World Economic Forum rasmiy saytida 2030 yilgacha erishilishi lozim bo‘lgan 17 ta Barqaror rivojlanish maqsadlari (BRM)ning to‘rtinchisi, ya'ni sifatli ta'limga erishish uchun kichik yoshdagi bolalarni o‘qitishdan tortib, kattalarning savodxonligigacha bo‘lgan holatlar haqida batafsil ma'lumot berildi.
2030 yilda o‘rta maktabni bitiradigan avlod endigina maktab ostonasiga qadam qo‘ymoqda. Biroq zamonaviy tendensiyalardan kelib chiqib shuni aytish mumkinki, 2030 yilda har oltinchi bola avvalgidek maktabga bormaydi. 10 nafar yoshlardan faqat 6 nafarigina o‘rta ta'limga ega bo‘ladi.
Bu haftada yetakchilar yuqori darajadagi Siyosiy forum – Birlashgan Millatlar Tashkilotining 2030 yilgacha bo‘lgan davri uchun barqaror rivojlanish sohasidagi kun tartibining sharhi uchun rasmiy platformada 2015 yildan beri ilk marta ta'lim sohasidagi rivojlanishni baholadilar.
Agar hozirgi tendensiyalar saqlanadigan bo‘lsa, 2030 yilga kelib, barcha qizlar va o‘g‘il bolalar bepul, adolatli va sifatli ta'lim olish istiqboliga putur yetishi juda real. YuNeSKO Statistika instituti tomonidan e'lon qilingan yangi tadqiqotlar chiqarilmoqda. Hisobotda 4 BRM sohasidagi ta'limda – kichik yoshdagi bolalarni o‘qitishdan tortib, kattalarning savodxonligigacha bo‘lgan barcha maqsadlarning holati tasvirlanoqda. Maqsad - joriy rivojlanish va kamchiliklarni namoyish etishdan iborat. 2030 yilga kelib ta'lim sohasidagi majburiyatlarimizni bajarishni istasak, quyidagi 10 ta holatni hisobga olish zarur:
1. Bugun 6 yoshdan 17 yoshgacha bo‘lgan aholining 20 foizi – 262 million nafarga yaqin bola, o‘smir va yosh maktabga bormaydi. Agar joriy tendensiyalar saqlanib qolsa, 2030 yilga kelib ko‘rsatkich biroz, ya'ni 16,7 foizga qisqaradi (225 million nafar ana shu yoshdagilar). Bundan tashqari, ko‘plab yillar davomida taraqqiyot turg‘un ravishda qoldi, ayniqsa boshlang‘ich ta'lim sohasida.
(Kuzatilgan holat. Prognoz.
Maktabdan tashqari (%)
Yuqori daromad
O‘rtacha daromad
Dunyo Past daromad )
2. Bolalarni maktabga jalb etishning o‘zi yetarli emas. Maqsad barcha bolalar maktabni bitirishlaridan iborat. Agar joriy tendensiya saqlanadigan bo‘lsa, 2030 yilga kelib, boshlang‘ich maktablarni bitirish 93 foiz, kichik sinflarda – 85 foiz, katta sinflarda esa 60 foizni tashkil etadi. Bu ko‘rsatkichlar daromadi past mamlakatlarda sezilarli darajada pasayadi, u yerda 2030 yilga kelib bor-yo‘g‘i 79 foiz bola boshlang‘ich maktabni, 53 foizi esa kichik o‘rta maktabni, 26 foizi esa o‘rta maktabni tugatadi.
