«Maxfiy topşiriq böyiça mafiyani foş etganim uçun qamaldim» - sobiq prokuror hikoyasi

Dastlab tuman prokuraturasi tomonidan olib borilayotgan tergov harakatlari unga turli kuçlar ta'sir eta boşlaganidan söng viloyat prokuraturasi tergov bölimining iş yurituviga ötkaziladi.

Şaymanov viloyat prokuraturasi jinoyatlarni tergov qiliş bölimi boşliği Ş.Fayziyevga jinoyat işini öz iş yurituviga oliş, töliq va sifatli tergov harakatlarini amalga oşiriş haqida körsatma beradi. Jinoyat işi tergov harakatlari davomida jinoyatni sodir etgan şaxslarga nisbatan tegişli dalil töplanib, dalillar va guvohlarning bergan körgazmalari asosida jinoyatni sodir etgan şaxslar ehtiyot çorasi sifatida qamoqqa olinadi. Öşa paytda amalda bölgan tartibga köra jinoyat işidagi ayblanuvçilarni qamoqqa oliş töğrisidagi sanksiyalar şaxsan Farhod Şaymanov tomonidan imzolanadi.

Ammo köp ötmay tergov harakatlari sustlaşib qoladi. Viloyat prokurorining körsatmasi bilan tergov harakatlarini ötkazayotgan Ş.Fayziyev biron bir asossiz işdan çetlatiladi va lavozimidan ozod etilib, tuman prokurori yordamçisi lavozimiga ötkazib yuboriladi.

Tergov harakatlari esa işdan bevosita manfaatdor bölib kelayotgan viloyat prokurorining örinbosariga olib beriladi.

Şundan söng Farhod Şaymanov boş prokuror Raşid Qodirovning qabuliga borib, unga kondensat masalasi böyiça bölayotgan voqealarni aytib yordam söraydi. Lekin R.Qodirov heç qanday yordam bermay, uşbu jinoyat işidan çetlatiş maqsadida Şaymanovni Qaşqadaryo viloyat prukurorining birinçi örinbosari vazifasidan Surxondaryo viloyat prokurori örinbosari vazifasiga asossiz ötkazib yuboradi.

Qaşqadaryodagi lavozimidan çetlatilgan Farhod Şaymanovga nisbatan noma'lum şaxslar tomonidan turli ta'qiblar boşlanadi.

Bu orada «gazokondensat işi» böyiça tergov yakunlanib, 67 nafar şaxsga nisbatan JKning turli moddalari bilan ayb e'lon qilinib, tegişli ehtiyot çoralari qöllanilib, ayblov xulosasi bilan jinoyat işi tegişli sudlovga yuboriladi. Iş viloyat sudida körib çiqilib, 67 kişi tegişli jinoiy jazoga tortiladi.

Tergov işiga tösqinlik qilişga uringan köplab prokuratura xodimlari ham jinoiy javobgarlikka tortilib, lavozimlardan böşatiladi.

Farhod Şaymanovning aytişiça, gazokondensat işidan manfaatdor bölgan sobiq boş prokuror R.Qodirov uni Surxondaryo viloyat prokurori örinbosari lavozimidan ham ozod etib, Zangiota tuman prokurorining yordamçisi lavozimiga ötkazib yuboradi.

Nohaq lavozimdan olinişi, ruhiy zöriqiş, ta'qib va tahdidlar sabab Şaymanov soğligini yöqotadi. Oyoqqa turgaç Zangiota tuman prokurorining yordamçisi lavozimiga kirişişga majbur böladi.

2008 yil 4 iyul kuni, Şaymanovning uşbu vazifada işlay boşlaganiga 12 kun bölganda unga nisbatan oçiqdan oçiq tuhmat uyuştiriladi – muqaddam bir neça marotaba sudlangan şaxs yollanib, Zangiota tuman prokuraturasi binosiga kiraverişdagi militsiya posti yonida çöntagiga pul tiqişga urinişadi. Şaymanov bunga qarşilik körsatişi oqibatida tezkor tadbir «köngildagidek» çiqmaydi. Ammo şunga qaramay, unga nisbatan Jinoyat kodeksining 210-moddasi bilan jinoyat işi qözğatiladi. Ruhiy va jismoniy qiynoqlar ostida qolgan Şaymanov mazkur işda ayblanib, sud hukmi bilan 8 yil muddatga ozodlikdan mahrum etiladi.

Qariyb 2 yil umrini qamoqda ötkazgan Şaymanov ozodlikka çiqiboq, özini oqlaşlarini sörab arizalar yoza boşlaydi. Uning turli instansiyalarga yozgan ariza va şikoyatlari sonining sanoğiga yetib bölmaydi.

Şavkat Mirziyoyev prezident bölib saylangaç, Şaymanovda umid uçqunlari yana alangalanadi. Takror va takror yöllanavergan şikoyatlar samara berib, uning ayblilik masalasi qayta körib çiqiladi. Jinoyat işlari böyiça Toşkent şahar sudi apellyatsiya instansiyasining 2018 yil 20 apreldagi ajrimi bilan F.Şaymanov mutlaqo aybsiz deb topilib, oqlanadi.

Boş prokurorning 2018 yil 24 avgustdagi 869-son buyruğiga asosan, F.Şaymanovning egallab turgan lavozimidan ozod qilinişi va prokuratura tizimidan çetlatilişi haqidagi 04.07.2008 yilgi 105-sonli buyruği bekor qilindi. Adliya katta maslahatçisi darajali unvoni tiklandi.

Biroq, F.Şaymanov öz lavozimi hamda 14 yillik iş staji tiklanişini, şu bilan birga körgan moddiy va ma'naviy zararlar qoplanişini talab qilib, sudga murojaat qilgan. Da'vo kiritiş uçun qonun hujjatlarida belgilab qöyilgan muddat ötkazib yuborilgani bois sud Şaymanovning işga tiklaşga oid talabini rad etdi. Ammo F.Şaymanovning da'vo talablari qisman qanoatlantirilib, unga yetkazilgan ma'naviy zarar uçun 100 mln söm miqdorida kompensatsiya tölanişi belgilandi. Fuqarolik sudi Şaymanovga moddiy zararni undiriş haqidagi talab bilan oqlov hukmini çiqargan sudga murojaat qiliş tartibi tuşuntirilgan.

Xayolan bölsa-da ötmişga qaytiş ba'zida qiyinçilik tuğdiradi. Nega? Çunki ba'zida öşa ötmiş bedarak yöqotilgan, sovurilgan imkoniyatlar haqidagi misollarni öz içiga oladi. Va bu misollar esga olinganda har gal qalb örtanadi, zero ular bölmaganda voqelik boşqaça köriniş olişi mumkinligi anglanadi.

Yaqin ötmişimiz ham şunday misollarga boy. Öşa ötmişda har bir tizim özining asl vazifasini töğri bajarganda, yurt ravnaqi yuqori lavozimlardagi birqança şaxslar tomonidan pulga sotilmaganda, bugunimiz özgaça köriniş olişi, muvofiq ravişda ertamizga işonçimiz ham özgaça kuçli bölardi.

Demak, bugungi kunda har bir lavozim egasi u yoki bu qilmişi bilan yurtning ertangi kuni poydevorini qöyayotganini anglaşi, qöygan har bir qadami kelajakda aks-sado berişi va tabiiyki, oxirat manzili uçun nomai a'molini bitayotganini bilişi kerak.

Şokir Şaripov tayyorladi.
Tasvirçi – Nuriddin Nursaidov.
Montaj ustasi – Abdusalim Abduvohidov.