Kun.uz coliq platformalarida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan nosozliklar, o‘z-o‘zini band qilganlik guvohnomasining nega rus va inglizcha variantlari yo‘qligi, onlayn soliq xizmatlarida kutilayotgan yangiliklar xususida Davlat soliq qo‘mitasining AKT departamenti direktori Hayotjon Nasrulloyev bilan intervyu tashkil etdi.
– Ayrim hollarda tizim orqali hisobotlar yuborilganda texnik nosozlik tufayli hisobot qabul qilinmay qoladi, bunday holatda muammoni qanday bartaraf etish mumkin?
– Soliq hisobotlari saytida soliq hisobotlarining shablonlari joylashtirilgan. Shu shablonni olib, ma'lumotlar ko‘rsatilgan namunada to‘ldirib chiqish lozim. Agar shablonda belgilangan tartib-qoidadan chetga chiqib, ma'lumotlar noto‘g‘ri kiritiladigan bo‘lsa, tizim ma'lumotlar noto‘g‘ri ekanini ko‘rsatadi.
Ya'ni qanday xato? Masalan jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami (JShShIR) 14 xonali raqamdan iborat bo‘lishi kerak. Ayrim holatlarda ilova jadval ko‘rinishida bo‘lgani uchun unga son emas, belgilarni yoki 14 tadan ko‘p belgi kiritishadi. Tizim noto‘g‘ri son kiritilganda xatolikni aniqlaydi. Shu sababli ma'lumotlarni to‘g‘ri kiritganlikka amin bo‘lish lozim.
Mabodo xatolikni topa olmagan taqdirda yana bir usuli bor: xuddi shu hisobot shaklini oldingi davrda muvaffaqiyatli yuborilgan hisobot bilan taqqoslab ko‘rish mumkin.
– Eski shablonda hisobot topshirgan soliq to‘lovchilar nima qilishi lozim?
– Ayrim hollarda tadbirkorlik sub'yektlari avval topshirgan hisobotining shablonini saqlab qo‘ygan bo‘ladi-da, hisobotni eski shablon bo‘yicha yuboradi. Vaholanki, soliq qonunchiligiga kiritilgan o‘zgarishlarga muvofiq, ayrim hisobot shakllari o‘zgarib, ularda yangi maydonlar, ilovalar paydo bo‘ladi yoki bekor qilinadi. Eski shablonda to‘ldirilgan hisobotlar yangi hisobot shakliga to‘g‘ri kelmagani sababli xatolik chiqishi tabiiy, shu sababli yangi hisobot shakllari bilan tanishib chiqish maqsadga muvofiq.
Soliq to‘lovchilarda oldingi davrlar uchun qayta hisobot topshirish imkoni bor. 2021 yilgacha hisobot shakli eski namunada bo‘lgan, 2021 yildan boshlab yangi namunaga o‘tdi. Agar soliq organlari 2020 yilda korxona hisobchisining xabari bo‘lmay yoki keyinroq bu haqda ma'lumot paydo bo‘lib nimadir qolib ketgan bo‘lsa, eski davrdagi hisobotga o‘zgartirish kiritgan holda qayta hisobot topshirish kerak bo‘ldi.
