Myanma parlamentining sobiq a’zosi, mamlakatda hip-hop janri pionerlaridan sanalgan 41 yoshli Fio Zeyya Tou hamda 53 yoshli yozuvchi va muxolifatchi faol Chjo Min Yu (Ko Jimmi laqabi bilan tanilgan) qatl etilgan. Ularning ikkisi ham iyun oyidagi apellyatsiyada yutqazishgan. Qatl qilinganlarning yana ikkisi esa Xla Mio Aung va Aung Tura Zau bo‘lgan. Reuters agentligi yozishicha, ularning barchasi «terrorchilik akti» amalga oshirishda ayblangan.

Bu 1980-yillardan buyon - va 2021 yil fevralidagi harbiy to‘ntarishdan keyingi ilk qatl hukmi ijro etilishi bo‘ldi, o‘shanda xunta «Demokratiya uchun milliy liga» partiyasi yetakchisi, demokratik yo‘l bilan saylangan Aung San Suu Ki hukumatini ag‘dargandi. Uning o‘zi ham aprel oyida korrupsiyada ayblanib, besh yilga ozodlikdan mahrum etildi. 

  • 2021 yil fevralida Nobel mukofoti sovrindori Aung San Suu Ki hamda mamlakat saylangan hukumati ag‘darilgach, boshlanib ketgan ommaviy mitinglar, ish tashlashlar va fuqarolar itoatsizligiga bo‘lgan barcha urinishlar harbiylar tomonidan shafqatsizlarcha bostirildi. BMT mamlakat bo‘ylab shaharlarda namoyishchilarga qarata o‘q uzilganini qayd etgan. Huquq faollariga ko‘ra, rejimning kamida 1756 nafar muxolifi o‘ldirilgan, 13 mingdan ortiq kishi hibsga olingan.

Harbiylarning hisoblashicha, Aung San Suu Ki partiyasi ishonchli g‘alabaga erishgan saylov natijalari soxtalashtirilgandi. Saylov komissiyasi bunday ayblovlarni inkor etgan.

Ko Jimmi «88-avlod» talabalar guruhi faxriysi bo‘lgan - demokratiya tarafdori bo‘lgan bu guruh 1988 yildayoq harbiy xuntaga qarshi chiqqandi. U bir necha yilni qamoqda o‘tkazgan, 2012 yilda ozodlikka chiqqan va o‘tgan yil oktyabrida kvartirada qurol va o‘q-dorilar saqlashda ayblanib hibsga olingandi.

Muxolifatchi Ko Jimmi 2012 yilda qamoqdan chiqqandi. Foto: AP Photo/File

Fio Zeyya Tou — nafaqat sobiq reper, balki «Demokratiya uchun milliy liga» partiyasidan parlament deputati hamda Aung San Suu Kining yaqin safdoshlaridan bo‘lgan. Hip-hop ijrochisi sifatida u harbiylarga qarshi so‘zlari tufayli tez-tez xunta rahbarlarining g‘azabini qo‘zg‘ab turardi. U noyabr oyida terrorchilik jinoyatlarida ayblanib qo‘lga olingandi.

Fio Zeyya Tou Aung San Suu Kining yaqin safdoshi bo‘lgan. Foto: Reuters