So‘nggi yillarda butun O‘zbekiston hududi qurilish maydoniga aylandi, desak, mubolag‘a bo‘lmaydi. Ayniqsa yangi ko‘p qavatli uylar qurilishi ko‘paygan. Ularning aksari aholining turar joyga bo‘lgan ehtiyojini qondirishga xizmat qilayotgan bo‘lsa, fuqarolar ishonchiga kirib, aldov yo‘li bilan ularning pulini olishni maqsad qilganlar ham yo‘q emas.
Yangi kvartira sotib olishda qanday jihatlarga e'tiborli bo‘lish kerak? Bu boradagi savollarga to‘liqroq javob olish uchun Toshkent davlat yuridik universiteti Fuqarolik huquqi kafedrasi dotsenti Qambariddin Mehmonov bilan intervyu tashkil qildik.
– Fuqarolar yangi qurilayotgan ko‘p qavatli uylardan sotib olayotganda nimalarga e'tibor berishi kerak?
– Ushbu holatda quyidagi masalalarga e'tiborli bo‘lish kerak:
- yangi qurilayotgan ko‘p qavatli uylarning sotuvchisi xo‘jalik yurituvchi sub'yekt sifatida davlat ro‘yxatidan o‘tganmi va ayni damda mavjudmi (tugatilmaganmi)?
- qurilish ishlari amalga oshirilayotgan yer uchastkasini ajratish to‘g‘risida tegishli hokimlikning qarori mavjudmi?
- quruvchi firma bozorda o‘z o‘rniga egami?
- qurilish loyihasi Qurilish vazirligi huzuridagi «Shaharsozlik hujjatlari ekspertizasi» DUK tomonidan ekspertizadan o‘tkazilganmi? Qurilish ishlari mazkur loyiha va ekspertiza xulosasi asosida amalga oshirilmoqdami?
Shuningdek, iste'molchilar shartnomaning turiga e'tibor berishi kerak. Sotuvchi va sotib oluvchi o‘rtasida quyidagi shartnomalardan biri imzolanishi mumkin:
- investitsiya shartnomasi;
- ulushli qurilish shartnomasi;
- ipoteka shartnomasi;
- uy joy oldi-sotdi shartnomasi.
Fuqarolar yangi qurilayotgan ko‘p qavatli uydan kvartira sotib olishdan avval yurist maslahatini olishsa ham zarar qilmaydi. Shuningdek, ular quyidagi savollarga javob topishlari tavsiya etiladi: sotib olmoqchi bo‘lgan uy-joyingiz haqiqatdan ham daxlsiz yerda qurilganmi-yo‘qmi, huquqiy asos mavjudmi, yaqin kelajakda buzilishi rejalashtirilgan hududga taalluqlimi-yo‘qmi, sizga sotayotgan shaxs shunday vakolatga egami, firibgarlik alomatlari mavjud emasmi, avval ham ushbu shaxsdan xarid qilganlar mavjud bo‘lsa, ularning taqdiri qanday kechdi, kabi ochiq savollarga javob olishingiz zarur.
