— Komissiyamizga o‘lim jazosi bilan bog‘liq juda ko‘p taklif kelib tushdi. Murojaat qilganlarning ko‘pchiligi o‘lim jazosini tiklash kerak degan fikrda. Buniyam aytishimiz kerak, jamoatchilik bilishi kerak.

Men mustaqillikning ilk yillarida yozilgan Jinoyat kodeksining mualliflaridan biriman. Albatta uni parlament qabul qilgan, lekin uning ustida 2-3 yil ishlaganmiz va SSSR parchalanganidan so‘ng sobiq ittifoq davlatlari orasida birinchi bo‘lib O‘zbekistonda shu kodeks qabul qilingandi. Jinoyat-protsessual kodeksi bilan ham shunday bo‘lgan. O‘sha paytda O‘zbekistonda yaxshi olimlar va mutaxassislar bo‘lgani uchun ham milliy qonunchilikni ishlab chiqishda MDH miqyosida birinchi bo‘lgandik.

Lekin eski kodeksimizda 33 ta moddada o‘lim jazosi bor edi, bir qator jinoyatlar uchun shu jazo qoldirilgandi. Demokratik davlatlar, xususan, Yevroittifoqqa a’zo mamlakatlarni olib ko‘radigan bo‘lsak, ularda o‘lim jazosi yo‘q. Birortasida yo‘q. Xuddi shu narsani prezidentimiz Konstitutsiyaviy komissiya a’zolari bilan uchrashuvda ta’kidlab o‘tdilar.

Mirzayusuf Rustamboyev, O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan yurist, yu.f.d, professor

Insonga hayotni Alloh taolo ato etadi, faqat u odamning jonini qaytarib olishi mumkin, lekin bunga davlatning haqqi yo‘q. Buni “Hamlet masalasi” deyishadi, ya’ni bizda o‘lim jazosi bo‘lishi kerakmi yoki yo‘q, shaxsan mening fikrim bo‘lishi kerak emas. Bu borada muhtaram prezidentimizni yuz foiz qo‘llab-quvvatlayman.

O‘zbekistonda 2008 yildan buyon amalda o‘lim jazosi yo‘q. Bu bir qator qonunlarimizda, qonunosti hujjatlarimizda belgilab qo‘yilgan. Shu normani mamlakatning bosh qonunida aks ettirishga qanday ehtiyoj bor edi? U shundoq ham qonunlarda bor va ishlayotgan bo‘lsa, uni konstitutsiyaga kiritishga zarurat bormidi?

— Manaman degan demokratik davlatlarning konstitutsiyalarida ham bunday norma yo‘q. Masalan, AQShda ko‘plab shtatlarda qator jinoyatlar uchun o‘lim jazosi saqlanib qolgan. Shu jihatdan olib qaraganda o‘lim jazosi taqiqlanishi konstitutsiya darajasida mustahkamlanishini tarixiy jarayon deyish mumkin.