Kolektivos - Maduro uchun o‘limga tayyor otryadlar. Venesuela fuqarolik urushi yoqasida

Karakas yaqinidagi eski binolardan birida Ugo Chaves hamon yashamoqda. Asosiy zalda Venesuelaning sobiq prezidentining harbiy libosdagi ulkan haykali o‘rnatilgan. U binoga kirib kelguvchilarni viqor bilan qarshilaydi.

Devorda Chaves Venesuelaning milliy ranglari - sariq-ko‘k-qizil rangdagi formada jilmayib turadi. Uning ostidagi katta stol ortida o‘zini Subero deb tanishtiruvchi kishi soatlab o‘tiradi.

Subero o‘n yillardan buyon Chavesga sadoqatli, gap faqat ideologiyada emas. 1992 yilning 4 fevralida o‘sha vaqtda 20 yoshda bo‘lgan, hozirda 47 yoshga chiqqan iste'fodagi serjant Subero Chaves tomonidan o‘sha vaqtdagi prezident Karlos Andres Peresga qarshi qilingan to‘ntarishda ishtirok etgandi.

O‘shanda isyon bostirilgan, Subero Chaves hamda boshqa isyonchilar bilan birga qamoqqa tashlangandi.

Ammo bu voqea Suberoning Chavesga ishonchiga zarracha putur yetkazmadi.

Hozirda u Venesueladagi «kolektivos» (colectivos) deb nomlanuvchi o‘nlab guruhlardan biriga boshchilik qiladi. «Kolektivos» a'zolari o‘zlarini Chavesning bolivarcha inqilobi qo‘riqchilari deb atashadi hamda uning vorisi Nikolas Maduroga sadoqat izhor etishadi.

Maduro ayni vaqtda xalqaro hamjamiyatning qattiq bosimiga uchramoqda, jahon davlatlari uni iste'foga chiqib, muddatidan avvalgi prezidentlik saylovlari o‘tkazilishini talab qilishmoqda.

Janubiy Amerikaning aksar davlatlari, Yevropa, AQSh va Kanada endi Maduroni bu mamlakatning qonuniy prezidenti deb hisoblamaydi.

Ammo Subero va uning qo‘mitasining boshqa a'zolari 2013 yildan buyon Venesuelani boshqarib kelayotgan Maduroni himoya qilishga bel bog‘lashgan.

«Men uni himoya qilish uchun o‘lishga tayyorman», deydi Subero.

«Tashqi aralashuv»
Venesueladagi «kolektivos» guruhlari Chaves diktaturasi davrida paydo bo‘lgan va butun mamlakat bo‘ylab tarqalgan.

Ular rasman aholiga ijtimoiy yordamlar ko‘rsatish maqsadida tuzilgan bo‘linmalardir. Bunday guruhlar tarkibida minglab a'zolar bor.

Muxolifat vakillari va huquq faollari esa «kollektivos»ni qurolli guruhlarga aylanish va ma'lum hududlar ustidan nazorat o‘rnatib, hukumat tanqidchilari, namoyishchilar va jurnalistlarga hujumlar uyushtirishda ayblaydi.

Ayni vaqtda mamlakat iqtisodidagi kollaps, oziq-ovqat va dori-darmon vositalari taqchilligi tufayli aholi orasida Maduro hukumatidan norozilar soni ortib bormoqda

Ko‘pchilik voqealar rivojiga «kolektivos» vakillari aralashuvi ko‘chalarda zo‘ravonlik holatlari yuzaga kelishi va oxir-oqibat fuqarolik urushi boshlanishidan xavfsiramoqda.

BMT ma'lumotlariga ko‘ra, Venesuelada yanvar oyidagi bir haftaning o‘zida Maduro tarafdorlari tomonidan kuch ishlatilishi oqibatida kamida 40 kishi o‘ldirilgan.

Subero o‘zining haqiqiy ismini aytishni istamaydi, uning ta'kidlashicha, Venesuelada yuzaga kelgan vaziyat xorijliklar ssenariysi bo‘yicha kechmoqda. Maduro ham aynan shunday fikrni bot-bot aytib kelmoqda.

Ular xorijdagi kuchlar Venesuelaga bostirib kirishga tayyorlanmoqda, deb hisoblashadi.

«Men jang qilishga tayyorman», deydi Subero boshqa bir qahramoni Simon Bolivarning haykallari va portretlari terib qo‘yilgan javon oldida turib. Ugo Chaves XIX asrda  Venesuelani Ispaniya mustamlakasidan ozod qilgan Bolivarni o‘z inqilobining ilhomchisi deb atagan.

Binoning qo‘shni xonasida televizor turadi. Unda hamisha Nikolas Maduro va uning ishlari haqida hikoya qilinadi.

Lekin bu safar kanalda taniqli chaveschilardan biri Diosdado Kabeloning ehtirosli nutqi qo‘yilmoqda. U ham o‘rtoqlarni xorijliklar hujumidan ogohlantiradi.

Ekran qarshisida esa Xorxe Navas, Maduroning sodiq tarafdori hamda «kolektivos» a'zosi o‘tiradi.

«Biz qurollangan guruhlarmiz, vaqti kelganida qo‘limizga qurol olamiz», deydi Navas. Lekin u ham «kolektivos»ning boshqa a'zolari kabi guruh zo‘ravonlik qilishini tan olmaydi.

Bir necha kun muqaddam Nikolas Maduro Venesuelaga fuqarolik urushi tahdid solayotgani haqida gapirgandi.

U AQSh prezidenti Donald Trampni agar amerikalik harbiylar Venesuelaga kiritilsa, u yangi Vetnam bilan to‘qnashishidan ogohlantirgandi.

Muxolifat rahbari Xuan Guaydo esa uning bu taqqoslashini to‘qima deb atadi.

Davlat to‘ntarishi haqida gaplar

Sombra (bu ham uning haqiqiy ismi emas. Ispanchadan tarjimada «soya» ma'nosini beradi) - «O‘limgacha jang» (Guerra a Muerte) nomli boshqa bir guruh a'zosi. Bu guruh nomi Bolivarning 1813 yilgi mustaqillik uchun urush davridagi farmoyishi nomidan olingan.

Sombra «ajoyib mamlakat» bo‘lmish Venesuela oldida yuzaga kelgan muammolarning kelib chiqish sababini odamlar «abadiy qo‘mondon Chavesning ulkan merosi»ni tan olmasligi bilan bog‘laydi.

Sombra qorovul bo‘lib ishlaydi. Uning so‘zlariga ko‘ra, xorijda va ichkarida o‘tgan yilgi saylovlar noqonuniy deb topilgan bo‘lsada, Maduro - qonuniy prezident. Sombra Maduro rejimini o‘zgartirishga bo‘lgan har qanday intilishni davlat to‘ntarishiga urinish deb hisoblaydi.

«Biz barcha masalalar muloqot orqali yechilishini istaymiz. Lekin, men o‘z hayotimni inqilob uchun tikishga tayyorman», deydi u.