Dunyo musulmon davlatlaridagi vaziyat. Ulamolarning hayit namozi bo‘yicha fatvolari
Hozir butun dunyoda koronavirus tarqalib, barcha xalqlar, mamlakatlarni larzaga solib turgan bir payt. Shunday damlarda hayit bayrami yaqinlashib kelmoqda. Xalqimiz Ramazon oyi kabi hayit bayramini ham intiqlik bilan kutadi.
Xo‘sh, hayit bayramini qanday o‘tkazishimiz, hayit namozini qanday o‘qimog‘imiz kerak? Bu borada muqaddas dinimizda keraklicha ma'lumot berilgan.
Agar dunyo miqyosida qaraydigan bo‘lsak, hayit namozlarini o‘qish ba'zi holatlardan kelib chiqib bo‘ynimizdan soqit bo‘ladi, deb ulamolar fatvo berishgan. O‘zbekiston musulmonlar idorasi raisi muftiy hazratlari Ramazon hayiti namozini o‘qish bo‘yicha bayonot bilan chiqish qildilar. Bayonotda ham shu narsaga alohida to‘xtalib, keraklicha tushuntirish berildi.
2020 yilgi Ramazon hayiti (Iydul fitr) namozini pandemiya davrida jamoat bo‘lib o‘qish imkoniyati mavjud emasligi musulmonlarning zimmasidan ushbu ibodatni soqit qiladi. Shuningdek, uyda ehtiyoti peshin o‘qishga fatvo berildi.
Hayit namozini uyda ado etmoqchi bo‘lgan inson ulamolarimiz fatvosiga asosan, choshgoh, ishroq namoziga o‘xshagan nafl ibodatlarini yakka tartibda o‘qishi mumkin.
Choshgoh (zuho) namozini o‘qish tartibi
Zuho namozi ikki rakatdan sakkiz rakatgacha o‘qilishi mumkin. Eng afzali to‘rt rakatdan o‘qishdir. Ya'ni, hayit kuni bomdod namozini o‘qib, quyosh chiqqanidan so‘ng nafl (choshgoh) namozini o‘qishga niyat qilinadi. U to‘rt rakatdan iborat bo‘ladi.
Birinchi rakatda niyat qilib, «Sano» duosi o‘qigandan so‘ng Fotiha o‘qiladi. Keyin biror zam sura o‘qiladi. Rukuga boriladi, sajda qilinadi. Shu tartibda to‘rt rakat o‘qiladi. Bu namoz yolg‘iz ado etiladi. Turmush o‘rtoq, aka-uka, qarindoshlar ham bu namozni yolg‘iz, ya'ni alohida-alohida o‘qishi maqsadga muvofiq bo‘ladi.
Karantin davrida hayit bayramini nishonlash
