JIEMdan bo‘shatilgan shaxslar ustidan ichki ishlar idoralarida ma'muriy nazorat to‘g‘risidagi yo‘riqnoma tasdiqlanadi
|20:13 / 30.05.201910 27911 min
Foto: EPA Foto: EPA
Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portalida “Jazoni ijro etish muassasalaridan bo‘shatilgan shaxslar ustidan ichki ishlar idoralarida ma'muriy nazorat o‘rnatish va uni amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi yo‘riqnomani tasdiqlash haqida”gi buyruqqa o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi hujjat loyihasi joylashtirildi.
O‘zbekiston Respublikasi ichki ishlar vazirining 2002 yil 26 fevraldagi 51-son “Jazoni ijro etish muassasalaridan bo‘shatilgan shaxslar ustidan ichki ishlar idoralarida ma'muriy nazorat o‘rnatish va uni amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi yo‘riqnomani tasdiqlash haqida”gi buyrug‘iga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilishi mumkin.
Jazoni ijro etish muassasalaridan ozod qilingan ayrim toifadagi shaxslar ustidan ma'muriy nazorat o‘rnatish va uni amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga ko‘ra, ma'muriy nazorat jazoni ijro etish muassasalaridan ozod qilingan ayrim toifadagi shaxslarning turmush tarzi hamda xulq-atvorini kuzatish, ular tomonidan jinoyat sodir etilishining oldini olish va ularda ijobiy-ijtimoiy dunyoqarashni shakllantirish maqsadida sud tomonidan 6 oydan 1 yilgacha bo‘lgan muddatga o‘rnatiladi.
Ma'muriy nazoratni amalga oshirishda ichki ishlar organlari O‘zbekiston Respublikasining «Jazoni ijro etish muassasalaridan ozod qilingan ayrim toifadagi shaxslar ustidan ma'muriy nazorat o‘rnatish to‘g‘risida»gi Qonuni va ma'muriy nazorat o‘rnatish haqidagi sud qarorida ko‘zda tutilgan nazorat qoidalari hamda belgilangan cheklanishlarni qo‘llash bilan birga nazorat ostidagilarga nisbatan zarur profilaktik va tezkor tadbirlarini olib boradilar.
Ma'muriy nazorat o‘rnatish va amalga oshirishda ichki ishlar organlarining tegishli xizmatchilari quyidagi asosiy vazifalarni bajaradilar:
jazoni ijro etish muassasasi ma'muriyati jazoni o‘tash davrida ma'muriy nazorat ostiga olinishi belgilangan shaxslarni jazoni ijro etish muassasasidan bo‘shatishdan 1 oy oldin ularning tanlagan turar joylaridagi ichki ishlar organlariga bo‘shatilayotgan shaxslarning yetib borish vaqtini xabar qilgan holda, sudyaning ma'muriy nazorat o‘rnatish to‘g‘risidagi qarorini yuboradi;
ozodlikka chiqarilayotgan shaxsning ba'zi bir sabablarga ko‘ra aniq boradigan joyi bo‘lmasa, hokimiyatlar qoshidagi «maxsus komissiya»lar yordamida uy-joy bilan ta'minlashga (agar shaxs hukm qilinmasdan oldin shu tumanda yashaganligi to‘g‘risida asosli va daliliy hujjatlar bo‘lsa), doimiy yoki vaqtinchalik ro‘yxatga qo‘yishga hamda ishga joylashtirishga yordam berishni so‘rab, shuningdek, nogiron yoki og‘ir kasalliklarga (sil, saraton) chalinganlarini davolash masalalarini oldindan hal qilish to‘g‘risida hokimliklarga, ichki ishlar va sog‘liqni saqlash organlariga xat yuboradi.
Mavzuga oid
Pasport xizmati xodimlari jazoni ijro etish muassasalaridan ozod etilgan ma'muriy nazorat o‘rnatilgan shaxslarni yashash joylariga yetib kelgan kundan boshlab 3 kun ichida ro‘yxatdan o‘tkazib, pasportlarining o‘z vaqtida berilishini ta'minlaydilar.
13-shakldagi varaqalar bo‘yicha bu shaxslarni hisobga olib, bildirgi bilan shahar, tuman ichki ishlar bo‘limi boshlig‘i yoki uning o‘rinbosarini xabardor qiladilar va tegishli ko‘rsatma olgandan so‘ng bildirgining birinchi nusxasini mazkur shaxs qayd qilingan hududning profilaktika inspektoriga, ikkinchisini esa shahar, tuman IIB navbatchilik qismlari nazoratiga beradilar.
Tuman (shahar) IIBdagi navbatchi xodimlar navbatchilik qismidagi profilaktik ro‘yxatda bo‘lgan ilgari sudlangan shaxslarga to‘ldirilgan 13-shakldagi varaqalar to‘g‘risidagi ma'lumotlarni aniq bilishlari shart.
Profilaktika inspektorlari ma'muriy nazorat o‘rnatilgan shaxslar tomonidan nazorat qoidalariga hamda belgilangan cheklanishlarga rioya etilishini nazorat qiladilar, ularning ish va turar joylarida ma'muriy nazoratni amalga oshirish ishlariga fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari vakillari va mahalla posbonlarini jalb qiladilar. Profilaktika inspektorlari tezkor xodimlar va patrul-post xizmati xodimlari hamda profilaktika inspektorining jamoat tartibini saqlash bo‘yicha yordamchilari bilan nazorat ostidagilar tomonidan sodir etiladigan jinoyatlarning oldini olish bo‘yicha hamkorlik qiladilar, ularga nazorat ostidagi shaxslarning yashash, o‘qish va ishlash joylari to‘g‘risidagi aniq ma'lumotlarni berib, shu asosda vazifalar yuklaydilar.
Ma'muriy nazorat ostidagi shaxs doimiy yashash joyini ichki ishlar organlarini xabardor qilmasdan, boshqa joyga sababsiz ketib qolsa, profilaktika inspektori tuman IIB JQ va T va EQKB xodimlari bilan birgalikda xolislar ishtirokida ushbu haqda dalolatnoma tuzadilar va sudning qaroriga binoan belgilangan tartibda qidiruvni amalga oshirish choralarini ko‘radilar.
Ichki ishlar organlarining patrul-post xizmati xodimlari jamoat tartibini saqlash bo‘yicha xizmat marshrutlarida o‘z burchlarini bajarish bilan birga, profilaktika inspektorining ma'lumotlariga ko‘ra ma'muriy nazorat ostida turgan shaxslar kuzatuvini amalga oshiradilar hamda ular tomonidan nazorat qoidalari va cheklanishlar buzilganligi yoki huquqbuzarliklar sodir etilganligi aniqlansa, bu to‘g‘rida tuman (shahar) ichki ishlar bo‘limi boshlig‘iga bildirgi bilan xabar beradilar.
Profilaktika katta inspektori va profilaktika inspektorlari ichki ishlar organi tayanch punktiga xizmatga kelgan patrul-post xizmati xodimlari va boshqa xizmat xodimlariga mazkur hududda yashaydigan ma'muriy nazoratda turgan shaxslar to‘g‘risidagi ma'lumotlarni (familiyasi, ismi, sharifi, sud tomonidan belgilangan cheklanishlar, fotosurati va yashaydigan manzili)ni ularning xizmat varaqalariga yozdirib qo‘yadilar.
«Muayyan yashash joyiga ega bo‘lmagan shaxslarni reabilitatsiya qilish» markazlari xodimlari, tuman (shahar) ichki ishlar organlari navbatchilari, turli qonunbuzarliklar uchun ushlanganlar orasidan nazoratda turuvchi shaxslarni aniqlaydilar, bir kecha-kunduz ichida bu shaxslar tomonidan yo‘l qo‘yilgan qonunbuzarliklar va nazorat qoidalarining buzilganligi, shu jumladan, ma'muriy nazoratdan bo‘yin tovlagan nazoratda turuvchilarning ushlanganligi haqida ularning turar joylaridagi tuman (shahar) ichki ishlar organlariga xabar qiladilar.
O‘ta og‘ir jinoyatlar sodir etganligi uchun sudlanib, ozodlikdan mahrum qilinganlarga nisbatan ma'muriy nazorat JIEMlari ma'muriyati taqdimnomasiga asosan o‘rnatiladi.
Og‘ir jinoyatlar sodir etganligi uchun sudlanib, ozodlikdan mahrum qilingan yoki ikki va undan ortiq har qanday qasddan jinoyatlar sodir etgan, jazoni o‘tash davrida jazoni ijro etish muassasalarida o‘rnatilgan qonuniy tartib-qoidalarni muntazam buzib, tuzalish yo‘liga o‘tmagan shaxslar ustidan jazoni ijro etish muassasasi ma'muriyati (bundan keyingi matnlarda JIEM) sudga ma'muriy nazorat o‘rnatish to‘g‘risida taqdimnoma kiritadi.
JIEM xodimlari ozod qilinayotgan shaxs ustidan ma'muriy nazorat o‘rnatish uchun quyidagi vazifalarni amalga oshiradi:
JIEM maxsus bo‘limi jazo muddati tugashidan uch oy avval ma'muriy nazorat to‘g‘risidagi qonun ta'siriga tushadigan mahkumlarning ro‘yxatlarini tuzib, turkum boshliqlariga, tezkor va tartibot bo‘limlariga, ish bilan ta'minlash noziriga topshiradi;
mahkum Jazoni ijro etish muassasasidan bo‘shaydigan kun unga beriladigan ozod etilganligi to‘g‘risidagi ma'lumotnomaga «Ma'muriy nazorat o‘rnatilgan» degan muhr bosiladi;
turkum boshlig‘i ro‘yxatni olgan kunidan boshlab 5 kun ichida mahkumga jazoni o‘tash davridagi xulq-atvori to‘g‘risida 3 nusxada to‘liq tavsifnoma yozib, muassasa boshlig‘ining tezkor-tartibot va tarbiyaviy ishlar bo‘yicha o‘rinbosarlari bilan kelishib, muassasa boshlig‘iga tasdiqlatib, tartibot bo‘limiga topshiradi;
artibot bo‘limi xodimi tavsifnomani olgandan keyin 1 oy ichida uni mahkumning boshqa hujjatlari bilan muassasa ma'muriyati komissiyasiga taqdim etadi. Komissiya jazodan ozod qilinayotgan mahkumga nisbatan taqdim etilgan hujjatlarni ko‘rib chiqib nazorat o‘rnatish yoki o‘rnatmaslik haqida qaror qabul qiladi;
mahkum ozod qilinishidan 1 oy oldin tartibot bo‘limi xodimi nazorat o‘rnatish haqidagi komissiya qaroridan ko‘chirma, tavsifnoma, to‘plangan boshqa hujjatlarni ilova qilgan holda hududiy tuman (shahar) sudiga muassasa boshlig‘ining imzosi bilan 3 nusxada taqdimnoma tayyorlaydi va jo‘natadi;
sudyaning ma'muriy nazorat o‘rnatish to‘g‘risidagi qarori nazorat ostiga olingan shaxsga jazoni ijro etish muassasasi boshlig‘i tomonidan tilxat orqali tanishtiriladi;
ma'muriy nazorat o‘rnatish to‘g‘risidagi sudning qarori mahkum JIEMdan ozod etilishidan 10 kun oldin yetib borish vaqtini aniq ko‘rsatgan holda tartibot bo‘limi tomonidan mahkum tanlagan turar joyidagi ichki ishlar organiga yuboriladi;
ish va yashash joyi bilan ta'minlash masalalari bo‘yicha katta nozir maxsus bo‘limdan ma'muriy nazorat o‘rnatilgan shaxslar ro‘yxatini olgan kundan boshlab, ro‘yxatda ko‘rsatilgan mahkumlar bilan suhbat o‘tkazib, jazodan ozod qilingandan keyin qayerda yashashi bo‘yicha suhbat o‘tkazadi, mahkumning shaxsiy yig‘ma jildida ko‘rsatilgan yashash joyi bilan solishtiradi, agarda boshqa manzil ko‘rsatilgan bo‘lsa buning sababini aniqlaydi, yig‘ma jilddan batafsil ma'lumot tuzib, mahkum yashash uchun tanlagan tuman (shahar) IIBga xabarnoma yuboradi;
xabarnomada JIEMdan ozod etilayotgan shaxsning familiyasi, ismi, sharifi, tug‘ilgan yili, manzilgohi va unga nisbatan ma'muriy nazorat o‘rnatilganligi haqidagi ma'lumotlar ko‘rsatiladi.
