Jaziramada organizm qizib ketishidan xalos bo‘lish uchun nimalar yeyish kerak?

Quyida issiq kunlarda eng foydali bo‘lgan meva va sabzavotlar tarkibidagi suv, natriy va kaliy nisbatlari mos ravishda keltirilgan:

• Selderey (kashnichsimon oshko‘k) – 95,43 g suv, 80 mg natriy, 260 mg kaliy.
• Bodring – 95,23 g/ 2 mg/ 147 mg
• Rediska – 95,27 g/ 39 mg/ 233 mg
• Salat bargi – 94,98 g/ 28 mg/  194 mg
• Pomidor – 94,52 g/ 5 mg/ 237 mg
• Karam – 92,18 g/ 18 mg/ 170 mg
• Tarvuz – 91,45 g/ 1 mg/ 112 mg
• Ko‘k piyoz – 90,5 g/ 17 mg/ 212 mg
• Qovun – 89,92 g/18 mg/ 228 mg
• Shaftoli – 88,87 g/ 0/ 190 mg
• O‘rik – 86,35 g/1 mg/ 259 mg
• Ukrop, ko‘kat – 85,95 g/ 61 mg/ 738 mg
• Olma – 85,56 g/ 1 mg/ 107 mg
• Kivi – 83,07 g/ 3 mg/ 312 mg
• Gilos – 82,25 g/ 0/ 222 mg

Sabzavotlarni butunligicha yoki salat shaklida yeyish mumkin. Kichik miqdordagi osh tuzi natriy yo‘qolishini qoplaydi va ziravor sifatida ishlatiladigan o‘simlik yog‘i yoki yogurt ta'm va ozuqaviy qiymatni yaxshilaydi. Bundan tashqari, salatlarga yog‘siz go‘sht, baliq yoki pishloq qo‘shish mumkin – shu orqali oqsil bilan boyitiladi. 

Salatni xona haroratidagi toza suv, kvas yoki kefir bilan iste'mol qiling.

Sovuq sho‘rvalar
Bu ideal tanlov – birdaniga ovqat va ichimlikka bo‘lgan talab qondiriladi. Deyarli har qaysi millat oshxonasida issiq ob-havo uchun mo‘ljallangan yaxna sho‘rva retseptini uchratish mumkin, masalan, lavlagili, okroshka, gaspacho, tarator va boshqalar. 

Sho‘rva turlari ko‘p. Odatda yaxna sho‘rvalar mayda to‘g‘ralgan yangi ko‘katlar va xushbo‘y o‘tlar qo‘shib iste'mol qilinadi. Ayniqsa issiq mamlakatlarda sho‘rvaga muz bo‘laklarini qo‘shish odatiy holdir.

Achchiq ziravorlar
Ziravorlar jazirama mamlakatlar dasturxonining ajralmas qismidir.

Achchiq ziravorlar tabiiy konservantlar sifatida ishlatiladi, chunki ular oziq-ovqat mahsulotlarida bakteriyalar ko‘payishiga to‘sqinlik qiladi, bu ayniqsa yuqori haroratda qo‘l keladi. Ziravorlarning ovqat hazm qilish trakti shilliq qavatini qizdirish xususiyati yengil kimyoviy kuyishni chaqiradi va og‘riq qoldiruvchi lazzat gormonlarining javobiga olib keladi. Ushbu xususiyatdan hatto tibbiyotda ham foydalanilaadi. Qizil qalampirning asosiy alkaloidi bo‘lgan kapsaisinga asoslangan ko‘plab dori-darmonlar mavjud. 

Yalpiz o‘zining sovutish ta'mi tufayli aksariyat salqinlashtiruvchi ichimliklar, shirinliklar yoki gazaklarning tarkibiy qismidir. Achchiq qalampir Kavkaz, Osiyo va Meksikaning an'anaviy oshxonalarida ishlatiladi, bu issiq kunlarda ulardan foydalanishning maqsadga muvofiqligini tasdiqlaydi. Ammo shuni esda tutish kerakki, bir qator kasalliklarda (oshqozon va qizilo‘ngach yarasi, saraton, infarkt) achchiq va o‘tkir ta'mli ovqatlar tavsiya qilinmaydi.

Xulosa
Yozgi jazirama vaqtinchalik hodisa. Tabiat bizga issiq haroratda ishga tushuvchi himoya mexanizmlari bilan ta'minlagan: tana haroratini tartibga solish uchun - teriga qon quyish intensivligini o‘zgartirish va terlash, suv-tuz balansi va energiya ehtiyojlarini to‘ldirish uchun esa chanqoqlik va ochlik hissi. Atrof-muhitdagi o‘zgarishlarga qarshi turish uchun tanamiz ehtiyojlariga ko‘proq e'tibor qaratishimiz kerak.