AQSh Janubiy Kavkazni minalardan tozalash uchun pul ajratadi

Vashington 2020 yil kuzida Janubiy Kavkazdagi Armaniston-Ozarboyjon mojarosining avj olishi oqibatida zarar ko‘rgan hududlarni minalardan tozalash amaliyotlariga gumanitar yordam sifatida 2 million dollar ajratmoqda. Bu haqda 11 sentabr, yakshanba kuni AQSh Davlat departamenti ma’lum qildi.

«Minalar va portlamagan o‘q-dorilar tinch aholini o‘ldirishda va mayib qilishda davom etmoqda, iqtisodiy rivojlanishga va ko‘chirilgan odamlarning xavfsiz qaytishiga to‘sqinlik qilmoqda», deb ta’kidladi Davlat departamenti. Qayd etilishicha, 2021 yil noyabr oyida Qo‘shma Shtatlar mintaqani minalardan tozalashda ishtirok etgan tashkilotlarga 500 ming dollar o‘tkazilishini e’lon qilgan.

«Qo‘shma Shtatlar an’anaviy qurollarni yo‘q qilish bo‘yicha dunyodagi eng yirik homiy hisoblanadi. 1993 yildan beri u minalar va portlamagan o‘q-dorilar tomonidan tinch aholi uchun yuzaga keladigan tahdidlarni bartaraf etish orqali xalqaro tinchlik va xavfsizlikni ta’minlash uchun 100 dan ortiq mamlakatlarga 4,7 milliard dollardan ortiq sarmoya kiritdi» , - ta’kidladi Amerika tashqi siyosat idorasi matbuot xizmati.

Armaniston-Ozarboyjon o‘rtasidagi Tog‘li Qorabog‘ bo‘yicha mojaro 2020 yilning 27 sentabrida ushbu mintaqada faol harbiy harakatlar boshlanganida keskinlashdi. O‘sha yilning 9 noyabriga qadar Armaniston va Ozarboyjon o‘rtasida asosan armanlar istiqomat qiladigan bu hudud uchun urush olib borilgan edi. 6,5 ming kishining o‘limiga sabab bo‘lgan urush natijasida Ozarboyjon Qorabog‘ning salmoqli qismini o‘z nazoratiga qaytardi.

Rossiya vositachiligida Yerevan va Boku o‘t ochishni to‘xtatish to‘g‘risida kelishuv imzoladi, Rossiya tinchlikparvar kuchlari chegara chizig‘iga olib kelindi, biroq mintaqada keskinlik saqlanib qolmoqda.

2022 yil 3 avgust kuni Ozarboyjon Mudofaa vazirligi «Qasos» deb nomlangan maxsus harbiy operatsiya davomida Qorabog‘dagi bir necha tepaliklar qo‘lga kiritilganini e’lon qildi. O‘z navbatida, Armaniston Ozarboyjon «o‘rmalovchi okkupatsiya» siyosatini olib borayotganini ta’kidladi. Shu bilan birga, tomonlar bir-birini uch tomonlama sulh bitimini buzganlikda aybladi.

Avgust oyi oxirida Ilhom Aliyev Tog‘li Qorabog‘ni Armaniston bilan bog‘lovchi Lochin yo‘lagida joylashgan strategik ahamiyatga ega Lochin shahri Boku nazoratiga o‘tganini ma’lum qilgan edi. 

1991 yilda SSSR parchalanganidan so‘ng Tog‘li Qorabog‘ respublikasi bir tomonlama ravishda Ozarboyjondan mustaqilligini e’lon qildi, ammo dunyoning hech bir davlati uni tan olmadi. Shundan keyin 1992-1994 yillarda boshlangan urushda har ikki tomondan 25-30 minggacha odam halok bo‘ldi, bir millionga yaqin odam o‘z uyini tashlab ketishga majbur bo‘ldi. 

Mojaroni tinch yo‘l bilan hal etishga qaratilgan muzokaralar jarayoni 1992 yilda boshlangan, o‘shandan beri u Rossiya, Fransiya va AQSh hamraisi bo‘lgan YeXHT Minsk guruhi homiyligida davom etmoqda.