Ommaviy namoyişlar, halokatlar va iqlim muammolari: 2019 yilning asosiy voqealari

10 mart kuni Ethiopian Airlines aviakompaniyasining Addis-Abebadan Nayrobiga parvoz qilgan Boeing-737 MAX 8 samolyoti uçişga çiqqanidan 6 daqiqa ötib halokatga uçradi. Bortda 33 davlat fuqarolari bölgan 149 yölovçi va ekipajning 8 nafar a'zosi halok böldi. Bu 5 oy içida ikkinçi marta Boeing-737 MAX rusumli samolyot halokatga uçraşi böldi va bu holat kompaniyaning xavfsizlikka qançalik rioya qilişini şubha ostiga qöydi. Fotoda: qurbonlarning qarindoşlari aviahalokat joyida.

Yangi Zelandiya boş vaziri Jasinda Ardern Vellingtondagi masjid yaqinida musulmon ayolni quçmoqda.

15 mart kuni Kraystçerçdagi masjidda öqotar qurol bilan qurollangan şaxs 50 kişini otib taşladi. Qurbonlarning yaqinlariga hamdardlik bildirgan Ardern hijob örab keldi.

 Akra şahridagi Iroq kurdlari Navröz bayramini nişonlamoqda. 2019 yil 20 mart

Mart oyi örtalarida «Grinpis» ekologiya taşkiloti ötkazgan tadqiqotlar natijasida jahonning eng bioxilmaxil nuqtasi sifatida köriladigan Verde oroli atrofidagi hududda dengiz tubida va marjonlarda plastik buyumlar topildi. Fotoda: Verde oroli körfazida plastik stakan içiga kirib qolgan krab. 

2019 yil 3 aprel, Rossiya. Yamal-Nenetslari muxtor okrugi. Ob qöltiğidagi «Ğalabaning 50 yilligi» muzyorar kemasi.

10 aprel kuni 8ta kuçli radioteleskopni birlaştirgan Event Horizon Telescope ilmiy kollaboratsiyasi tarixda ilk bor öta massiv qora tuynuk şarpasining suratini olişga muyassar böldi. 

2019 yil 11 aprel. WikiLeaks asosçisi Julian Assanj Londondagi Ekvador elçixonasida qölga olinib sudga olib ketilmoqda.

14 aprel kuni Nepal şarqidagi aeroportda samolyot vertolyot bilan töqnaşib ketdi. Natijada 2 kişi halok bölib, 5 kişi jarohatlandi. Toğlar orasidagi «Tensing-Xillari» aeroporti jahondagi eng xavfli aeroportlardan biri, uning uçiş-qöniş yölagi juda qisqa.

Parijdagi Muqaddas ona çerkovidagi yonğin. Olov bino tomining uçdan 2 qismini, şpili va soatini yöq qilgan. Yonğinga 2019 yil 15 apreldagi restavratsiya işlari sabab bölgan bölişi mumkin .

«Nubiya malikasi» laqabini olgan talaba qiz Alaa Saloh Sudanning sobiq prezidenti Umar Başirga qarşi mitingda çiqiş qilmoqda.

Sudanda yarim yildan ortiq davom etgan namoyişlardan söng aprel oyida mamlakatni 30 yil boşqargan Başir hokimiyatdan çetlatildi. Dekabr oyida u 2 yillik qamoq jazosiga hukm qilindi.

2019 yil 17 aprel. Şvetsiyalik ekofaol Greta Tunberg Rim papasi Fransisk bilan uçraşuvda.

2019 yil 21 aprel. Şri-Lanka harbiylari önlab kişilar ölimiga sabab bölgan teraktdan keyin Avliyo Sebastyan çerkovini közdan keçirmoqda. Pasxa vaqtida sodir etilgan portlaşlar tufayli mamlakatda 160dan köproq kişi halok böldi.

21 aprel kuni şoumen Vladimir Zelenskiy Ukraina prezidentligi saylovlarida işonçli ğalabaga erişdi. U mustaqil Ukraina tarixidagi eng yaxşi natijaga erişdi. Zelenskiyni saylovçilarning 73,04 foizi qöllab-quvvatlagandi. 

2019 yil 5 may. Tailandda qirol Rama X (haqiqiy ismi — Maxa Vaçiralongkorn) taxtga çiqiş marosimining ikkinçi kuni. U mamlakatni 70 yil boşqargan otasi Pxumipon Adulyadetaning vafotidan keyin taxtni egalladi.

2019 yil 5 may. Moskvadagi Şeremetevo aeroportida Sukhoi Superjet 100 samolyoti yonib ketişi oqibatida 41 kişi halok böldi.

2019 yil 8 may. Şahzoda Harri va rafiqasi Megan qiroliça Yelizaveta II ga ikki kunlik öğlini körsatmoqda.

2019 yil 11 may. Xitoydagi Lisu xalqi vakillari Yunnan provinsiyasida yovvoyi asal yiğmoqda.

Buyuk Britaniya boş vaziri Tereza Mey iste'fo haqida e'lon qilmoqda. 2019 yil 24 may. 

22 may kuni alpinist Nirmal Purya Everest çöqqisiga çiquvçilarning rekord darajadagi navbati (200dan ortiq kişi) tasvirlangan suratni namoyiş etdi. 8 ming metrdan balandlikdagi toğdan tuşişda ikki alpinist halok böldi. Ötgan yil bahorida Everestga çiqib tuşiş vaqtida halok bölganlarning soni jami 11 nafarni taşkil etdi. Nepal hukumati tomonidan tuzilgan maxsus komissiya toqqa kötariliş istagidagilar uçun talablarni qat'iylaştirdi.

3 iyun kuni Bukingem saroyida Buyuk Britaniya qiroliçasi Yelizaveta II va AQŞ prezidenti Donald Tramp iştirokida tuşlik marosimi bölib ötdi. Trampning birlaşgan qirollikka taşrifi uç kun davom etdi. Bu taşrif amerikaliklar prezidentining Yevropaga turnesining bir qismi böldi, taşrif yakunida prezident 1944 yilda ittifoqçi kuçlarning Normandiyaga desant taşlaşining 75 yilligi marosimlarida qatnaşdi. 

Fransiyaning Sannervil şahrida 280 nafar paraşyutçi iştirokida tarixiy rekonstruksiya.

6 iyun kuni Yevropa davlatlari, AQŞ va Kanada ittifoqçilarning Normandiyaga desant tuşirişining 75 yilligini nişonlaşdi.

 9 iyun kuni Indoneziyaning Sumatra orolida Sinabung vulqoni uyğondi. Undan kötarilgan tutun ustuni 7 ming metrgaça yetdi. Vulqondan jabrlanuvçilar bölmadi.

11 iyun kuni «Meduza» jurnalisti Ivan Golunov ozodlikka çiqdi. U narkotik savdosida ayblangan, ammo uning aybi isbotlanmagandi. Jurnalistni tergov boşqarmasi oldida hamkasblari bilan birga Margo laqabli iti kutib oldi. Ivan Golunov politsiya tomonidan 6 iyun kuni qölga olingandi. IIV matbuot xizmati uning kvartirasini tintuv qiliş vaqtida narkotiklar topilgani haqidagi suratlarni tarqatdi, ammo bu suratlar jurnalistning uyida olinmagandi. «Golunov işi» Rossiya jamoatçiligida ham, xorijda ham katta rezonansga sabab böldi, jurnalistlar, artistlar va boşqa jamoat arboblari uning ozod qilişini talab qilib çiqişdi.

Moskvada Ivan Golunov himoyasi uçun ötkazilgan marş iştirokçilari politsiya va Rosgvardiya tomonidan tarqatilmoqda. 2019 yil 12 iyun 

2019 yil 13 iyun. Eron va Arab davlatlari örtasidagi Fors körfazida joylaşgan Ummon böğozida hujumga uçragan neft tankeri.

Grenlandiyaning Kaanaak munitsipalitetidagi suv bilan qoplangan muzlik. 2019 yil 13 iyun. 

Adaşib qolgan oq ayiq sanoatlaşgan Norilsk köçalarini kezmoqda. 2019 yil 17 iyun.

Gruzin maxsus kuçlari rossiyalik deputatning Tbilisiga taşrifidan norozi odamlarni parlament binosidan surib taşlamoqda. 2019 yil 21 iyun. 

Iyun oyi oxirida Primore ölkasida noqonuniy ovlanib, «kitlar qamoqxonasi»ga solingan kitlar ozod qiliş işlari boşlandi. Bu jarayon 10 noyabr kuniga kelib tugallandi.

Genuyadagi 2018 yil mayida qulab tuşib 43 kişi ölimiga sabab bölgan Morandidagi köprik portlatilmoqda. 2019 yil 28 iyun 

AQŞ prezidenti Donald Tramp 30 iyun kuni Şimoliy Koreya rahbari Kim Çen In bilan uçraşuvda.

Tramp KXDR bilan çegarani kesib ötgan AQŞning birinçi prezidenti bölgandi.

Irkutsk oblastidagi Tulun şahri suv toşqini ostida qoldi, jami 20 kişi halok böldi. 2019 yil 2 iyul. 

Hindistonning Mumbay şahridagi zilziladan keyin. 2019 yil 16 iyul. 

Gvatemalalik migrant Leti Peres öğlini quçgan holda Meksika Milliy gvardiyasi jangçisiga çegaradan ötkazişni sörab ötinmoqda. 2019 yil 22 iyul. 

Moskvada bir neça ming kişi erkin saylovlar uçun norozilik namoyişlariga çiqişdi. 2019 yil 27 iyul 

Krasnoyarsk ölkasidagi örmon yonğinlari vaqtida paraşyut bilan taygaga sakrayotgan öt öçiruvçi. Sibirda va Uzoq Şarqda yozdagi yonğinlar tufayli 3 million gektar örmon yonib ketdi. 2019 yil 31 iyul 

Krasnoyarsk ölkasidagi Açinsk şahri ahli Kamenka harbiy qismidagi snaryadlar portlaşini kuzatmoqda. 2019 yil 5 avgust. 

Kaşmirdagi namoyişlar vaqtida tikonli niqob kiygan kişi.

Avgust oyi boşida Hindiston parlamentining Jammu va Kaşmir ştatlari muxtoriyatini bekor qiliş töğrisidagi qaroridan keyin u yerda namoyişlar boşlanib ketgandi.

«Uralskiye avialinii» aviakompaniyasining A321 samolyoti Moskvadagi Jukovskiy aeroporti yaqinidagi jöxori dalasiga qöngan holat. Bu qöniş «kukuruzdagi möjiza» nomini oldi. 2019 yil 15 avgust. 

Honkongdagi namoyiş iştirokçisi tennis raketkasi bilan politsiya uloqtirgan közdan yoş oqizuvçi granatani qaytarmoqda. 2019 yil 25 avgust 

Baham orollaridagi Katta Abako orolida vayron bölgan uy

Sentabr oyida «Dorian» böroni oqibatida kamida 43 kişi halok böldi - bu orollar tarixidagi eng kuçli va halokatli tabiiy ofat edi.

Kaliforniyada öt öçiruvçilar işi. Ötgan yil Amerikaning eng yirik ştatida yuzlab kvadrat kilometrlarni yonğinlar qamrab oldi va minglab kişilarni evakuatsiya qilişga töğri keldi. 

Braziliyadagi mahalliy guajajara xalqi vakili noqonuniy örmon kesuvçilarning yonayotgan lageri yaqinidan ötmoqda.

Mamlakat prezidenti Jaira Bolsonaro Amazonka vodiysining tub aholisi taqdiriga befarqligi uçun tanqidlarga uçradi.

2019 yil 7 sentabr. Rossiyada terrorizmda ayblanib qamalgan ukrainalik rejissyor Oleg Sensov Kiyevga qöngan samolyotdan tuşmoqda. U Rossiya-Ukraina örtasidagi asirlar almaşinuvi doirasida vatanga qaytdi.

29 sentabr kuni Parijda Fransiyaning sobiq prezidenti Jak Şirak bilan xayrlaşuv marosimi bölib ötdi. Marhum siyosatçini sönggi yölga kuzatiş uçun minglab fransuzlar kelişdi. Jak Şirak 1995 yildan 2007 yilga qada Fransiya prezidenti bölgan.

Suriya şimolidagi Ras-al-Ayn şahri. Orqa fonda avtomobil şinalari yoqilişi - bu orqali turklar aviatsiyasi parvoziga xalal beriş möljallangan. 

Honkong politsiyasi vodomyotlar orqali namoyişçilarni tarqatmoqda.

Bu orolda yil böyi demokratik erkinlik himoyasi uçun millionlab kişilar mitinglar uyuştirişdi va bu aksiyalar hamon davom etmoqda.

Afğoniston prezidentligiga nomzod Abdulla Abdullani qöllab-quvvatlabötkazilgan miting.

Saylovlar sentabr oyida ötkazilgan bölsada, uning natijalari dekabr oyi oxirida e'lon qilindi.

Rossiyadagi muxolifat tarafdori namoyiş vaqtida RF Konstitutsiyasini tutib turibdi. 2019 yil 13 oktabr 

KXDR yetakçisi Kim Çen In oq tulporda Xitoy bilan çegaradagi Pektusan toğiga ketmoqda. 2019 yil 16 oktabr 

Çili poytaxti Santyago şahrida hukumatga qarşi namoyişçilar maxsus kuçlarga qarşi lazerlardan foydalanmoqda. 2019 yil 1 noyabr. 

Venetsiyadagi Gritti Palace mehmonxonasi suv toşqini vaqtida. 2019 yil 12 noyabr. 

Ilon Mask öq ötmaydigan Cybertruck elektropikapini namoyiş etdi. 2019 yil 21 noyabr 

Avstraliya şarqida fermer qöylarini boqmoqda.

2019 yil uşbu materikda kuçli qurğoqçilik va örmon yonğinlari bilan yodda qoldi.