Bir necha kun muqaddam O‘zbekiston Respublikasi prezidentining «Jismoniy shaxslar tomonidan notijorat maqsadida tovarlarning olib o‘tish tartibini takomillashtirish to‘g‘risida»gi qarori loyihasi e'lon qilingandi. Davlat bojxona qo‘mitasida boshqarma boshlig‘i o‘rinbosari Farhod Olimjonov ushbu qaror yuzasidan izoh berdi.
– Jismoniy shaxslar tomonidan bojxona postlaridan notijorat maqsadlarda olib kelinayotgan tovarlarning bojxona rasmiylashtirishni soddalashtirish maqsadida mazkur qaror loyihasi ishlab chiqildi. Agarda chegara-bojxona postlari orqali fuqarolar qancha tez harakatlansa, Davlat bojxona postlarining baholash tizimi bo‘yicha baho yaxshi hisoblanadi. Rasmiylashtirish ishlarini soddalashtirish, vaqt va xarajatni qisqartirishga qaratilgan chora-tadbirlar ishlab chiqildi.
Qaror loyihasida bojxona to‘lovlarini undirish tartibotini soddalashtirish nazarda tutilgan. Ya'ni, amaldagi qonunchilik bo‘yicha bojxona boji, aksiz solig‘i va QQSni umumlashtirilgan holda uning o‘rniga yagona bojxona to‘lovi joriy qilish nazarda tutilmoqda. 300 dollargacha tovarlar olib kirish belgilangan bo‘lsa, shundan ortig‘iga bojxona to‘lovi belgilanishi amaliyotda mavjud. Amaliyotda tovarlar soni miqdoriga qarab rasmiylashtirish muddati cho‘ziladi. Har bir tovar bo‘yicha nomenklaturasini, kelib chiqish mamlakatini, bevosita bojxona qiymatini aniqlashga majbur bo‘lar edi. Agarda har bir fuqaro to‘rttadan tovar olib kelayotgan bo‘lsa 30-40 daqiqa sarf etilayotgan edi. Bu har bir fuqaroga! Endilikda taklif etilayotgan qaror loyihasi bilan mahsulot qiymatidan, ya'ni qo‘lingizda turgan mahsulot cheklari va kvitansiyalarga asosan qiymat belgilanadi. Ushbu kvitansiyalardagi qiymatdan kelib chiqib, oziq-ovqat mahsulotlari uchun - 30 foiz, lekin kamida 1 kg uchun 2 AQSh dollari; nooziq-ovqat mahsulotlari uchun - 50 foiz, lekin kamida 1 kg uchun 4 AQSh dollari miqdorida yagona bojxona to‘lovini undirish nazarda tutilyapti.
Tashqi iqtisodiy tovarlar nomenklaturasida 11295ta tovar ro‘yxati mavjud. Hozirgi kundagi bojxona boji stavkalari, aksiz solig‘i stavkalari tasdiqlangan. Jumladan, pishloq tovarlarini misol keltiramiz: 15 foiz miqdorida bojxona boji, 10 foiz miqdorida aksiz solig‘i va 15 foiz miqdorida qo‘shilgan qiymat solig‘i undiriladi. Ya'ni, jami bo‘lib – 44 foiz bojxona to‘lovlari to‘lanishi lozim. Yangi tartib bo‘yicha pishloq mahsulotiga 30 foiz miqdorida bojxona to‘lovi undiriladi.
