Bayden Yaqin Sharq bo‘ylab safari chog‘ida Ukrainaga qurol yetkazib berish masalasini muhokama qiladi

AQSh prezidenti Jo Bayden shu hafta Yaqin Sharq bo‘ylab safarini boshlaydi. Safar arafasida Amerika ma’muriyati rahbari The Washington Post gazetasida maqola e’lon qildi, uni nashr 9 iyul, shanba kuni chop etdi.

Mintaqaning energiya resurslari Rossiyaning Ukrainadagi urushi «global ta’minotga» ta’sirini yumshatish uchun juda muhim, dedi Bayden. 

Uning so‘zlariga ko‘ra, ma’muriyati Eron yadroviy dasturi, proksiguruhlarning faolligi, Suriyadagi fuqarolar urushi, Ukrainadagi urush fonida oziq-ovqat xavfsizligi inqirozi, terrorchilik bo‘linmalari faoliyati, Iroq, Liviya va Livandagi siyosiy inqiroz bilan bog‘liq muammolarni, shuningdek, inson huquqlari sohasidagi standartlar bo‘yicha kamchiliklarni tan oladi. «Biz bu muammolarni hal qilishimiz kerak», deb yozadi Amerika rahbari. 

Amerika yetakchisiga ko‘ra, «mojarolar natijasida parchalanish o‘rniga diplomatiya va hamkorlik orqali birlashgan» mintaqada ekstremizm, AQShga tahdid yoki yangi urushlar paydo bo‘lishi ehtimoli kamroq. 

Jo Bayden 11 sentabr teraktlaridan keyin – mintaqada Amerika jangovar missiyalari bo‘lmaganda, Yaqin Sharqqa tashrif buyurgan birinchi AQSh prezidenti bo‘lishini ta’kidladi. «Mening maqsadim - pozitsiyaning o‘zgarishsiz qolishi», deya qo‘shimcha qildi u. 

O‘z navbatida, The New York Times (NYT) Vashington uchinchi davlatlarni Ukraina yaxshiroq foydalana oladigan, sovet ittifoqida ishlab chiqarilgan qurollar qoldiqlarini berishga chaqirayotgani va bu masala Baydenning Yaqin Sharqqa safari kun tartibiga kiritilganini yozadi. U yerda prezident bir paytlar Moskva bilan qurol-yarog‘ yetkazib berish bo‘yicha hamkorlik qilgan arab davlatlari rahbarlari bilan uchrashadi. 

AQSh rasmiylarining tan olishicha, AQSh va Yevropadagi qurol-yarog‘ zaxiralari qachonlardir tugaydi, Kiyevga yana 54 milliard dollar (53 milliard yevro)lik harbiy va boshqa yordam ko‘rsatish esa yaqin orada kutilmayapti, deb yozadi NYT.

Shu fonda Bayden jamoasi uzoq muddatli strategiya izlamoqda, chunki Yevropada katta keskinlikning avj olishi xavfi kuchaymoqda, Rossiya-Ukraina urushini muzokaralar yo‘li bilan hal qilish istiqbollari esa uzoq, Qo‘shma Shtatlarda ham, undan tashqarida ham jamoatchilik urushdan charchay boshladi, deya qayd etadi nashr. 

AQSh prezidentining Isroil, Iordan daryosining G‘arbiy sohili va Saudiya Arabistoniga tashrifi 13-16 iyul kunlariga mo‘ljallangan. 

Avvalroq, iyun oyi oxirida Jo Bayden Ukrainaga 800 million dollarlik yangi harbiy yordam paketini e’lon qilgan edi. Amerika rahbarining so‘zlariga ko‘ra, bu paketga havo hujumidan mudofaa tizimlari, artilleriya va o‘q-dorilar, aksilbatareya radarlari, shuningdek, HIMARS yalpi o‘t ochish reaktiv tizimlari uchun raketalar kiradi.