oxirgi pallalarda jarohat olib, tarkibdan tuşib qoldi) va Musayev kabi futbolçilar tarkibga qaytarildi. Murabbiy öz öyin uslubini Özbekistonda qöllaşda davom etmoqda - öyinda ikkinçi raqam ostida harakat qiliş va qanotlar orqali qarşi hujumlar uyuştiriş.
Yangi futbolçilarni tarkibga jalb etiş barobarida Kuper Vitaliy Denisovni turnirga olib ketmadi. Uning çap qanotdagi örnini «Lokomotiv» futbolçisi Oleg Zoteyev yoki «Paxtakor» a'zosi Farrux Sayfiyev töldiradi. Himoya markazida Islom Töxtaxöjayev, Anzur Ismoilov, Davron Tursunov va Igor Krimets kabi futbolçilar bor, Davron Hoşimov yoki Akmal Şorahmedov öng qanot uçun mas'ul böladi.
Odil Ahmedovning pozitsiyasi qanday bölişini oldindan aytiş qiyin. Kuper undan Misrda Abdulla Said bilan bölgani kabi «aldamçi önlik» sifatida foydalanişi ham, köproq tayanç yarimhimoyasiga qöyişi ham mumkin. Agar tayanç yarimhimoyasi uçun Fozil Musayev asosiy javobgar bölsa, unda Ahmedov oldinroqqa, Javohir Siddiqovga yaqinroq joylaşib, yoş futbolçini qöllaş bilan band böladi.
Qanotlarni Dostonbek Hamdamov va Sardor Raşidov egallaydi, hujum markazidan esa Eldor Şomurodov joy oladi. Bu pozitsiyalar uçun zaxira variantlari Jaloliddin Maşaripov (çap qanot vingeri), Azizbek Turğunboyev (öng qanot vingeri) va Marat Bikmayev (markaziy hujumçi) hisoblanişadi. Dekabr oyida Janubiy Koreyaning «Seul» klubi safiga borib qöşilgan Ikromjon Aliboyev esa Ektor Kuperning «sirli toyçoği»ga aylanişi mumkin. Uşbu futbolçi vaziyatni öz qöliga olabilişi va natija keltira olişi bilan ajralib turadi. Murabbiy uşbu hujumkor havbekni istalgan vaqtda zaxiradan öyinga tuşirib, öyin yönalişiga ta'sir körsata oladi.
Ektor Kuper tajribali mutaxassis. Terma jamoa uçun guruhda birinçi emas, ikkinçi örinni egallaş manfaatliroq. Agar birinçi örin bilan çiqilsa, pley-offda va keyingi bosqiçlarda Avstraliya, Eron, Xitoy kabi grandlarga duç kelinişi mumkin. Agar ikkinçi örin bilan çiqilsa, yarim finalga qadar Janubiy Koreya bilan töqnaş kelinmaydi.
Ummon
Guruhdan Ummon terma jamoasi ham uçinçi örinni egallagan holda çiqişi mumkin. Osiyo Kubogida iştirok etiş böyiça eng tajribali mutaxassislardan biri bölmiş Pim Verbek şogirdlari dastlab Özbekiston bilan öynaydi, keyin Yaponiyaga qarşi maydonga tuşadi, guruh bosqiçini turnirga sensatsiya kötarib yöl olgan turkmanlarga qarşi öyin bilan yakunlaydi. Ular nimçorak finalda köp ehtimol bilan BAAga qarşi öynaydi va turnirni tark etadi.
Turkmaniston
Turkmanistonning debyuti guruh bosqiçidan nariyoğiga ötmaydi. Turkmanlar birinçi turda Yaponiyadan oçko olişi imkoniyati deyarli nolga teng. Agar ikkinçi turda Özbekiston ham öz qöşnisiga oçko bermasa, debyutantlar muddatidan avval turnirni tark etib böladi.
Turnir arafasida weglobalfootball.com sayti terma jamoalarning Osiyo Kubogidagi imkoniyatlarini taxmin qildi. Prognozga köra, Avstraliya, Janubiy Koreya, Eron va Yaponiyaning imkoniyatlari yuqori baholangan. Özbekiston terma jamoasi esa nimçorak finalga munosib körilgan.
Turkmaniston terma jamoasi turnirning eng yomon natijasini qayd etadigan terma jamoa sifatida (24-örin) taxmin qilingan.
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi
