2021 yilda O‘zbekistondagi o‘rtacha oylik 2,7 mln so‘m bo‘lgan - Statqo‘m

Axborot va aloqa sohasida o‘rtacha oylik ish haqi 6,7 million so‘mga teng bo‘lgan bo‘lsa, tashish va saqlash sohasida – 4,6 million so‘m, sanoat sohasida – 4,5 mln so‘m, qurilish sohasida – 4,2 mln so‘m, savdo sohasida – 3,6 mln so‘m, ta’lim sohasida – 2,5 million so‘m. Eng past o‘rtacha ish haqi sog‘liqni saqlash va ijtimoiy xizmatlar ko‘rsatish sohasida qayd etilgan – 2,4 million so‘m.

Ortib borayotgan tengsizlik

Iqtisodchi Mirkomil Xolboyevning yozishicha, oxirgi yillarda ta’lim va sog‘liqni saqlash sohasida ko‘plab o‘zgarishlar qilingan bo‘lsa-da, ushbu soha vakillarining maoshi boshqalariniki bilan taqqoslaganda sekin o‘smoqda va yildan yilga tengsizlik ortib bormoqda.

“Taqqoslash uchun, 2018 yilda (yanvar-iyun) ta’lim sohasida band bo‘lgan xodimlarning ish haqi o‘rtacha ish haqining qariyb 78 foizini tashkil etgan bo‘lsa, bu ko‘rsatkich 2022 yilga kelib 72,3 foizga pasaygan. Boshqacha aytganda, ta’lim sohasidagi o‘rtacha xodim respublikadagi o‘rtacha ish haqi oladigan odamga nisbatan kambag‘alroq bo‘lib qolgan.

Agar individual sohalar bilan taqqoslasak, farq yanada jiddiy. Xususan, bank, sug‘urta, lizing, kredit va vositachilik faoliyatida band bo‘lgan xodimlarning oylik maoshi 2018 yilda ta’lim sohasida band bo‘lgan xodimlarning o‘rtacha maoshidan 2,44 barobar ko‘proq bo‘lgan bo‘lsa, bu ko‘rsatkich 2022 yilga kelib 3,54 barobargacha oshgan. Ya’ni bank va sug‘urta xodimlari yildan yilga ta’lim sohasi vakillariga nisbatan boyib bormoqda.

Xullas, potensial ta’lim sohasi xodimlari boshqa sohalarga o‘tib ketishiga katta stimul yaratib qo‘yilgan. Agar hozirgi tendensiya davom etsa, kelajakda ham potensial o‘qituvchilar boshqa sohalarni tanlashda davom etadi”, deydi iqtisodchi.

“O‘zbekistonda o‘rtacha oylik ish haqi 2,7 mln so‘m va bu haqiqiy ko‘rsatkich”

Iqtisodchi Otabek Bakirovning ta’kidlashicha, o‘rtacha ish haqi miqdori deyilganda barcha yuridik shaxslar xodimlarining daromadlari inobatga olinishi kerak.

“Statistika qo‘mitasi nihoyat barcha yuridik shaxslar bo‘yicha o‘rtacha oylik ish haqi miqdorini ma’lum qilmoqda. Bu miqdor 2021 yil yakuni bo‘yicha 2 mln 662 ming so‘m.

Shu kungacha qishloq xo‘jaligi va kichik tadbirkorlik sub’yektlari ko‘rsatkichlari inobatga olinmagan holdagi respublika bo‘yicha o‘rtacha oylik ish haqi miqdori ochiqlab kelingan. Chunki ish haqi ancha past bo‘lgan bu segmentlar chiqarib yuborilsa, o‘rtacha oylik ish haqi go‘yoki yuqoriroq ko‘rsatkich bo‘lib aks etgan.

Masalan, 1 iyul holatiga qishloq xo‘jaligi va kichik tadbirkorlik sub’yektlari ko‘rsatkichlari inobatga olinmagan holdagi o‘rtacha ish haqi miqdori 3 mln 540,5 ming so‘mni tashkil etadi.

Bundan bu yog‘iga o‘zimizni o‘zimiz aldamasdan o‘rtacha ish haqi miqdori deyilganda 3 540,5 ming so‘mlik ko‘rsatkich emas, 2 662,0 ming so‘mlik ko‘rsatkich ishlatilishi kerak. Shunda adolatdan bo‘ladi”, deydi u.

Statqo‘m hisobotida Mudofaa va Ichki ishlar vazirliklari, Davlat bojxona qo‘mitasi, Davlat xavfsizlik xizmati, sud tizimi va prokuratura xodimlarining o‘rtacha oylik ish haqi haqida ma’lumot berilmagan.