Ukrainaning birinçi xonimi Yelena Zelenskaya 22 oktyabr, şanba kuni Frankfurt kitob körgazmasida bölib ötgan jamoatçilik muhokamasi çoğida bugungi Rossiyada Jorj Oruellning «1984» romanidagi öylab topilgan mamlakat bilan köplab öxşaşliklar mavjudligini ma’lum qildi.
Zelenskayaning sözlariga köra, romanda tasvirlangan voqealar «bugungi kunda Rossiyada sodir bölayotgan voqealarga misoldir». Asarda total diktatura rejimi hukmronlik qilayotgan va amalda töxtamaydigan davlat tarğiboti yuksak darajada rivojlangan, siyosiy rahbariyatning harakatlariga nisbatan norozilik va şubhalar maxsus xizmatlar tomonidan qattiq jazolanadigan davlat tasvirlangan. Şu bilan birga, mamlakat boşqa davlatlar bilan uruşlar olib boradi, ammo fuqarolar bu voqealar haqidagi barça ma’lumotlarni faqat öziga ma’qul tarzda ma’lumot beruvçi taşviqot manbalaridan oladi.
Frankfurt-Maynda bölib ötgan kitob yarmarkasida sözga çiqqan Zelenskaya Ukrainadagi bugungi hayot haqidagi tasavvurlari haqida gapirdi. Uning sözlariga köra, u odatda kitob öqişni yaxşi köradi, lekin ular ham hatto «vahşiylik va dahşatlardan» çalğitolmaydi.
Rossiyaning Ukrainaga qarşi uruşida heç qanday «yaşirin ma’no» yöq, dedi Yelena Zelenskaya. U Rossiyaning harakatlarini «hayvoniy tajovuz» deb atadi. «Bu uruşda faqat oq va qora bor, yarmi yöq. Biz kuraşyapmiz, öz hayotimiz uçun kuraşyapmiz», deb ta’kidladi Volodimir Zelenskiyning rafiqasi.
Yarmarkada u Germaniya prezidenti Frank-Valter Ştaynmayyerning rafiqasi Elke Byudenbender bilan birgalikda ikkita loyihani taqdim etdi. «Çegara bilmas kitoblar» taşabbusi xorijda içki köçirilganlarning farzandlarini ukrain tilidagi kitoblar bilan ta’minlaşga qaratilgan. «Biz ukrainalik bola onasidan uxlaşdan oldin ertak öqişni sörasa, u öz ona tilida kitob öqib berişini xohlaymiz», deb tuşuntirdi Ukraina birinçi xonimi. «Ukraina kitob javoni» loyihasi kutubxonalarda ukrain tilidagi kitoblarning paydo bölişini öz içiga oladi. Uşbu taşabbus 20 ta davlatda amal qiladi. «Kim ukrainça kitob mavjud bölmasligini xohlaydi? Xöp, u mavjud bölmaydi. U dunyodagi eng yaxşi kutubxonalarda paydo böladi», - dedi Zelenskaya.
Frankfurt kitob yarmarkasi har yili butun dunyodan minglab noşirlar, kitob sotuvçilari va adabiy agentlar uçun eng kutilgan tadbirdir – 2022 yilda u 85 mamlakatdan 4000 ga yaqin eksponatlarga mezbonlik qildi. Biroq, Rossiya ular orasida yöq - mamlakat Ukrainadagi uruş tufayli iştirokçilar röyxatidan çiqarildi.
Şuningdek, yarmarkada Eron stendlari taqdim etilmagan – dastlab mamlakat iştirok etiş uçun ariza bergan, biroq tadbir boşlanişiga bir neça kun qolganda taşkilotçilarni «Eronning içki işlariga oçiq aralaşiş»da ayblab, uni qaytarib olgan va şu bilan birga, Eron delegatsiyasiga xavfsizlik kafolatlari taqdim etilmaganini bildirgan. Yarmarka rahbariyati bu da’volarni rad etdi.
