2019-yil 1-yanvardan boshlab, O‘zbekiston soliq tizimida qo‘shilgan qiymat solig‘i keng joriy etilishi rejalashtirilgandi. Ishbilarmon va mutaxassislarning aytishicha, QQS avvalgi soliq turlaridan tubdan farq qiladi va, albatta, mamlakat iqtisodiyotini ijobiy natijalar sari olib boradi.
Lekin jamoatchilik orasida bir nechta savollar katta muhokamalarga sabab bo‘lmoqda: QQSning joriy etilishi amaldagi narxlarga ta'sir qiladimi?
Ijtimoiy tarmoqda tarqalib ketgan xarid chekida QQS miqdori ko‘rsatilgan va narx shunchaga oshdi, degan yanglish sarosima ham mavjud. Mavzuni yaqindan tahlil etish uchun mutaxassis, soliqchi va tadbirkorga murojaat etdik.
Video: Mover (tas-ix)
Video: Youtube
Yuliy Yusupov, iqtisodchi-ekspert:
– 1 yanvardan boshlab, ko‘plab savdo punktlarida xarid chekining bir qismida QQS miqdorini ko‘rsatmoqda. Bu ko‘pchilikni qo‘rqitmoqda. Xaridorlar tovar narxi shuncha foizga oshganidan hayiqmoqda. Qo‘rqish kerak emas, chunki QQS 1 yanvardan paydo bo‘lmadi, u ko‘p yillardan beri amalda bo‘lgan. Ko‘plab tovarlar bo‘yicha ishlab chiqaruvchilar QQS to‘lab kelgan. Shunchaki, u xarid chekida ko‘rsatilmasdi. Ya'ni, tovar qiymatini shakllantirishda QQS inobatga olingan, lekin chekda ko‘rsatilmagan. Umuman olib qaraganda, QQS miqdorini chekda ko‘rsatish majburiy emas.
Bundan tashqari, avval QQS to‘lamagan tadbirkorlar, o‘sha paytda yagona soliq to‘lovini amalga oshirgan. U ham tovar qiymatini shakllantirishda inobatga olinardi. Axir hamma soliqlarni iste'molchi to‘laydi. Endi YaST o‘rniga QQS to‘lanadi. Bu bilan narx oshib ketadi, deyish xato.
Mubin Mirzayev, Davlat soliq qo‘mitasi raisining birinchi o‘rinbosari:
– Ko‘pchilik qo‘shilgan qiymat solig‘i qanday hisoblanishini unutib yuborgan. QQS xarajatlarga ta'sir qilmasligi zarur, to‘g‘ri, u foydani kamaytirishi mumkin, korxonaning rentabelligini tushirishi mumkin, lekin tan narxga aslo ta'sir qilmaydi. Yagona soliq to‘lovchisi QQS bilan hisoblashmay, xarajatlari oshgan, mana shu tan narxning oshishiga ham sabab bo‘lgan.
