Vengriya Özbekistonning Yevropa Ittifoqidagi yangi strategik şerigiga aylandi. Xususan, Jizzaxda qurilajak AESda Vengriyaning sovitiş tizimlaridan foydalaniladi. Şavkat Mirziyoyevning Budapeştga taşrifining asosiy jihatlari – Kun.uz şarhida.
Foto: Özbekiston prezidentining matbuot xizmatiFoto: Özbekiston prezidentining matbuot xizmati
Prezident Şavkat Mirziyoyev 3–4 oktabr kunlari rasmiy taşrif bilan Vengriyada böldi.
Özbekiston delegatsiyasi Budapeşt şahrida Vengriya prezidenti Katalin Novak va boş vazir Viktor Orban bilan muzokaralar ötkazdi.
Yangi strategik şeriklar
Foto: Özbekiston prezidentining matbuot xizmatiFoto: Vengriya prezidentining matbuot xizmati
Özbekiston–Vengriya munosabatlari 2021 yil mart oyida, Viktor Orbanning Toşkentga taşrifi vaqtida strategik şeriklik darajasiga kötarilgan edi. Mirziyoyevning Budapeştga safari bunga javob taşrifi böldi.
Muloqotlarda ikki davlat munosabatlari heç qaçon hozirgiçalik yaqin bölmagani bot-bot ta’kidlandi. Xususan, Viktor Orban Özbekistonni Vengriyaning Markaziy Osiyo mintaqasidagi “öta muhim şerigi” deb atadi.
“Mamlakatlarimiz örtasidagi hamkorlik siyosiy, xavfsizlik, iqtisodiy va energetik nuqtayi nazarlardan strategik maqomga ega”, dedi mojarlar hukumati rahbari.
Viktor Orban bilan tor doiradagi muzokara / Foto: Özbekiston prezidentining matbuot xizmati
Şavkat Mirziyoyev va Viktor Orban Özbekiston va Vengriya örtasida strategik şeriklikni rivojlantiriş töğrisidagi qöşma bayonotni imzoladi. Bundan taşqari, turli yönalişlarda 15 ta hujjat qabul qilindi.
Savdo aloqalari hozirça ança sust
Ikki davlat örtasidagi savdo aylanmasi oxirgi 5 yilda salkam 3 barobarga ösgan bölsa ham, raqamlarni katta deb bölmaydi: 2021 yilda özaro savdo-sotiq 60 mln dollarbölgan. Taqqoslaş uçun, ötgan yili Özbekistonning asosiy savdo hamkorlari top-20taligida oxirgi örinda bölgan Fransiya bilan savdo aylanmasi 280 mln dollar edi.
Budapeştdagi muzokaralarda tomonlar kelajakda ikki tomonlama tovar ayirboşlaşni 500 mln dollarga yetkazişga kelişib oldi. Bunda Özbekiston Yevroittifoqning “GSP+” dasturiga qabul qilingani muhim rol öynaşi qayd etildi.
Mavzuga oid
Vengriya uçun alohida sanoat zonasi
Foto: Özbekiston prezidentining matbuot xizmati
Muzokaralarda özaro savdo-sotiqdan taşqari, sarmoyaviy hamkorlik haqida ham söz bordi.
Asosiy yönalişlar – qişloq xöjaligi, transport, farmatsevtika, töqimaçilik, oziq-ovqat, elektrotexnika, suvni tejaş va sanoat sohalaridagi kooperatsiyani jonlantirişga kelişildi. Ustuvor loyihalarni moliyalaştiriş uçun qöşma fond tuziladigan böldi.
Şu bilan birga, Özbekistonda faqat Vengriya kompaniyalari uçun möljallangan alohida sanoat zonasi yaratilişi mumkin. Zona barça zarur işlab çiqariş infratuzilmasi bilan ta’minlanişi reja qilinmoqda.
Şavkat Mirziyoyev, şuningdek, Mojaristonning yetakçi kompaniya va banklari rahbarlari bilan muloqot qilib, ularni Özbekiston bilan qiziqişga çaqirdi.
Qöşimça qiliş lozim, taşrif oldidan bölib ötgan biznes-forumda qiymati 1 mlrd dollardan ziyod bölgan investitsiya va savdo bitimlari imzolangan edi.
Imzolangan hujjatlar
Ikki mamlakat taşqi işlar vazirlari / Foto: Vengriya TIV matbuot xizmati
Hujjatlar paketida 2023-2024 yillarda sanoat kooperatsiyasini rivojlantiriş böyiça qöşma dastur, fan va texnologiyalar sohasidagi hamkorlikni rivojlantiriş böyiça harakatlar rejasi hamda qişloq xöjaligi sohasidagi hamkorlikni kengaytiriş böyiça harakatlar rejasi alohida ahamiyatga ega.
Şuningdek, 2 ta bitimga ham imzo çekildi: “Jismoniy tarbiya va sport sohasida hamkorlik töğrisida”, “Fanni rivojlantiriş sohasida hamkorlik töğrisida”.
Qolgan hujjatlar – memorandumlar. Bojxona, adliya, atrof-muhitni muhofaza qiliş, boğdorçilik va issiqxona xöjaligi, uzumçilik, investitsiya sohalarida; Özbekiston Davlat boşqaruvi akademiyasi va Vengriya Davlat xizmati universiteti, Samarqand viloyati va Xaydu-Bixar okrugi, Xalqaro munosabatlar axborot-tahlil markazi va Taşqi işlar va savdo instituti, Toşkent davlat agrar universiteti va Vengriya qişloq xöjaligi va tabiiy fanlar universiteti örtasida hamkorlik töğrisidagi memorandumlar şular jumlasidan.
Yadro sohasidagi hamkorlik
Foto: Vengriya hukumati matbuot xizmati
Taşrif doirasida oliy darajadagi muzokaralardan taşqari, Özbekiston va Vengriya vazirlari va boşqa rasmiy şaxslari örtasida ham alohida uçraşuvlar bölib ötdi.
Vengriya taşqi işlar vaziri Peter Siyyartoning özbekistonlik hamkasbi Vladimir Norov bilan ötkazgan uçraşuvdan keyin ma’lum qilişiça, yadroviy energetika sohasida kompleks hamkorlik dasturi – ikki davlat strategik hamkorligining muhim asoslaridan biri böladi.
“U uçta qismdan iborat böladi. Birinçisi, Özbekistonda qurilayotgan AESda Vengriya sovitiş tizimlaridan foydalaniladi. Bundan taşqari, uşbu kompleks hamkorlik uçun ta’lim asosi böladi. Vengriya har yili özbekistonlik oliy öquv yurtlari talabalariga 170 ta stipendiya ajratadi. Ularning bir qismi, yadroviy energetika sohasidagi bölajak injyener va ekspertlar Vengriyada tayyorlanadi”, – dedi Siyyarto.
Novakva Orban Özbekistonga keladi
Şavkat Mirziyoyev Qahramonlar maydonidagi xotira ustuni poyiga gulçambar qöydi. Budapeşt / Foto: Özbekiston prezidentining matbuot xizmati
Şavkat Mirziyoyev Vengriya prezidenti va boş vazirini Özbekistonga taklif qildi.
Katalin Novak Özbekiston yetakçisining öziga qulay vaqtda Özbekistonga keliş taklifiga javoban, Twitter sahifasida Toşkentga bölajak rasmiy taşrifini “intiqlik bilan kutayotgani”ni yozib qoldirdi.
Viktor Orban esa 11 noyabr kuni Samarqandda bölib ötadigan Turkiy davlatlar taşkilotining birinçi sammitida iştirok etadi. Eslatib ötamiz, bu taşkilot Turkiy tilli davlatlar hamkorlik kengaşining örniga tuzilgan. Vengriya taşkilotda kuzatuvçi maqomiga ega.
Ta’kidlaş lozim, Özbekiston prezidentining Budapeştga safarini Turkiy davlatlar taşkilotida ijobiy qarşi olişdi. Taşkilot matbuot kotibi Qahramon Halisçelik 4 oktyabrni “birodar turkiy davlatlar uçun yana bir tarixiy kun” deb atadi.
Vengriya TIVning Turkiy davlatlar taşkiloti böyiça rasmiy vakili Julia Popeliç Şavkat Mirziyoyevning prezident sifatida ikkinçi muddatga saylanganidan keyin Yevropa Ittifoqiga ilk safari aynan Vengriyaga bölganiga urğu berdi.
Yevroittifoq davlatlariga uçinçi taşrif
Foto: Özbekiston prezidentining matbuot xizmati
Vengriya – Şavkat Mirziyoyev prezident sifatida borgan, Yevropa Ittifoqiga a’zo uçinçi davlat böldi.
U bungaça 2018 yil oktyabrda Fransiyaga, 2019 yil yanvarida Germaniyaga taşrif buyurgandi.
E’tiborlisi, bu har uçala taşrif ham davlat taşrifi emas, rasmiy taşrif maqomida böldi.
Foto: Özbekiston prezidentining matbuot xizmati
Endilikda Şavkat Mirziyoyev yo işçi taşrif, yo rasmiy taşrif, yoki davlat taşrifi bilan borgan mamlakatlar soni 19 taga yetdi. Özbekistonning ikkinçi prezidenti hozirça eng köp Rossiyaga – 9 marta borgan. U hozirga qadar Qozoğiston va Turkmanistonga 8 martadan, Qirğiziston, Tojikiston va Xitoyga esa 4 martadan, Turkiyaga 3 marta taşrifni amalga oşirdi.
Davlat rahbari Hindiston, Saudiya Arabistoni, Janubiy Koreya, BAA va AQŞga 2 martadan borgan bölsa, Fransiya, Germaniya, Vengriya, Ozarboyjon, Belarus, Pokiston va Yaponiyaga 1 martadan taşrif buyurdi.
Şavkat Mirziyoyev şu yil oxirigaça ilk marta Belgiyaga taşrif buyurib, Bryusselda Özbekiston va Yevropa ittifoqi örtasida kengaytirilgan şeriklik va hamkorlik töğrisidagi yangilangan bitimni imzolaşi mumkin.
