Pandora — dunyoning boy va qudratli ayrim shaxslarining yashirin boyliklari, soliqdan qochganlari va pul yuvganini fosh qilgan, 12 million fayldan iborat bo‘lgan hujjatlar to‘plamidir.

117 davlatda 600 nafardan ortiq jurnalist 14 manbadan olingan fayllarni bir necha oy davomida o‘rganishgan va yakuniy natijalarni e'lon qilishdi.

Ma'lumotlar Xalqaro tadqiqotchi jurnalistlar konsorsiumi (XTJK) tomonidan o‘rganib chiqilgan, surishtiruvda 140 dan ortiq media tashkilotlar ishtirok etgan.

BBC nashriga ko‘ra, Pandora hujjatlari 6,4 million hujjat, uch million surat, bir milliondan ortiq elektron maktub va qariyb yarim million jadvaldan tarkib topgan.

Ushbu hujjatlar ba'zi qudratli shaxslar, xususan, 90ta davlatdan 330dan ziyod siyosatchi qanday qilib o‘z boyliklarini yashirish uchun offshor kompaniyalardan foydalanganini fosh qiladi.

E'lon qilingan ba'zi ma'lumotlar:

  • Iordaniya qiroli noma'lum kompaniyalari orqali Buyuk Britaniya va AQShdagi ko‘chmas mulklarga 70 million funt sterling (100 mln dollar) pul sarflagan;
  • Ozarboyjon prezidenti va uning oila a'zolariga tegishli Buyuk Britaniyadagi mulklar 400 million funtdan ortiqqa baholangan;
  • Chexiya Bosh vaziri Fransiyada 2 ta villani 12 million funtga sotib olganini deklaratsiya qilmagan;
  • Keniya prezidenti Uhuru Kenyatta oilasi bir nechta offshor kompaniyalarga aloqadorligi keltirib o‘tilgan.

«Global Financial Integrity» tadqiqot markazi mutaxassisi Lakshmi Kumarning ta'kidlashicha, ba'zi shaxslar mablag‘larni bir joydan ikkinchi joyga o‘tkazishda offshor kompaniyalardan foydalangan.

Offshor o‘zi nima?

Offshor – kompaniyalarni boshqa davlatlarda tashkil etish orqali, mulk egaligini yashirish. Masalan, kimningdir Britaniyada mulki bor, biroq tashkiliy jihatdan unga boshqa davlatda egalik qilish offshor hisoblanadi. Odatda bu usul bilan mulkning egasini aniqlash murakkablashadi, soliq to‘lashdan qochiladi.

Buyuk Britaniya va uning dengizorti hududlari, Shveytsariya va Singapurda offshor kompaniyalar ko‘p uchraydi. Bunga ushbu davlatlarda kompaniya ochishning osonligi, qonunlar kompaniya egasi shaxsini ochiqlashni qiyinlashtirib qo‘yganligi va korporativ soliqlar past yoki umuman mavjud emasligi kabi sabablar keltirib o‘tilgan.