O‘zbekistonda va xorijdagi o‘zbekistonliklar tomonidan 2019 yilning oktyabridan buyon Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqiga a'zo bo‘lish masalasi muhokama qilib kelinmoqda.
Mustaqillikka erishgach turli ittifoqlarga qo‘shilishni mustaqillik uchun xavf sifatida ko‘rib kelgan O‘zbekiston hukumati rahbariyati so‘nggi yillarda dunyo uchun ochila boshladi. Rossiya Federatsiya kengashi raisi Valentina Matviyenko Toshkentga tashrifi vaqtida O‘zbekiston YeOIIga kirishi haqida gapirib yuborganidan keyin ittifoqqa a'zo bo‘lish va bo‘lmaslik tarafdorlari ijtimoiy tarmoqlarda bu masalani faol muhokama qila boshlashdi. Shuningdek, partiyalar, hukumat a'zolari YeOIIga qo‘shilish unchalik xatarli emasligi haqida ayta boshlashdi va ko‘pchilikda 2020 yil O‘zbekiston ittifoqqa kirishi aniq degan tasavvur hosil paydo bo‘ldi.
Kun.uz saytining Rossiyaga safar qilgan muxbirlari Moskvadagi o‘zbekistonliklardan O‘zbekistonning YeOIIga qo‘shilishiga qanday munosabatda bo‘lishlarini so‘radi.
Respondentlarga «O‘zbekiston YeOIIga qo‘shilishi tarafdorimisiz yoki yo‘q?» degan savol bilan murojaat qilindi.
- Qo‘shilsa yaxshi yoki yomon bo‘lishini tepadagilar yaxshi tushunishadi. Ko‘pchilik patentning yengilligini hisobga olib gapirmoqda. Men shaxsan qo‘shilmasligi tarafdoriman. Hammaning erkinligi o‘zida qolgani yaxshi. Boshqa tomondan yengillik bo‘lgani yaxshi bo‘lardi. Misol uchun, o‘zimdan kelib chiqsam, bir yilda 4 marta «registratsiya» (propiska) qilib qiynalaman. Birinchisi, yaxshi chiqsa, xo‘p, ikkinchisi «falshivka» (soxta) chiqadi. Pul to‘lab ham qila olmayapmiz. Shuni bir yillik qilishsa yaxshi bo‘lardi. Patentni umuman yo‘q qilishlariga aqlim yetmaydi. Boshqa jihatlardan yordam qilishlari, yengilliklar yaratishlari mumkin.
- Bilasizmi, avvalambor, men olim emasman. Olimlarimiz bu masalaning iqtisodiy tomonlarini ko‘rishlari kerak. Deputatlarimiz bor, ular bosh qotirishlari kerak, men iqtisodchi emasman. Ammosi bor. 4-5 mln odamimiz shu yerda yuribdi. Qo‘shilmaslikning iloji ham yo‘qda. Kim-kimgadir qo‘shilmasa, qoloq bo‘lib ketyapti. Yolg‘iz otning changi chiqmas, deyishadi-ku! Bu bo‘lmasa, ya'ni ittifoqqa qo‘shilmasak, Xitoy qarab turibdi. Investitsiyalar kirityapti. Nimalardir quryapti. Xitoyliklar bosib ketadi-ku unaqada? Biz ular qanaqa xalq ekanini bilmaymiz. Menimcha, yomon bo‘lmaydi ittifoqqa qo‘shilsak. Ko‘proq odamlar shu yerga kelib ishlaydi. Qonunlar tartibga kiradi va hokazo.
- Men shaxsan qarshiman. O‘zbekiston o‘ziga xon, o‘ziga bek davlat. Xohlasa qo‘shiladi, xohlasa qo‘shilmaydi. «Qo‘shil-qo‘shil», deb majburlashmasin. Rossiya «qo‘shil-qo‘shil» deyapti-da faqat. Qolgan davlatlar, Armaniston, Qozog‘iston va Qirg‘iziston «qo‘shil» deb aytmayapti. Faqat Rossiyaning o‘zi «qo‘shil» deyapti. Patent to‘lovi bo‘lmaydi degani bu aldov gap. Qo‘shilsak, yana boshqa narsa o‘ylab chiqishadi. Qul bo‘lib qolamiz. Islom Karimov – oldingi prezidentimiz «qo‘shilmaymiz» deb to‘g‘ri aytgan. Lekin, O‘zbekiston-Rossiya o‘rtasida do‘stona aloqalar bo‘laveradi. Bu ittifoq kerak emas. Men shaxsan (patent) to‘layman. O‘zbekiston qul bo‘lishini xohlamayman.
