19 iyuldan boshlab jonli efirga uzatib kelinayotgan «Tez yordam» loyihasi mualliflaridan biri, dastur boshlovchisi Komil Allamjonov ko‘rsatuvga taklif etilgan mutaxassislar ko‘magida koronavirusning yengil shaklini boshdan kechirayotgan bemorlar uchun umumiy tavsiyalar ro‘yxatini tuzib chiqdi.
https://ok.ru/videoembed/1599526668991
Unga ko‘ra, quyidagi toifa kishilar o‘zlarida koronavirus alomatlarini sezsa, zudlik bilan shifokorga murojaat qilishlari va o‘z salomatlariga jiddiy e'tibor berishlari lozim:
- qandli diabeti bor kishilar;
- autoimmun kasalliklarga chalingan bemorlar;
- yurak-qon tomir xastaligi bor kishilar;
- yoshi 55-60dan oshgan insonlar;
- metabolik sindromga ega insonlar.
Shifokorlarning so‘zlariga ko‘ra, kasallikning yengil va o‘rta og‘ir shakllarida nafas qisishi kuzatilmaydi, simptomlar faqat isitma, holsizlik, tomoq va mushaklar og‘rig‘i, hid va ta'm sezgisining yo‘qolishi bilan cheklanadi. Bunday holatda yuqorida sanab o‘tilgan xavf guruhiga kirmaydigan bemorlar uyda davolanishlari mumkin.
Ular quyidagi tavsiyalarga amal qilishlari maqsadga muvofiq:
- Ko‘p suyuqlik iste'mol qilish (kuniga 3 litr);
- D va C vitaminlari, mikroelementlardan esa rux (sink) qabul qilish;
- harorat 38dan yuqori bo‘lganda isitma tushiruvchi dori (paratsetamol) ichish;
- simptomatik choralar: tomoqni chayish, burun bitganda foyda beruvchi vositalar.
Mutaxassislarning aytishicha, kasallikni yengil va o‘rta og‘ir shaklda boshdan kechirayotgan va xavf guruhidan tashqaridagi bemorlar uy sharoitida turli dori-darmonlardan «kapelnitsa» olish va kuchli ta'sirga ega dorilar (antibiotiklar, immunomodulyatorlar va h.k.) qabul qilishdan o‘zlarini tiyishlari lozim.
«Uy sharoitida hech qanaqa «kapelnitsa» qilinmasligi kerak», – ta'kidladi immunolog-infeksionist Aziza Xo‘jayeva.
«Qo‘shimcha qilishni xohlardimki, yerqalampir (xren) damlamasi, sarimsoq piyoz kabi foydali mahsulotlarni ham me'yorida iste'mol qilish lozim. Ularning ortiqchasi oshqozon-ichak muammolariga olib kelishi, bu esa bemor ahvolini og‘irlashtirishi mumkin», – dedi Virusologiya instituti ilmiy xodimi Ra'no Qosimova.
